تیرنگ، رضا شریعتی:
مرال، نمادی از جنگلهای هیرکانی، این روزها بیش از هر زمان دیگری نیازمند حفاظت جدی است. این گونه که در گذشته گستره وسیعی از جنگلهای شمال ایران را در اختیار داشت، اما اکنون جمعیت آن به شدت کاهش یافته و زیستگاههایش در خطر نابودی قرار گرفته است.
کارشناسان حیاتوحش هشدار میدهند که مهمترین تهدید پیش روی مرالها، شکار غیرمجاز و تخریب زیستگاهها است. تغییر کاربری اراضی، چرای بیرویه دام، ساختوسازهای غیرقانونی و بهرهبرداری بیرویه از جنگلها باعث شده زیستگاه طبیعی این گونه ارزشمند روزبهروز کوچکتر شود. افزون بر این، شکارچیان سودجو با انگیزههای مختلف، جمعیت مرالها را تحت فشار قرار دادهاند و بقا و بازتولید طبیعی آنها را مختل کردهاند.
مرالها نقش مهمی در حفظ تعادل اکولوژیکی جنگلها دارند. تغذیه آنها از گیاهان و علوفه جنگلی، بخشی از چرخه طبیعی اکوسیستم را تشکیل میدهد و حضورشان نشانگر سلامت زیستگاه است. از دست رفتن این گونه، نه تنها یک خسارت زیستی غیرقابل جبران به شمار میرود، بلکه پیامدهای آن در کاهش تنوع زیستی و برهم خوردن تعادل طبیعی جنگلهای شمال نیز آشکار خواهد شد.
سازمان حفاظت محیط زیست طی سالهای اخیر اقداماتی برای حفاظت از مرالها انجام داده است. با این حال، کارشناسان معتقدند این اقدامات بدون همکاری جدی جوامع محلی و افزایش سطح آگاهی عمومی نتیجه مطلوبی به همراه نخواهد داشت. مردم محلی باید به ارزش حضور مرالها پی ببرند و از هرگونه شکار یا خرید و فروش گوشت و شاخ این حیوان خودداری کنند.
اکنون که فشار بر زیستگاههای طبیعی روزبهروز افزایش مییابد، ضرورت دارد رسانهها، فعالان محیط زیست و نهادهای مسئول بیش از پیش به موضوع حفاظت از مرالها بپردازند. تقویت گشتهای حفاظتی، برخورد قانونی با شکارچیان متخلف، آموزش جوامع محلی و ترویج اکوتوریسم مسئولانه میتواند در کاهش تهدیدها و تضمین بقای این گونه مؤثر باشد.
مرالها بخشی از میراث طبیعی ایراناند؛ میراثی که اگر امروز برای حفاظت از آن اقدام نکنیم، فردا شاید تنها در کتابها و تصاویر از وجودش یاد شود.
