تیرنگ:
تالاب سرخرود محمودآباد بار دیگر در آستانه زمستان، میزبان مهمانانی شده است که حضورشان جلوهای کمنظیر از زیبایی طبیعت را به نمایش میگذارد و اهمیت حفاظت از زیستگاههای طبیعی را به یاد همگان میآورد. قوهای آوازخوان مهاجر که هر ساله مسیرهای طولانی و پرخطر را برای رسیدن به مناطق امن و مناسب زمستانگذرانی طی میکنند، امسال نیز تالاب سرخرود را بهعنوان مقصد خود برگزیدهاند و با فرود حدود ۸۰۰ بال از این پرندگان باشکوه، جان تازهای به این پهنه آبی بخشیدهاند.
آواز زیبا و پرواز هماهنگ این قوها، تالاب را به منظرهای زنده و پویا تبدیل کرده است؛ منظرهای که هم برای دوستداران طبیعت جذاب است و هم برای کارشناسان محیطزیست، نشانهای از سلامت نسبی این اکوسیستم ارزشمند به شمار میرود. تالاب سرخرود به دلیل موقعیت جغرافیایی، منابع غذایی و آرامش نسبی، یکی از زیستگاههای مهم پرندگان مهاجر در شمال کشور محسوب میشود و هر ساله نقش مهمی در چرخه مهاجرت این گونهها ایفا میکند.
با این حال، حضور پرشمار پرندگان مهاجر، مسئولیتهای تازهای را نیز به همراه دارد. تأمین غذای کافی، جلوگیری از ایجاد مزاحمتهای انسانی و حفاظت از محیط تالاب، از جمله اقداماتی است که بدون مشارکت مردم و نهادهای مسئول بهسختی محقق میشود. قوهای مهاجر، اگرچه نماد زیبایی و آرامشاند، اما برای بقا در فصل سرد به حمایت انسانها نیاز دارند. همین ضرورت، اهمیت همکاری شهروندان، دوستداران طبیعت و دستگاههای متولی را بیش از پیش برجسته میکند تا این زیستگاه ارزشمند همچنان مأمن امنی برای پرندگان مهاجر باقی بماند.
اکنون حدود ۸۰۰ بال قوی آوازخوان مهاجر پس از فرود نخستین گروه در اواسط آذرماه زمستانگذرانی خود را در این زیستگاه آغاز کردهاند و با آواز و پروازشان جلوهای خاص به تالاب بخشیدهاند.
علیمحمد دعاگو رئیس اداره محیط زیست شهرستان محمودآباد، اعلام کرد: نخستین گروه از قوهای مهاجر آوازخوان که اواسط آذرماه سال جاری در تالاب سرخرود فرود آمدند به مرور بر تعدادشان افزوده شد و اکنون حدود ۸۰۰ بال قوی فریادکش در این زیستگاه مشغول زمستانگذرانی هستند. وی با اشاره به اهمیت تغذیه این پرندگان مهاجر، گفت: این جمعیت باید بهطور مناسب تغذیه شوند تا دچار آسیب نشوند از همین رو مشارکت مردمی در تأمین خوراک آنها ضروری است.
رئیس اداره حفاظت محیطزیست شهرستان محمودآباد افزود: کانکس محیط زیست در تالاب سرخرود مستقر شده و شهروندان میتوانند در بحث تغذیه این پرندگان با تهیه گندم و ذرت همکاری کنند. دعاگو تأکید کرد: حضور و حمایت مردم در این اقدام نه تنها به حفظ سلامت قوهای مهاجر کمک میکند، بلکه در حفاظت از تالاب سرخرود بهعنوان یکی از زیستگاههای مهم پرندگان مهاجر نیز نقش مؤثری خواهد داشت.
✓سخن پایانی
حضور حدود ۸۰۰ بال قوی آوازخوان در تالاب سرخرود محمودآباد، فرصتی ارزشمند برای توجه دوباره به جایگاه تالابها در حفظ تنوع زیستی و تعادل اکولوژیک است. این پرندگان مهاجر که هر ساله هزاران کیلومتر را برای یافتن زیستگاهی امن طی میکنند، با انتخاب تالاب سرخرود نشان میدهند که این منطقه همچنان ظرفیت میزبانی از گونههای حساس و ارزشمند را دارد. با این حال، استمرار این میزبانی وابسته به رفتار مسئولانه انسانها و مدیریت اصولی محیطزیست است.
تأکید مسئولان محیطزیست بر محافظت از قوهای مهاجر و دعوت از شهروندان برای مشارکت در این اقدام، نشاندهنده نقش پررنگ مردم در حفاظت از طبیعت است. همکاری در محافظت از پرندگان، نهتنها از آسیبدیدگی و تلفات احتمالی آنها جلوگیری میکند، بلکه حس مسئولیتپذیری اجتماعی و ارتباط نزدیکتر جامعه با محیطزیست را تقویت میسازد. استقرار کانکس محیطزیست در تالاب سرخرود نیز گامی عملی در جهت ساماندهی این مشارکت و هدایت کمکهای مردمی به شکلی هدفمند است.
از سوی دیگر، حفظ آرامش تالاب، جلوگیری از آلودگی، کنترل حضور گردشگران و آگاهیبخشی عمومی، از جمله اقداماتی است که باید بهصورت همزمان دنبال شود. تالاب سرخرود میتواند به الگویی موفق از همزیستی انسان و طبیعت تبدیل شود؛ الگویی که در آن مردم، مسئولان و دوستداران محیطزیست در کنار یکدیگر برای صیانت از سرمایههای طبیعی تلاش میکنند. اگر این همدلی و توجه تداوم یابد، آواز قوهای مهاجر هر سال در زمستان، نویدبخش پایداری طبیعت برای منطقه خواهد بود.
