اقتصاد دریامحور؛ گره گشای توسعه مازندران
اقتصاد دریامحور؛ گره گشای توسعه مازندران
دریای مازندران ظرفیتی گسترده برای تولید ثروت، ایجاد اشتغال، توسعه صادرات، رونق گردشگری و افزایش سرمایه‌گذاری به شمار می‌رود

 

تیرنگ:

دریای مازندران ظرفیتی گسترده برای تولید ثروت، ایجاد اشتغال، توسعه صادرات، رونق گردشگری و افزایش سرمایه‌گذاری به شمار می‌رود. استانی که بیش از ۳۳۰ کیلومتر نوار ساحلی دارد، از دیرباز با دریا پیوند خورده اما هنوز سهم اقتصاد دریا در تولید ناخالص منطقه‌ای و اشتغال، با ظرفیت‌های واقعی آن فاصله قابل توجهی دارد.

کارشناسان معتقدند توسعه اقتصاد دریامحور می‌تواند مسیر تازه‌ای برای رشد اقتصادی مازندران ایجاد کند؛ مسیری که علاوه بر تقویت معیشت ساحل‌نشینان، به افزایش درآمدهای استان، جذب سرمایه‌گذاران و توسعه متوازن مناطق ساحلی منجر شود.

اقتصاد دریامحور مفهومی فراتر از صید و صیادی است. این حوزه مجموعه‌ای از فعالیت‌ها شامل شیلات، آبزی‌پروری، گردشگری دریایی، حمل‌ونقل دریایی، توسعه بنادر، صنایع وابسته، تجارت، خدمات ساحلی، صنایع کشتی‌سازی، فرآوری محصولات دریایی و حتی پژوهش‌های علمی مرتبط با دریا را در بر می‌گیرد

مازندران از مهم‌ترین قطب‌های شیلات کشور محسوب می‌شود. فعالیت صدها تعاونی صیادی، مراکز پرورش ماهیان گرمابی و سردآبی، تولید ماهیان خاویاری، پرورش ماهی در قفس و توسعه صنایع فرآوری آبزیان، بخشی از ظرفیت‌های این استان است که در صورت تکمیل زنجیره ارزش می‌تواند سهم بیشتری در اقتصاد ملی داشته باشد.

در کنار شیلات، گردشگری دریایی یکی از مهم‌ترین ظرفیت‌های کمتر استفاده‌شده استان است. هر سال میلیون‌ها مسافر به سواحل مازندران سفر می‌کنند اما بخش عمده این سفرها به استفاده از ساحل محدود می‌شود. توسعه اسکله‌های گردشگری، ورزش‌های دریایی، تورهای دریایی، تفریحات ساحلی استاندارد، اقامتگاه‌های دریایی و خدمات مرتبط می‌تواند مدت ماندگاری گردشگران را افزایش داده و درآمد قابل توجهی برای استان ایجاد کند.

توسعه بنادر نیز از ارکان اصلی اقتصاد دریامحور به شمار می‌رود. افزایش ظرفیت تخلیه و بارگیری کالا، تجهیز زیرساخت‌های بندری، تسهیل تجارت با کشورهای حاشیه دریا و ایجاد شهرک‌های صنعتی و لجستیکی در کنار بنادر، فرصت‌های تازه‌ای برای سرمایه‌گذاری و اشتغال ایجاد خواهد کرد.

کارشناسان اقتصادی بر این باورند که اقتصاد دریامحور زمانی موفق خواهد بود که زنجیره تولید تا بازار به صورت کامل دیده شود. تولید محصولات شیلاتی بدون صنایع فرآوری، بسته‌بندی، برند‌سازی و صادرات، ارزش افزوده مطلوبی ایجاد نمی‌کند. از این رو توسعه صنایع تبدیلی در کنار مراکز تولید، ضرورتی انکارناپذیر است.

در سال‌های اخیر توجه بیشتری به پرورش ماهی در قفس جلب شده است. این شیوه علاوه بر افزایش تولید، فشار بر منابع طبیعی را کاهش داده و امکان بهره‌برداری بهینه از ظرفیت‌های دریا را فراهم می‌کند. البته توسعه این بخش نیازمند سرمایه‌گذاری، حمایت‌های فنی، تسهیلات مالی و رفع برخی موانع اجرایی است.

از سوی دیگر، حفاظت از محیط زیست دریایی پیش‌شرط توسعه پایدار اقتصاد دریاست. آلودگی سواحل، ورود فاضلاب، پسماندهای پلاستیکی و تخریب زیستگاه‌های آبزیان می‌تواند آینده بسیاری از فعالیت‌های اقتصادی وابسته به دریا را با چالش مواجه کند. توسعه اقتصادی زمانی ماندگار خواهد بود که همزمان با حفظ منابع طبیعی و اکوسیستم دریای خزر دنبال شود.

یکی دیگر از الزامات توسعه اقتصاد دریامحور، ارتقای زیرساخت‌های حمل‌ونقل است. اتصال مناسب بنادر به شبکه ریلی و جاده‌ای، کاهش هزینه‌های حمل کالا و تسهیل صادرات، نقش مهمی در افزایش رقابت‌پذیری محصولات تولیدی استان خواهد داشت.

حضور بخش خصوصی نیز در این حوزه اهمیت ویژه‌ای دارد. بسیاری از پروژه‌های گردشگری، شیلاتی، خدمات دریایی و صنایع وابسته با مشارکت سرمایه‌گذاران داخلی و خارجی قابلیت اجرا دارند. ایجاد فضای امن برای سرمایه‌گذاری، تسهیل صدور مجوزها و حمایت از فعالان اقتصادی می‌تواند روند توسعه را شتاب ببخشد.

اقتصاد دریامحور همچنین ظرفیت ایجاد هزاران فرصت شغلی مستقیم و غیرمستقیم را دارد. از صیادان و فعالان شیلات گرفته تا کارکنان بنادر، شرکت‌های حمل‌ونقل، مراکز گردشگری، صنایع فرآوری، خدمات فنی و کسب‌وکارهای دانش‌بنیان، همگی می‌توانند از رونق این بخش بهره‌مند شوند.

کارشناسان معتقدند آینده توسعه مازندران بیش از گذشته به بهره‌برداری صحیح از ظرفیت‌های ساحلی وابسته است. برنامه‌ریزی علمی، هماهنگی میان دستگاه‌های اجرایی، جذب سرمایه، توسعه زیرساخت‌ها و حفاظت از منابع طبیعی می‌تواند اقتصاد دریامحور را به یکی از پیشران‌های اصلی توسعه استان تبدیل کند.

دریا سال‌هاست در کنار مردم مازندران جریان دارد؛ اما امروز بیش از هر زمان دیگری نیاز است که این ظرفیت طبیعی به سرمایه‌ای پایدار برای نسل‌های آینده تبدیل شود. اگر توسعه مبتنی بر دانش، برنامه‌ریزی و حفظ محیط زیست دنبال شود، اقتصاد دریامحور می‌تواند علاوه بر رونق تولید، اشتغال، صادرات و گردشگری، جایگاه مازندران را در اقتصاد ملی و منطقه‌ای بیش از پیش ارتقا دهد و افق تازه‌ای از توسعه پایدار را پیش روی استان بگشاید.