تیرنگ:
معلولیت واژه ای آشنا برای عموم مردم است که اغلب، آن را به یک ناتوانی معنا میکنند، کاستی و نقصی که موجب می شود فرد نتواند همانند افراد عادی در جامعه نقش آفرینی و در فعالیت های مختلف شرکت کند.
طبق آمارهای رسمی، ۱۵ درصد جمعیت جهان با بیش از یک میلیارد نفر، نوعی از معلولیت را تجربه میکنند و شیوع ناتوانی در کشورهای در حال توسعه بیشتر است که این موضوع از اهمیت توجه و لزوم برنامه ریزی مناسب برای رفع نیازمندیها و مشکلات این قشر حکایت دارد.
روز سوم دسامبر برابر با ۱۲ آذرماه به عنوان روز جهانی معلولین نامگذاری شده که هدف از این نامگذاری، فهم و درک بهتر از زندگی معلولین است و اینکه افراد بتوانند آگاهی خود را از زندگی معلولین بالا ببرند و به آنها برای زندگی بهتر و راحتتر کمک کنند.
برخلاف تصور اغلب مردم، این قشر افراد توانمندی هستند که گاه توانایی آنها در انجام برخی امور بیش از افراد با سلامت کامل جسمانی است و همواره با همت مضاعف، فعل «می توانیم» را برای همه انسانها معنا میکنند.
گواه این مدعا موفقیت های معلولان به رغم برابر نبودن امکانات در رخدادهای مختلف علمی، ورزشی و فعالیت های اقتصادی و اجتماعی است و این افتخارات همواره ثابت کرده است که گرچه معلولان با موانع مختلفی دست به گریبان هستند و گاه شاید نگاه های جامعه نیز به نوعی آزارشان دهد، اما با خودباوری به این نتیجه رسیده اند که تنها راه موفقیت، تعالی و دیده شدن حضور در رخدادهای مختلف فرهنگی، هنری و ورزشی و دیگر عرصه هاست و این مسیر را با استقامت و استوار باید ادامه دهند.
محمدابراهیم حسینزاده، مسئول جامعه معلولان جسمی-حرکتی «امید» بهشهر، بر اهمیت برابری فرصتها و مشارکت اجتماعی تاکید کرد و یادآور شد که کمک به معلولان مسئولیتی فراتر از بهزیستی است و همه جامعه باید در آن نقش داشته باشند.
از سوی دیگر، یکی از معلولان شهرستان، محمدنژاد، به مشکلات عملی در زمینه اشتغال اشاره کرد و اجرایی نشدن قانون سهمیه ۳ درصد استخدام معلولان را مورد انتقاد قرار داد. او همچنین به محدودیتهای پوشش بیمهای اشاره کرد که بیمه ۲۰ ساله را تنها شامل افراد شاغل میداند و افراد غیرشاغل را از این مزایا محروم کرده است.
محمدابراهیم قاسمپور، هنرمند معلول بهشهری، که حدود ۵ سال مقامهای اول و دوم کشوری در هنرهای معرق و مشبک چوب را در کارنامه دارد، گفت: معلولان توانمندیهای فراوانی دارند که با حمایت مسئولان و نگاهی ویژه میتوانند به فعل تبدیل شوند و ما نیازمند این حمایتها هستیم.
اگرچه واژه «معلول» یا به عبارت دیگر ناتوان یا کم توان جسمی و حرکتی، در نگاه اول این تصور را ایجاد می کند که گویی این افراد چیزی از بقیه کم دارند، اما همین افراد به محض برخورداری از حداقل امکانات و انگیزه، چنان قدرت و اراده ای از خود نشان می دهند و می درخشند که هر توصیفی از بیان بزرگی آن ناتوان است. بر همین اساس که می توان گفت، معلول کم امکانات است نه کم توان! و مسئولان باید امکانات را برایشان فراهم کنند. کارشناسان؛ فراهم کردن فرصتهای اشتغال و توانمندسازی اقتصادی معلولان، افزایش ظرفیت مراکز توانبخشی و خدمات بهداشتی، دسترسی به حملونقل عمومی مناسب و توسعه حمایتهای اجتماعی و روانی را از راهکارهای عملیاتی و قابل اجرا در راستا بهبود کیفیت زیست معلولان در کشوز یاد می کنند. در کنار این موضوع، افزایش ظرفیت مراکز توانبخشی و خدمات بهداشتی نیز از نظر برنامهریزان از اهمیت ویژهای برخوردار است
یکی دیگر از نیازهای اساسی معلولان، دسترسی به حملونقل عمومی مناسب است. کارشناسان میگویند: در این راستا، باید زیرساختهای حملونقل عمومی بهویژه در حوزه خودروهای عمومی و ایستگاههای مترو و اتوبوس، برای استفاده معلولان بهینهسازی شود. این اقدام ها شامل نصب رمپهای مخصوص معلولان، ایجاد آسانسورها و توسعه وسایل نقلیه قابلدسترس برای افراد با مشکلات حرکتی است. همچنین باید برنامههای آموزشی برای رانندگان خودروهای عمومی برگزار شود تا آنها نحوه تعامل و کمک به معلولان را بهتر بیاموزند.
در نهایت، توسعه حمایتهای اجتماعی و روانی از دیگر اقدام هایی است که باید در دستور کار قرار گیرد. باتوجهبه چالشهای روحی و اجتماعی که معلولان با آنها روبهرو هستند، باید خدمات مشاورهای و روانشناسی بهویژه برای آنها فراهم شود. این خدمات میتواند شامل مشاوره فردی، خانوادهمحور و گروهی باشد تا به توانمندسازی روانی معلولان و بهبود کیفیت زندگی آنها کمک کند
