تیرنگ:
ذخایر خونی در استان مازندران در وضعیت نگرانکنندهای قرار گرفته است و سازمان انتقال خون از شهروندان خواسته تا برای کمک به بیماران نیازمند، هرچه سریعتر به پایگاههای اهدای خون مراجعه کنند. کاهش مراجعه داوطلبان، افزایش اعمال جراحی و وجود هزاران بیمار تالاسمی در استان، موجب شده که وضعیت ذخیره خون در تمامی گروهها به مرز هشدار برسد.
✓کاهش شدید ذخایر خون در مازندران
مدیرکل انتقال خون مازندران از کاهش محسوس ذخایر خونی در تمامی گروههای خونی خبر داده و وضعیت موجود را «نگرانکننده» توصیف کرده است. به گفته او، گروههای خونی A مثبت، A منفی، O مثبت و O منفی بیش از سایر گروهها با کمبود مواجه هستند و موجودی ذخایر به سطح بحرانی رسیده است.
این شرایط در حالی است که نیاز به خون و فرآوردههای خونی در بیمارستانهای استان رو به افزایش است و بخشهای مختلف درمانی، از بیماران تالاسمی تا بیماران جراحی و تصادفی، به طور روزانه به خون سالم نیاز دارند.
با کاهش تعداد اهداکنندگان در ماههای اخیر، توان تأمین نیاز مراکز درمانی استان با دشواری جدی روبهرو شده است. مسئولان هشدار دادهاند که در صورت ادامه این روند، ممکن است در برخی مراکز درمانی با تأخیر در تأمین خون موردنیاز بیماران مواجه شویم؛ مسئلهای که میتواند جان بیماران را در معرض خطر قرار دهد.
✓افزایش مصرف خون در بیمارستانها
بررسیها نشان میدهد که در هفتههای اخیر، میزان مصرف خون در بیمارستانهای استان به شکل قابل توجهی افزایش یافته است. افزایش اعمال جراحی و اورژانسی، ترافیک بالای بیماران تصادفی در محورهای پرتردد استان و همچنین نیاز بیماران خاص مانند بیماران تالاسمی و دیالیزی، موجب شده میزان مصرف خون نسبت به ماههای گذشته رشد محسوسی داشته باشد.
همچنین بیماران مبتلا به هموفیلی، سرطان، نارسایی کلیه و بیماران بستری در بخشهای مراقبت ویژه نیز از جمله گروههایی هستند که به طور مستقیم از ذخایر خون استان بهرهمند میشوند. کاهش موجودی خون میتواند چرخه درمان این بیماران را مختل کرده و جان آنها را تهدید کند.
✓کاهش مراجعه داوطلبان؛ عامل اصلی بحران
یکی از عوامل اصلی بروز وضعیت بحرانی فعلی، کاهش مراجعه داوطلبان به مراکز اهدای خون است.
عوامل متعددی از جمله تغییرات آبوهوایی، مشغلههای کاری، باورهای نادرست درباره اهدای خون و حتی نگرانیهای ناشی از بیماریهای فصلی باعث شدهاند که بسیاری از مردم مراجعه خود را به تعویق بیندازند. در حالی که طبق اعلام سازمان انتقال خون، هیچگونه کمبود امکانات بهداشتی یا خطر احتمالی در فرآیند اهدای خون وجود ندارد و تمامی پروتکلهای ایمنی به دقت رعایت میشود.
مدیرکل انتقال خون استان تأکید کرده است که حفظ ذخیره خون مازندران نیازمند مشارکت مداوم و روزانه مردم است. به گفته او، تأمین خون موردنیاز استان تنها با همراهی همیشگی اهداکنندگان داوطلب امکانپذیر است، چراکه ذخایر خونی تنها چند روز ماندگاری دارند و باید به طور مستمر جایگزین شوند.
✓ هر واحد خون، نجات سه زندگی
کارشناسان حوزه انتقال خون یادآور میشوند که هر واحد خون اهدایی میتواند جان سه بیمار را نجات دهد. از هر واحد خون، سه فرآورده اصلی شامل گلبول قرمز فشرده، پلاسمای تازه منجمد و پلاکت تهیه میشود که هرکدام برای درمان نوعی از بیماران حیاتی است.
