رضا شریعتی، خبرنگار:
تصادف، ترافیک سنگین، بینظمی در رانندگی و رفتارهای پرخطر در معابر شهری و برونشهری، همچنان از مشکلات اصلی زندگی روزمره در کشور ماست. در حالی که بخش بزرگی از بودجه شهری صرف بهبود زیرساختهای حملونقل میشود، اما نبود فرهنگ صحیح ترافیکی همچنان مانع اصلی کاهش تصادفات و افزایش ایمنی جادههاست.
فرهنگ ترافیکی، یعنی مجموعهای از رفتارها، باورها و عادتهایی که در رانندگی، عبور از خیابان و استفاده از وسایل نقلیه بروز مییابد. متأسفانه، در بسیاری از موارد شاهدیم که قوانین ترافیکی تنها زمانی رعایت میشوند که پلیس حضور داشته باشد. این نشان میدهد که هنوز میان «دانستن قانون» و «باور به ضرورت اجرای آن» فاصله زیادی وجود دارد.
آموزش فرهنگ ترافیکی باید از سنین پایین آغاز شود. همانگونه که کودکان در مدرسه خواندن و نوشتن میآموزند، لازم است اصول ابتدایی عبور و مرور، احترام به عابر پیاده و رعایت نظم در مسیرها را نیز یاد بگیرند. آموزش مستقیم در مدارس، برگزاری مسابقات فرهنگی و استفاده از بازیها و انیمیشنهای آموزشی میتواند ذهن کودکان را نسبت به اهمیت انضباط ترافیکی آماده کند.
در سطح جامعه نیز رسانهها نقش کلیدی دارند. تولید برنامههای آموزشی در تلویزیون، انتشار محتوای جذاب در فضای مجازی و کمپینهای شهری برای یادآوری حقوق رانندگان و عابران میتواند مؤثر باشد. مشارکت نهادهایی چون شهرداری، پلیس راهور و آموزشوپرورش باید در قالب طرحهای منسجم و مستمر ادامه یابد.
از سوی دیگر، الگوی رفتاری والدین و بزرگسالان نقش تعیینکنندهای در شکلگیری رفتار ترافیکی نسل جدید دارد. اگر والدین در حضور فرزندان از چراغ قرمز عبور کنند یا در خطوط غیرمجاز رانندگی نمایند، هیچ آموزشی نمیتواند اثرگذار باشد.
در نهایت، توسعه فرهنگ ترافیکی تنها با قانون و جریمه تحقق نمییابد، بلکه نیازمند تغییر نگرش جمعی است؛ نگرشی که احترام به قانون را احترام به جان انسانها بداند. نهادینه کردن فرهنگ ترافیکی یعنی پرورش شهروندانی مسئول، قانونمدار و آگاه؛ شهروندانی که بدانند هر تصمیم کوچک در رانندگی، میتواند سرنوشت زندگی دیگری را رقم بزند.
