مراتع ییلاقی استان مازندران توجه و نگاه ویژه ای را می طلبد
مراتع ییلاقی استان مازندران توجه و نگاه ویژه ای را می طلبد
رئیس اداره امور مراتع اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری مازندران-ساری گفت: عمده مراتع ما در استان جزو مراتع ییلاقی است و از این مراتع نه تنها دامداران بومی استان استفاده می‌کنند بلکه در فصل تابستان دامدارانی از استان‌های همجوار سمنان، تهران و البرز مرکزی نیز از این مراتع استفاده می‌کنند.

تیرنگ نیوز: رئیس اداره امور مراتع اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری مازندران-ساری گفت: عمده مراتع ما در استان جزو مراتع ییلاقی است و از این مراتع نه تنها دامداران بومی استان استفاده می‌کنند بلکه در فصل تابستان دامدارانی از استان‌های همجوار سمنان، تهران و البرز مرکزی نیز از این مراتع استفاده می‌کنند.

رئیس اداره امور مراتع اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری مازندران-ساری، اظهار کرد: عمده مراتع ما در استان جزو مراتع ییلاقی است و از این مراتع نه تنها دامداران بومی استان استفاده می‌کنند بلکه در فصل تابستان دامدارانی از استان‌های همجوار سمنان، تهران و البرز مرکزی نیز از این مراتع استفاده می‌کنند.

نعمت‌الله کوهستانی با بیان اینکه بر خلاف مراتع ییلاقی، متاسفانه مراتع قشلاقی ما هم به لحاظ وسعت و هم به لحاظ مرغوبیت دارای شرایط محدودتر و ضعیف‌تری است؛ عنوان کرد: با توجه به اینکه طرح خروج دام از جنگل اجرایی شد، لذا جنگل‌هایی که به عنوان مراتع میان بند و قشلاقی مورد استفاده چرای دام قرار می‌گرفت از چرخه خارج شد و  از یکسو ما با کمبود مشهود مراتع قشلاقی مواجه شدیم و از سویی دیگر استفاده از ظرفیت مراتع ییلاقی، مضاعف و دوچندان شد که باید برای رفع این مشکل، برنامه‌ریزی های در دست انجامی داریم.

وی افزود:  سطح مراتع ما در حوزه اداره امور مراتع  حوزه اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری مازندران-ساری، نزدیک به 387 هزار هکتار است که عمده مراتع ما جزو مراتع خوب قلمداد می‌شود.

این مسئول  افزود:  بر خلاف سایر استان‌های دیگر کشور با توجه به شرایط اقلیمی مناسبی که در استان وجود دارد مراتع ما به نسبت سایر استان‌ها جزو مراتع مرغوب‌تر و بهنری هستند.

رئیس اداره امور مراتع  حوزه اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری مازندران-ساری، با اشاره به اهمیت مراتع، خاطرنشان کرد:  تولید علوفه برای چرای دام، تولید گیاهان دارویی، تولید آب، تولید خاک، ارزش‌های زیست محیطی و گردشگری، تولید اکسیژن و بسیاری موارد دیگر از شاخصه‌های مهم اهمیت وجود مراتع هستند.

کوهستانی  ادامه داد: در ادامه به عوامل عدیده تخریب مراتع مازندران اشاره کرد و  گفت:  وجود دام مازاد در برخی از مراتع، تغییر کاربری در برخی از مراتع، تصرف اراضی، تجاوز به عرصه‌های ملی، چرای زودرس و چرای خارج از فصل، از مهمترین عوامل تخریب مراتع استان به شمار می‌آیند.

رئیس اداره امور مراتع  حوزه اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری مازندران-ساری، تصریح کرد: در کنار تمام این چالش‌ها متاسفانه طی سالیان اخیر به موجب گرانی نهاده‌های خوراک دامی، ارزانی قیمت گوشت به نسبت هزینه کرد دامدار و متعاقبا سوق چندبرابری دامداران به چرای دام در مراتع،  تغییرات اقلیمی و نیز خشکسالی‌های پی در پی و متعدد، تخریب مراتع را تشدید کرده است.

این مسئول خاطرنشان کرد: تمامی این عوامل در کنار یکدیگر موجب کاهش تولید علوفه مراتع و گرایش منفی وضعیت مراتع  را بدنبال داشته است که به همین خاطر، برای جلوگیری از تخریب مراتع و مدیریت بهتر مراتع، اقدام به طراحی و  اجرای برنامه‌های متعددی در این راستا کردیم.

مدیریت چرای دام از مهم‌ترین برنامه های  حال مراتع

کوهستانی تاکید کرد: مهم‌ترین برنامه حال حاضر ما در این خصوص، برنامه مدیریت چرای دام در مراتع یا همان کنترل ورود و خروج به مراتع است که در راستای احیای مراتع و جلوگیری از تخریب آن بسیار کاربردی و موثر است.

وی افزود: از دیگر برنامه‌های در دست اجرا، بحث تهیه و اجرای طرح‌های مرتع‌داری است، یعنی برای اینکه بیاییم یک مدیریت برتر و یا مرتعداری نوین را در این عرصه‌ها داشته باشیم، برای منطقه هدف اقدام به طراحی یک برنامه مرتعداری می‌کنیم و برنامه‌های اصلاحی و احیایی را در قالب طرح مرتعداری، اجرا می‌کنیم.