به عنوان مثال، پلاکت برای بیماران سرطانی و شیمیدرمانیشده، گلبول قرمز برای بیماران تالاسمی و تصادفی، و پلاسما برای بیماران دچار سوختگی یا مشکلات انعقادی مورد استفاده قرار میگیرد. به همین دلیل، اهدای هر واحد خون میتواند تأثیر مستقیمی در نجات زندگی سه انسان داشته باشد.
✓ کمبود خون در استان
بر اساس اعلام ادارهکل انتقال خون مازندران، شهر ساری به عنوان مرکز استان، بیشترین میزان مصرف خون را دارد و در حال حاضر بیشترین کمبود ذخایر خونی نیز در همین شهرستان گزارش شده است.
بیمارستانهای آموزشی و درمانی ساری روزانه پذیرای شمار زیادی از بیماران از شهرستانهای مجاور هستند و همین موضوع مصرف خون را در این شهرستان افزایش داده است. در کنار آن، حجم بالای اعمال جراحی و بیماران خاص در مراکز درمانی ساری باعث شده که تقاضا برای خون از ظرفیت موجود فراتر برود.
✓ دعوت از مردم برای مشارکت انسانی
سازمان انتقال خون مازندران از تمامی هماستانیها خواسته است تا با حضور در پایگاههای اهدای خون در شهرستانهای مختلف، در این اقدام انساندوستانه مشارکت کنند. طبق اعلام این سازمان، تمامی مراکز اهدای خون در استان از تجهیزات استاندارد برخوردارند و مراجعهکنندگان میتوانند در محیطی کاملاً بهداشتی و ایمن فرآیند اهدای خون را انجام دهند.
تأکید شده است که اهدای خون برای افراد سالم هیچ خطری ندارد و پس از مدت کوتاهی بدن فرد اهداکننده خون از دسترفته را جبران میکند. همچنین اهدای منظم خون علاوه بر کمک به بیماران، برای سلامت عمومی فرد اهداکننده نیز مفید است و به بهبود گردش خون و کاهش غلظت خون کمک میکند.
✓نقش رسانهها و نهادهای اجتماعی
کارشناسان حوزه سلامت معتقدند رسانههای محلی میتوانند نقش مهمی در اطلاعرسانی و ترغیب مردم به اهدای خون ایفا کنند. فرهنگ اهدای خون باید بهعنوان یک مسئولیت اجتماعی در میان مردم نهادینه شود. تبلیغات محیطی، کمپینهای مردمی، حضور سازمانهای مردمنهاد و همکاری دانشگاهها میتواند در افزایش مشارکت عمومی مؤثر باشد.
همچنین استفاده از ظرفیت فضای مجازی و شبکههای اجتماعی برای اطلاعرسانی سریع درباره وضعیت ذخایر خونی استان، روشی مؤثر برای جلب مشارکت جوانان و داوطلبان جدید محسوب میشود.
✓ نجات جانها در گرو همدلی مردم
وضعیت کنونی ذخایر خون در مازندران زنگ خطری جدی برای نظام سلامت استان است. با وجود افزایش مصرف و نیاز بیماران خاص، کاهش مراجعه اهداکنندگان داوطلب سبب شده است تا ذخایر خونی در سطح بحرانی قرار گیرد.
در چنین شرایطی، همدلی و احساس مسئولیت اجتماعی شهروندان میتواند تعیینکننده باشد. اهدای خون نهتنها اقدامی انسانی است، بلکه راهی ساده برای نجات جان دیگران است. هر واحد خون میتواند امید زندگی را برای سه بیمار بازگرداند.
مدیرکل انتقال خون استان بار دیگر از مردم خواسته است تا بدون انتظار برای بحرانهای شدیدتر، با حضور در پایگاههای اهدای خون، به بیماران نیازمند یاری رسانند. در این مسیر، مشارکت مداوم مردم، حمایت رسانهها و همکاری دستگاههای اجرایی میتواند تضمینکننده استمرار جریان زندگی در رگهای بیماران باشد.
