تیرنگ، حجت الاسلام و المسلمین حاج محمد حسین گلکار استاد و محقق حوزه و دانشگاه و معاونت پژوهش مرکز تخصصی حوزوی تمدن اسلامی
حدیث:
امام حسین(ع) فرمود: «مادرم فاطمه هر شب جمعه تا صبح در نماز بود و برای همه دعا میکرد، جز برای خود.»
در خانهی کوچک علی و فاطمه، مهر و تربیت دو چهرهی یک حقیقت بودند. فاطمه زهرا(سلاماللهعلیها) در تاریخ، تنها به عنوان یک مادر مهربان شناخته نشده است، بلکه به عنوان زنی که مفهوم «مادری» را از غریزه به رسالت رساند. او نشان داد محبت، اگر به حکمت گره بخورد، تبدیل به تربیت میشود؛ و اگر از عقل جدا شود، فقط دلسوزی است.
در روزگاری که مفهوم مادری گاه به احساسات لحظهای یا مراقبتهای فیزیکی تقلیل یافته، سیرهی فاطمی یادآور آن است که مادری، قبل از هر چیز، مدیریت احساس برای پرورش ایمان است. او در اوج فقر، با نان خود کودکان یتیم را سیر میکرد و در اوج اندوه، فرزندانش را به صبر و امید فرا میخواند. فاطمه(س) هرگز احساسات خود را پنهان نکرد، اما اجازه نداد احساس، مسیر تربیت را تغییر دهد.
در تربیت حسنین(ع)، مادرانهاش نرم و استوار بود. محبتش لبریز، اما هدایتشده. وقتی کودکانش را در کنار سفره مینشاند، نخست آنان را به یاد خدا میانداخت. در چشمان فرزندانش عشق میریخت، اما در گوششان آگاهی میخواند. او میدانست محبت، بدون معنا، فرزند را وابسته میسازد نه بیدار. پس عاطفه را به زبان مسئولیت ترجمه کرد.
امروز مادران جامعهی ما، بیش از هر زمان دیگر در معرض دو خطرند: سردی و دلسوزی بیحد. گروهی از ترس ضعف، احساسات خود را میخشکانند؛ و گروهی دیگر از شدت عشق، فرزند را از مواجهه با واقعیت محروم میکنند. فاطمه(س) راه سوم را نشان داد: عاطفهی آگاه. یعنی مهربانیِ حسابشدهای که به رشد میانجامد.
مادری در نگاه فاطمی، تنها خدمت به جسم کودک نیست؛ پرورش روح اوست. او مادرِ سه کودک بود و مربیِ تمام تاریخ شد. فرزندانش فقط به مهر او نبالیدند، بلکه از ایمان و استقامتش ریشه گرفتند. این یعنی عاطفه، اگر در خدمت تربیت قرار گیرد، از خانه فراتر میرود و جامعهای را میسازد.
در جهان پرشتاب امروز، که کودکان بیشتر از نوازش، به الگو نیاز دارند، فاطمه الگویی است از «مهرِ اندیشمندانه». او به ما آموخت مادر بودن یعنی زیباترین نوع جهاد: تبدیل عشق به هدایت، و احساس به ایمان.
در مدرسهی فاطمه، هر لبخند، درسی است از خداشناسی و هر اشک، بذری از انسانسازی.
اگر مادران ما بیاموزند احساس را در مدار معنا هدایت کنند، خانهها آرام میشود، جامعه رشد میکند و تمدن، رنگ ایمان میگیرد.
