تیرنگ:
در حاشیه یکی از رودخانههای پرآب شمال کشور، با خانلری، فعال محیط زیست و پژوهشگر حوزه منابع آبی، درباره آلودگی رودخانهها و پیامدهای ناشی از ورود زبالهها به این اکوسیستمها گفتوگو کردیم. خانلری با نگرانی از افزایش میزان زباله در آبراهها میگوید که این وضعیت نه تنها سلامت محیط زیست را تهدید میکند، بلکه بر زندگی مردم و اقتصاد محلی نیز اثرگذار است.
به گفته او، ورود زبالههای شهری و صنعتی به رودخانهها باعث ایجاد معضلات جدی اکولوژیکی میشود. «زبالههای پلاستیکی، بطریهای یکبار مصرف، بستهبندیهای مواد غذایی و حتی نخالههای ساختمانی به تدریج مسیر جریان آب را مسدود میکنند و باعث ایجاد رسوبات، کاهش کیفیت آب و افزایش خطر سیلاب میشوند. بسیاری از مردم تصور میکنند که ریختن زباله در رودخانهها اثر فوری ندارد، اما واقعیت این است که پیامدهای آن سالها باقی میماند و اکوسیستم رودخانه را به شدت تحت فشار قرار میدهد.»
خانلری بر نقش فرهنگی و اجتماعی مردم در حل این بحران تأکید میکند. به باور او، آگاهی عمومی و فرهنگسازی درباره حفظ محیط زیست و اهمیت آبهای سطحی، کلید کاهش آلودگیها است. «در بسیاری از شهرها و روستاها، مردم هنوز اهمیت پاکسازی زبالهها را درک نکردهاند یا به امکانات مناسب دسترسی ندارند. ما نیازمند برنامههای آموزشی و مشارکت مردمی هستیم تا هر فرد مسئولیتی نسبت به رودخانههای محل زندگی خود احساس کند.»
این فعال محیط زیست همچنین به نقش نهادهای دولتی و محلی اشاره میکند. او معتقد است که تنها با مشارکت مردمی مشکل حل نمیشود و اقدامات عملی و برنامهریزی شده از سوی شهرداریها، سازمان محیط زیست و بخش خصوصی ضروری است. «ایجاد سایتهای دفع بهداشتی زباله، نصب سطلهای زباله در نزدیکی رودخانهها و اجرای برنامههای پاکسازی دورهای، میتواند تا حد زیادی از ورود مواد زائد به رودخانهها جلوگیری کند.»
او هشدار میدهد که ادامه روند فعلی میتواند پیامدهای جبرانناپذیری داشته باشد. «آلودگی رودخانهها نه تنها بر ماهیها و حیات وحش اثر میگذارد، بلکه کیفیت آب شرب، کشاورزی و سلامت عمومی را نیز تهدید میکند. در صورتی که مردم و مسئولان نسبت به این موضوع بیتفاوت باشند، در آینده نزدیک با فاجعه زیستمحیطی مواجه خواهیم شد.»
او در پایان با تأکید بر ضرورت اقدامات فوری و هماهنگ، گفت: «پاکسازی رودخانهها، آموزش شهروندان، مدیریت صحیح زبالهها و نظارت مستمر بر صنایع آلاینده، تنها راهی است که میتواند اکوسیستمهای آبی ما را از این تهدید نجات دهد. اگر امروز اقدام نکنیم، فردا دیر خواهد بود و هزینه جبران این خسارات بسیار سنگین خواهد بود.»
