تیرنگ:
با آغاز فصل برداشت مرکبات در مناطق شمالی کشور، یکی از دغدغههای اصلی باغداران و نهادهای انتظامی، مسئله افزایش سرقت محصولات کشاورزی است. در سالهای اخیر، با بالا رفتن قیمت انواع مرکبات مانند پرتقال، نارنگی و لیمو، سرقت از باغها به یکی از معضلات جدی روستاییان تبدیل شده است. این پدیده نهتنها خسارات مالی سنگینی به کشاورزان وارد میکند، بلکه امنیت روانی و اجتماعی در روستاها را نیز تهدید مینماید. در چنین شرایطی، رصد میدانی و پایش مستمر باغها به عنوان یک اقدام پیشگیرانه و مؤثر، اهمیتی دوچندان یافته است.
بررسیهای میدانی و گزارشهای محلی نشان میدهد که با نزدیک شدن به زمان برداشت مرکبات، آمار سرقتها به طور محسوسی افزایش مییابد. سارقان اغلب در شبهنگام یا ساعات کمرفتوآمد روز، با استفاده از خودروهای شخصی، وارد باغها میشوند و در مدت کوتاهی بخش قابل توجهی از محصول را به سرقت میبرند. نبود سیستمهای حفاظتی، فاصله زیاد برخی باغها از مناطق مسکونی و کمبود نیروی نگهبانی، زمینه را برای این نوع سرقتها فراهم کرده است.
در بسیاری از موارد، باغداران کوچک که توانایی مالی برای استخدام نگهبان یا نصب دوربین ندارند، بیشترین آسیب را میبینند. این مسئله بهویژه در مناطق روستایی که بخش عمده درآمد خانوارها از محل فروش مرکبات تأمین میشود، میتواند بحرانزا باشد.
✓رصد میدانی؛ راهکاری پیشگیرانه و هوشمندانه
رصد میدانی، به معنای حضور مستمر عوامل انتظامی، دهیاران، شوراهای محلی و حتی خود باغداران در عرصههای کشاورزی و نظارت فعال بر ترددها و فعالیتها در محدوده باغهاست. این اقدام میتواند در قالب گشتهای مشترک پلیس و نیروهای مردمی، استفاده از فناوریهای نوین نظارتی و تشکیل گروههای مراقبتی محلی اجرا شود.
یکی از مهمترین مزایای رصد میدانی، افزایش احتمال شناسایی سارقان در مراحل اولیه فعالیت است. حضور محسوس نیروهای نظارتی، خود عاملی بازدارنده محسوب میشود و احتمال وقوع سرقت را بهشدت کاهش میدهد. از سوی دیگر، رصد مداوم میتواند الگوهای زمانی و مکانی سرقت را آشکار کند؛ اطلاعاتی که برای برنامهریزی بهتر نیروی انتظامی و نهادهای روستایی حیاتی است.
✓نقش همکاری مردمی در موفقیت طرح
تجربه نشان داده است که هیچ طرح امنیتی بدون مشارکت مردمی به موفقیت نمیرسد. باغداران، کارگران محلی و ساکنان روستاها میتوانند نخستین حلقه در زنجیره رصد میدانی باشند. گزارش بهموقع ترددهای مشکوک، ثبت شماره خودروهای ناشناس، و همکاری در گشتهای شبانه، از جمله اقداماتی است که نقش مردم را در تأمین امنیت محصولات کشاورزی پررنگ میسازد.
دهیاران و شوراهای اسلامی روستا نیز میتوانند با ساماندهی گشتهای محلی و ایجاد گروههای ارتباطی در فضای مجازی، فرآیند اطلاعرسانی و هماهنگی را تسهیل کنند. چنین شبکههایی سبب میشوند تا در صورت مشاهده مورد مشکوک، اطلاعرسانی در کوتاهترین زمان ممکن انجام شود و واکنش سریعتری از سوی نیروی انتظامی صورت گیرد.
✓استفاده از فناوریهای نوین در رصد میدانی
در کنار گشتهای فیزیکی، بهرهگیری از فناوریهای نوین نیز میتواند به تقویت رصد میدانی کمک کند. نصب دوربینهای مدار بسته در ورودی باغها، سیستمهای هوشمند اعلام خطر، راهکارهایی کمهزینه اما مؤثر هستند. همچنین پهپادهای کوچک و سامانههای مکانیاب میتوانند در شناسایی محدودههای ناامن و پایش از راه دور نقش مؤثری ایفا کنند.
✓پیامدهای مثبت رصد میدانی
اجرای مؤثر رصد میدانی، علاوه بر کاهش میزان سرقت، آثار روانی و اجتماعی مثبتی نیز دارد. وقتی کشاورزان احساس کنند که نهادهای مسئول و نیروهای انتظامی در کنار آنها هستند، اعتماد و امید در جامعه تقویت میشود. این امر انگیزه تولید و سرمایهگذاری در بخش کشاورزی را افزایش میدهد و به رونق اقتصادی مناطق روستایی کمک میکند.
همچنین حضور میدانی نیروهای پلیس در مناطق کشاورزی، موجب تعامل بیشتر آنها با مردم و شناخت دقیقتر مشکلات محلی میشود.
فرماندهی انتظامی مرکز استان مازندران در این زمینه گفت: در پی تعدد وقوع سرقت میوه باغات مرکبات موضوع در دستور کار ماموران پاسگاه گلما زیرمجموعه این فرماندهی قرار گرفت.
سرهنگ عبدالله حسنزاده افزود: ماموران پاسگاه گلما با انجام اقدامات اطلاعاتی و تحقیقات پلیسی ۳ نفر از سارقان شامل دو مرد و یک زن را که دارای سوابق متعدد کیفری در این شهرستان نیز بودهاند، در حین سرقت شناسایی و دستگیر کردند.
فرمانده انتظامی شهرستان ساری تصریح کرد: متهمان در بازجوییهای به عمل آمده تاکنون به ۵ فقره سرقت از باغات مرکبات و مزارع کشاورزی در یک ماه گذشته اعتراف کردند.
سرهنگ حسنزاده با بیان این که متهمان پس از تشکیل پرونده به مراجع قضایی معرفی شدند، به شهروندان توصیه کرد: هشدارهای پلیس را در خصوص پیشگیری از سرقت جدی گرفته و در صورت مشاهده هر گونه مورد مشکوک مراتب را به پلیس ۱۱۰ اطلاع دهند.
✓سخن پایانی
در نهایت باید گفت که سرقت محصولات کشاورزی، تنها یک جرم مالی نیست؛ بلکه تهدیدی برای امنیت غذایی، آرامش اجتماعی و اقتصاد روستایی کشور بهشمار میآید. مقابله با این پدیده نیازمند نگاه جامع، برنامهریزی دقیق و همکاری همهجانبه است. رصد میدانی، چه از طریق گشتهای مشترک پلیس و مردم، چه با بهرهگیری از فناوریهای نوین، میتواند به عنوان مؤثرترین راهکار پیشگیرانه در این زمینه مورد توجه قرار گیرد.
اگر رصد میدانی بهصورت منسجم، علمی و مشارکتی اجرا شود، نهتنها از وقوع بسیاری از سرقتها جلوگیری خواهد کرد، بلکه احساس امنیت در میان کشاورزان و ساکنان مناطق روستایی تقویت میشود. امنیت باغها یعنی امنیت سفره مردم؛ و این مهم تنها با همکاری، حضور میدانی و هوشیاری جمعی به دست میآید.
