طلوعِ طلای زرد در مزارع مازندران
طلوعِ طلای زرد در مزارع مازندران
در میان محصولات راهبردی بخش کشاورزی، کلزا جایگاهی خاص دارد. این دانه روغنی که نقش مهمی در تأمین روغن خوراکی، کاهش وابستگی به واردات و تقویت امنیت غذایی کشور ایفا می‌کند، در سال‌های اخیر به یکی از محورهای اصلی سیاست‌های حمایتی بخش کشاورزی تبدیل شده است.

 

تیرنگ، رضا شریعتی:

 

در میان محصولات راهبردی بخش کشاورزی، کلزا جایگاهی خاص دارد. این دانه روغنی که نقش مهمی در تأمین روغن خوراکی، کاهش وابستگی به واردات و تقویت امنیت غذایی کشور ایفا می‌کند، در سال‌های اخیر به یکی از محورهای اصلی سیاست‌های حمایتی بخش کشاورزی تبدیل شده است. افزایش سطح زیر کشت، توسعه ارقام پربازده، خرید تضمینی و تأمین نهاده‌های مورد نیاز، همگی با هدف ترغیب کشاورزان به کشت این محصول ارزشمند دنبال می‌شود؛ محصولی که علاوه بر سود اقتصادی، آثار مثبتی بر حفظ حاصل‌خیزی خاک، بهبود تناوب زراعی و افزایش بهره‌وری مزارع نیز دارد.

 

استان مازندران به واسطه برخورداری از اقلیم مناسب، خاک حاصلخیز و کشاورزان باتجربه، همواره یکی از مناطق مستعد تولید محصولات زراعی در کشور بوده است. هرچند نام این استان بیش از هر چیز با برنج و مرکبات گره خورده، اما طی سال‌های اخیر کشت محصولات راهبردی دیگری همچون کلزا نیز جایگاه ویژه‌ای در الگوی کشت استان یافته است. توسعه این محصول می‌تواند علاوه بر ایجاد درآمدی پایدار برای بهره‌برداران، گامی مؤثر در تحقق سیاست‌های ملی خودکفایی در تولید روغن نباتی باشد؛ سیاستی که در شرایط کنونی، بیش از گذشته اهمیت یافته است.

 

با این حال، تولید محصولات کشاورزی همواره تحت تأثیر عوامل طبیعی قرار دارد. بارندگی‌های به‌موقع، دمای مناسب، کیفیت بذر، دسترسی به نهاده‌ها و حمایت‌های اقتصادی از جمله عواملی هستند که می‌توانند سرنوشت یک فصل زراعی را تغییر دهند. تجربه سال‌های گذشته نشان داده است که حتی چند هفته تأخیر در بارش‌ها می‌تواند برنامه کشت هزاران هکتار از اراضی را با چالش روبه‌رو کند و بر میزان تولید نهایی اثر بگذارد. از همین رو، برنامه‌ریزی دقیق و هماهنگی میان دستگاه‌های اجرایی و کشاورزان، نقش تعیین‌کننده‌ای در موفقیت کشت کلزا دارد.

 

در کنار شرایط اقلیمی، سیاست‌های حمایتی دولت نیز یکی از مهم‌ترین عوامل توسعه این محصول به شمار می‌رود. تعیین قیمت خرید تضمینی متناسب با هزینه‌های تولید، پرداخت به‌موقع مطالبات کشاورزان، تأمین بذرهای گواهی‌شده و ارائه خدمات فنی و ترویجی، از جمله اقداماتی است که می‌تواند انگیزه کشاورزان برای افزایش سطح زیر کشت را تقویت کند. هر اندازه این حمایت‌ها با ثبات و استمرار بیشتری همراه باشد، اطمینان خاطر تولیدکنندگان نیز افزایش یافته و زمینه برای رشد تولید فراهم‌تر خواهد شد.

 

اکنون با پایان فصل برداشت کلزا در مازندران، آمارهای رسمی از میزان تولید، سطح برداشت و برنامه‌ریزی برای سال زراعی آینده، تصویری از وضعیت این محصول راهبردی در استان ارائه می‌دهد؛ محصولی که تداوم موفقیت آن، نیازمند همراهی کشاورزان، حمایت مسئولان و مساعدت طبیعت است.

 

 

سرپرست سازمان جهاد کشاورزی مازندران در گزارشی به خبرنگاران گفت: با تلاش کشاورزان پرتلاش، بیش از ۱۵ هزار تن دانه روغنی کلزا از سطح قابل برداشت هفت هزار و ۳۰۰ هکتاری استان برداشت و برای فرآوری به کارخانه‌های روغن‌کشی ارسال شد.