رئیس اداره امور مراتع  حوزه اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری مازندران-ساری، اشاره کرد: مهمترین برنامه‌های اصلاحی و احیایی که در قالب طرح مرتعداری در استان مازندران با توجه به شرایط موجود مراتع در دست انجام است بحث تامین آب شرب دام در مراتع و یا همان احداث آبشخور است که در نهایت هم آب بهداشتی برای دام تامین می‌شود و هم پراکنش چرای دام در مرتع، یکنواخت می‌کند.

این مسئول با بیان اینکه طی سال جاری نیز در قالب هم طرح‌های ملی و هم طرح‌های استانی، پروژه‌های متعددی را در دست انجام داریم؛ گفت:  بذر کاری و کپه کاری، قرق مرتع، و توسعه رویشگاه‌های دارویی از دیگر برنامه‌های در دست انجام در راستای اصلاح و احیای مراتع استان است که هر ساله در دستور کار قرار دارد.

کوهستانی اذعان کرد: یکی از اقدامات برجسته امسال در اجرای برنامه‌های اصلاحی و احیایی مراتع، استفاده  و توسعه برنامه‌های مشارکتی از در کنار اعتبارات دولتی است؛ به گونه‌ای که با استفاده از تشکل‌های مرتعداری و انجمن‌های صنفی، مرتعداران نیز پای کار آمده‌اند و کمک کار ما در اصلاح و احیای مراتع شده‌اند.

بذرکاری و کپه کاری 150 هکتار از مراتع استان، با استفاده از گیاهان مرتعی و دارویی

وی بیان کرد: از ابتدای سال‌جاری تاکنون با مشارکت خود دامداران، نزدیک به 150 هکتار از مراتع استان، با استفاده از گیاهان مرتعی و گیاهات دارویی، بذرکاری و کپه کاری شد و در تلاش هستیم تا پایان سال این میزان سطح را افزایش دهیم.

رئیس اداره امور مراتع  حوزه اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری مازندران-ساری، مطرح کرد: در کنار این اقدامات برای جبران کمبود علوفه در فصل زمستان و غیرچرایی و نیز کاهش فشار به مراتع ییلاقی با توجه به عدم شرایط مناسب مراتع قشلاقی، پروژه تبدیل دیمزارهای کم بازده به علوفه کاری را در دست اجرا داریم که در این طرح، با در اختیار گذاشتن بذر رایگان و نیز مشاوره‌های فنی  به دامداران و کشاورزان دارای اراضی کم بازده و بلااستفاده، در این اراضی، علوفه کاری صورت می‌گیرد که هم یک درآمد اقتصادی را برای آنان در پی دارد و هم بخشی از علوفه مورد نیاز استان از این طریق، مرتفع می‌شود.

این مسئول، با بیان اینکه بحث تهیه طرح‌های تلفیقی یا همان مرتعداری چند منظوره از برنامه‌های در دست انجام طی سالیان اخیر است؛ خاطرنشان کرد: در گذشته طرح‌ها با توجه به میزان علوفه در مراتع و نیز چگونگی چرای دام در مراتع، اجرا می‌شد که هم اکنون در کنار تداوم این روند اگر مرتعی دارای  پتانسیل‌های دیگری نظیر گیاهان دارویی باشد آن را در زمره طرح‌های مرتعداری می‌گنجانیم و پتانسیل‌های این مراتع را احیا و تقویت می‌کنیم.

مهمترین چالش‌‌های موجود اجرای طرح‌های مرتعداری : کمبود اعتبار، نیروی انسانی و تجهیزات

کوهستانی، مهمترین چالش‌‌های موجود در اجرای طرح‌های مرتعداری را کمبود اعتبار، نیروی انسانی، تجهیزات برشمرد و تشریح کرد: در کنار این چالش‌ها عواملی نظیر عدم همکاری خود بهره‌برداران، عوامل غیر انسانی تخریب مراتع، خشکسالی و تغییرات اقلیمی، گرانی علوفه و فشار مضاعف به مراتع نیز مزید بر علت هستند.

وی یکی دیگر از برنامه‌های در دست انجام را تعیین تکلیف و اجرای طرح نقل و انتقال پروانه‌های مرتعداری برشمرد و تشریح کرد: اگر دامداری فوت کند باید یکی از فرزندان جایگزین وی شوند که اگر ظرف مدت دو سال این فرآیند انتقال صورت نگیرد منجر به ابطال پروانه می‌شود و لذا طی سالیان اخیر با فرهنگ سازی و اطلاع رسانی گسترده، در این طرح جزو استان‌های پیشگام در سطح کشور هستیم.

رئیس اداره امور مراتع  حوزه اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری مازندران-ساری، متذکر شد: ما در استان مازندران از یک طرف دارای مراتع جلگه‌ای هستیم که متاسفانه بیشتر سطح این مراتع به اراضی زراعی و باغی تبدیل شدند و تنها لکه هایی از این مراتع باقی است که بزرگترین آن، شبه جزیره میانکاله است که حفظ این مرتع دارای اهمیت بسیاری است.

این مسئول افزود: در کتار میانکاله ما در استان دارای لکه های با وسعت 5 تا 10 هکتار هستیم که عمدتا به صورت چمنزار هستند که متاسفانه این مراتع کم نظیر نظیر در حال تخریب و تبدیل هستند که باید همت بلندی برای حفظ این مراتع شکل گیرد.

کوهستانی یادآور شد: ما در مراتع ییلاقی به دلیل وجود کوه دماوند، البرز مرکزی و مراتع هیرکانی دارای پوشش گیاهی منحصر به فردی هستیم که باید برای حفظ این مناطق و گونه‌های آندمیک یا بوم‌زاد تلاش وافری صورت دهیم.

  • منبع خبر : روابط عمومی