تیرنگ:
اهمیت حفظ محیط زیست در مناطق شمالی کشور، به ویژه استان مازندران با توجه به موقعیت جغرافیایی منحصر به فرد، تنوع زیستی بالا و نقش حیاتی آن در اکوسیستم ملی، نیازمند نظارت و اجرای دقیق قوانین زیستمحیطی است. فعالیتهای صنعتی و معدنی، اگرچه موتور محرک توسعه اقتصادی محسوب میشوند، اما در صورت عدم رعایت استانداردها، میتوانند عامل اصلی تخریب منابع طبیعی و آلودگی هوا، خاک و آب باشند. گزارش اخیر اداره کل حفاظت محیط زیست مازندران مبنی بر تداوم پایشها و توقف فعالیت واحدهای آلاینده، گامی مهم در راستای اجرای این تعهدات قانونی و اخلاقی تلقی میشود.
معاون محیط زیست انسانی اداره کل حفاظت محیط زیست مازندران، حسین حیدرپور، آمار پایشهای ماه گذشته را تأکیدی بر جدیت این رویکرد میداند. انجام ۵۰ مورد پایش زیستمحیطی در واحدهای تولیدی و خدماتی استان نشاندهنده فعالیت مستمر و میدانی نهاد متولی است. این پایشها صرفاً جنبه آماری ندارند، بلکه مستقیماً به شناسایی کانونهای آلودگی میپردازند. توقف موقت فعالیت دو واحد آلاینده معدنی و صدور اخطاریه برای ده واحد دیگر، سندی بر اعمال نتایج این نظارتهاست. این اقدامات نشان میدهند که رویکرد صرفاً تذکر و آموزش جای خود را به اجرای قاطع مقررات داده است؛ چرا که تأثیرات مخرب آلودگیهای ناشی از استخراج و دانهبندی شن و ماسه بر منابع آب زیرزمینی، تخریب مراتع و آلودگی هوای مناطق مجاور، قابل چشمپوشی نیست.
استان مازندران با دربرگرفتن بخشهایی از رشتهکوههای البرز و دسترسی به دریای مازندران، از آسیبپذیرترین مناطق در برابر آلودگیهای معدنی است. فعالیت معادن، به ویژه در زمینه استخراج مواد اولیه ساختمان، منجر به تولید گرد و غبار میشود که نه تنها سلامت شهروندان را تهدید میکند، بلکه چرخه طبیعی پوشش گیاهی را مختل میسازد. لذا، این نظارتها باید به صورت مستمر و بدون اغماض ادامه یابد تا تضمین شود که منافع اقتصادی کوتاهمدت فدای سرمایههای زیستمحیطی بلندمدت نخواهد شد. تعهد به “کنترل و کاهش آلودگیهای ناشی از فعالیتهای صنعتی” همانطور که معاون محیط زیست تأکید کرده، باید به یک اصل عملیاتی برای تمام صنایع تبدیل شود. انتظار میرود این روند پایش و برخورد قانونی با متخلفان، الگویی برای سایر بخشهای تولیدی استان باشد و نقش مردم از طریق سامانه ۱۵۴۰ در این فرآیند نظارتی، تقویت شود.
✓تعطیلی معادن آلاینده در مازندران ادامه دارد
حسین حیدرپور معاون محیطزیست انسانی اداره کل حفاظت محیطزیست مازندران اظهار کرد: ۵۰ مورد پایش زیستمحیطی در واحدهای تولیدی و خدماتی استان در ماه گذشته انجام شد.
وی افزود: همچنین فعالیت ۲ واحد آلاینده معدنی بهطور موقت متوقف شد.
معاون محیطزیست انسانی اداره کل حفاظت محیطزیست مازندران با اشاره به پایش زیستمحیطی واحدهای تولیدی و خدماتی استان در این بازدیدها، اضافه کرد: در این بازدیدها برای ۱۰ واحد اخطاریه صادر و فعالیت ۲ واحد آلاینده به طور موقت متوقف شد.
حیدرپور تصریح کرد: باهدف کنترل و کاهش آلودگیهای ناشی از فعالیتهای صنعتی، کارشناسان این ادارهکل بهصورت مستمر وضعیت رعایت ضوابط زیستمحیطی واحدها را ارزیابی میکنند و با هرگونه تخلف برخورد قانونی صورت میگیرد.
وی یادآور شد: مردم درصورت مشاهده هرگونه تخلف، موضوع را از طریق سامانه ۱۵۴۰ به ادارهکل حفاظت محیط زیست اطلاع دهند.
معاون محیطزیست انسانی اداره کل حفاظت محیطزیست مازندران گفت: برنامه پایش و نظارت بر واحدهای معدنی و دانهبندی شن و ماسه در محورهای مختلف استان بهصورت منظم و مستمر ادامه دارد و در صورت مشاهده هرگونه تخلف زیستمحیطی، برخورد قانونی بدون اغماض انجام خواهد شد.
✓سخن پایانی
تداوم برنامه پایش و نظارت سختگیرانه بر واحدهای معدنی و دانهبندی شن و ماسه در محورهای مختلف مازندران، یک ضرورت حیاتی برای حفظ تعادل شکننده محیط زیست این استان است. اظهارات حسین حیدرپور، معاون محیط زیست انسانی، نشاندهنده عزم جدی برای اجرای بندهای قانونی مرتبط با حفاظت از محیط زیست است. توقف فعالیت واحدهای آلاینده و صدور اخطاریهها، در بلندمدت به نفع جامعه و اکوسیستم منطقه خواهد بود. تأکید بر “برخورد قانونی بدون اغماض” نشاندهنده تغییر الگو از رویکرد حمایتی صرف به رویکرد انضباطی و نظارتی است که برای مدیریت پایداری منابع ضروری است.
بخش مهمی از موفقیت این طرح، مستلزم مشارکت فعال و آگاهانه شهروندان است. همانطور که اعلام شده، استفاده از سامانه مردمی ۱۵۴۰ به عنوان یک نهاد نظارتی، میتواند سرعت عمل محیط زیست را در مقابله با تخلفات پنهان افزایش دهد. این امر به ویژه در مناطقی که دسترسی کارشناسان محیط زیست به صورت روزانه دشوار است، اهمیت دوچندان پیدا میکند. با توجه به ماهیت پراکنده و گسترده فعالیتهای معدنی در محورهای استان، هرگونه سهلانگاری میتواند منجر به آلودگیهای جبرانناپذیر منابع آب زیرزمینی و تخریب جنگلها و مراتع شود.
برای پایداری این اقدامات، لازم است که علاوه بر برخورد وتوقف فعالیت، رویکردهای ایجابی نیز تقویت شوند. این شامل سرمایهگذاری در فناوریهای نوین کاهش آلودگی برای معادن، ارائه مشوقهای مالیاتی به واحدهایی که از استانداردهای بالاتر از حداقل قانونی تبعیت میکنند، و نیز اجرای دقیق طرحهای بازسازی و احیای معادن متروکه است. استمرار ارزیابی رعایت ضوابط زیستمحیطی باید در چارچوب یک برنامه مدون و شفاف صورت پذیرد که نتایج آن به صورت دورهای به اطلاع عموم برسد تا حس اعتماد بین مردم، صنعت و نهاد نظارتی تقویت شود. در نهایت، حفظ مازندران به عنوان ریههای تنفسی شمال کشور، مستلزم این است که توسعه اقتصادی همواره در چارچوب تابآوری زیستمحیطی تعریف و اجرا شود و نظارتهای مستمر، ضامن تحقق این مهم باشد.