اسدالله تیموری یانسری با توضیح این نکته که به دلیل شرایط مناسب اب و هوایی در ابتدای سال زراعی، برنامه کشت کلزا برای حدود ۲۰ هزار هکتار از اراضی زراعی استان محقق نشده است، ادامه داد: بارندگی‌های به موقع مهر و نیمه اول آبان نقش مهمی در کشت کلزا دارد.

وی به اهمیت کشت کلزا و حمایت‌های ویژه وزارت جهاد کشاورزی از کشاورزان اشاره کرد و بیان داشت: خرید تضمینی با قیمت مناسب و پرداخت به موقع مطالبات تامل افزایش انگیزه کشاورزان به کشت این محصول راهبردی است.

وی تعیین قیمت پایه ۱۱۰ هزار تومان به ازای هر کیلوگرم کلزا را مقرون به صرفه برای کشاورزان توصیف کرد و اظهارداشت: امیدواریم کشاورزان در سال زراعی جدید در صورت مساعد بودن شرایط آب و هوایی به کشت این محصول استقبال نشان بدهند.

سرپرست سازمان جهاد کشاورزی مازندران تصریح کرد: برنامه‌ریزی‌های لازم برای تأمین بذور گواهی‌شده و ارقام پربازده کلزا آغاز شده است و کشاورزانی که قصد کشت کلزا در سال زراعی آینده را دارند، هیچ نگرانی بابت تهیه بذر و سایر نهاده‌های مورد نیاز نداشته باشند.

 

✓سخن پایانی

 

برداشت بیش از ۱۵ هزار تن کلزا از مزارع مازندران، اگرچه نشان‌دهنده تلاش کشاورزان و ظرفیت بالای این استان در تولید دانه‌های روغنی است، اما در عین حال یادآور این واقعیت نیز هست که بخش کشاورزی همچنان به شدت از شرایط اقلیمی و میزان بارندگی تأثیر می‌پذیرد. محقق نشدن کامل برنامه کشت پیش‌بینی‌شده، به دلیل شرایط آب‌وهوایی، نشان می‌دهد که توسعه تولید تنها با برنامه‌ریزی اداری امکان‌پذیر نیست و همراهی طبیعت همچنان یکی از مهم‌ترین عوامل موفقیت در این بخش به شمار می‌رود.

 

از سوی دیگر، تجربه امسال بار دیگر اهمیت سیاست‌های حمایتی را آشکار کرد. خرید تضمینی، تعیین قیمت مناسب، پرداخت به‌موقع مطالبات و تأمین نهاده‌های مورد نیاز، از جمله عواملی هستند که می‌توانند کشاورزان را به ادامه کشت این محصول ترغیب کنند. هرچه اطمینان تولیدکنندگان نسبت به بازار فروش و بازگشت سرمایه بیشتر باشد، استقبال از کشت کلزا نیز افزایش خواهد یافت و این موضوع می‌تواند در سال‌های آینده به رشد تولید داخلی روغن خوراکی کمک کند.

 

کارشناسان معتقدند توسعه کشت کلزا بخشی از راهبرد کلان امنیت غذایی کشور محسوب می‌شود. افزایش تولید این محصول، علاوه بر کاهش وابستگی به واردات روغن نباتی، موجب ایجاد تنوع در الگوی کشت، بهبود کیفیت خاک و افزایش بهره‌وری مزارع نیز خواهد شد. به همین دلیل، استمرار حمایت‌های فنی و اقتصادی و توسعه بذرهای اصلاح‌شده و پربازده، ضرورتی انکارناپذیر برای آینده این بخش است.

 

برنامه‌ریزی جهاد کشاورزی برای تأمین بذرهای گواهی‌شده و سایر نهاده‌های مورد نیاز سال زراعی آینده نیز می‌تواند نویدبخش آغاز فصلی امیدوارکننده باشد. البته تحقق اهداف پیش‌بینی‌شده، علاوه بر فراهم بودن امکانات، به شرایط مناسب جوی به‌ویژه بارندگی‌های مهر و آبان وابسته است؛ موضوعی که مسئولان نیز بر آن تأکید دارند.

آنچه از فصل برداشت امسال می‌توان آموخت، اهمیت هم‌افزایی میان کشاورزان، دستگاه‌های اجرایی و سیاست‌گذاران است. اگر حمایت‌های اقتصادی با مدیریت صحیح منابع، آموزش بهره‌برداران و برنامه‌ریزی متناسب با شرایط اقلیمی همراه شود، مازندران می‌تواند سهم بیشتری در تولید دانه‌های روغنی کشور ایفا کند. استمرار این مسیر، به افزایش درآمد کشاورزان و رونق اقتصاد روستایی کمک خواهد کرد و گامی مؤثر در تقویت امنیت غذایی و کاهش وابستگی کشور به واردات محصولات اساسی خواهد بود؛ هدفی که تحقق آن، نیازمند تداوم حمایت، برنامه‌ریزی و اعتماد متقابل میان تولیدکنندگان و مسئولان است.