تیرنگ:
اول مهرماه، بار دیگر زنگ مهر در سراسر کشور به صدا درمیآید و میلیونها دانشآموز ایرانی پس از یک تعطیلات سهماهه تابستانی راهی مدرسهها خواهند شد. این رویداد که در فرهنگ عمومی ایران همواره با شور و نشاط خاصی همراه است، امسال نیز در شرایطی متفاوت و با مجموعهای از امیدها و نگرانیها آغاز میشود.
✓شور و شوق آغاز سال تحصیلی
اول مهر برای دانشآموزان تنها یک روز تقویمی نیست؛ این روز در حافظه جمعی مردم ایران جایگاه ویژهای دارد. صدای زنگ مدرسه، صفهای صبحگاهی، بوی کتابهای نو و پوشیدن لباس فرم همگی نشانههای آغاز فصلی تازه در زندگی دانشآموزان و خانوادههای آنان است. بسیاری از دانشآموزان با ذوق و شوق از خرید لوازمالتحریر و کیف و کفش جدید یاد میکنند و والدین نیز این روزها در تکاپوی آمادهسازی فرزندان برای آغاز سالی پر از تلاش هستند.
✓آمادگی مدارس و وزارت آموزش و پرورش
مسئولان آموزش و پرورش در روزهای اخیر بارها بر آمادگی کامل مدارس برای بازگشایی تأکید کردهاند. تعمیر و بهسازی فضاهای آموزشی، تأمین میز و نیمکت، ساماندهی معلمان و ثبتنام دانشآموزان از جمله اقداماتی است که در ماههای گذشته انجام شده است. با این حال کمبود برخی امکانات، بهویژه در مناطق محروم و روستایی، همچنان از دغدغههای جدی خانوادهها و مدیران مدارس به شمار میرود.
✓ هیچ کلاس درسی بدون معلم نیست
مدیرکل آموزش و پرورش مازندران با اشاره به تحصیل بیش از ۵۲۸ هزار دانشآموز در استان گفت: هیچ کلاسی امسال بدون معلم نیست.
فریدون کلبادینژاد، مدیرکل آموزش و پرورش مازندران گفت: پس از برگزاری دورههای تابستانی توانمندسازی معلمان و آمادهسازی مدارس، تمامی کلاسها برای آغاز سال تحصیلی جدید آماده هستند و هیچ مدرسهای با کمبود نیروی آموزشی مواجه نخواهد بود.
وی افزود: شعار امسال آموزش و پرورش استان «تکریم معلم و توانمندسازی دانشآموز» است و تمرکز بر این شعار، موجب ایجاد انگیزه و ارتقای کیفیت آموزش در مدارس خواهد شد.
کلبادینژاد همچنین نقش خانوادهها در موفقیت تحصیلی دانشآموزان را حیاتی دانست و گفت: همکاری مؤثر بین مدرسه و خانواده، مکمل فرآیند یاددهی و یادگیری است و به رشد علمی و تربیتی دانشآموزان کمک میکند.
وی در ادامه تأکید کرد: آغاز سال تحصیلی با نشاط و نظم، فرصت مناسبی برای ایجاد خاطرهای مثبت و آشنایی دانشآموزان با مقررات و محیط مدرسه فراهم میکند.
مدیرکل آموزش و پرورش مازندران در پایان از دانشآموزان خواست با انگیزه و تلاش مستمر به مسیر یادگیری ادامه دهند، چرا که دانش و مهارتهای امروز، کلید موفقیت آینده آنها خواهد بود.
✓دغدغه والدین؛ از هزینهها تا کیفیت آموزش
بازگشایی مدارس علاوه بر شور و نشاط، برای خانوادهها بار مالی و روانی قابلتوجهی دارد. خرید لوازمالتحریر، کتابهای کمکآموزشی و پوشاک مدرسه هزینههای سنگینی را به خانوادهها تحمیل میکند. برخی والدین نیز از کیفیت آموزشی گلایه دارند و معتقدند که آموزش در مدارس باید بیش از حفظیات، بر مهارتآموزی و پرورش خلاقیت دانشآموزان متمرکز شود.
خانم احمدی، یکی از والدین دانشآموز پایه هشتم، میگوید: «هر سال اول مهر برای ما هم شادی دارد و هم نگرانی. خوشحالیم که بچهها دوباره به محیط مدرسه و جمع دوستان میروند، اما هزینهها بسیار زیاد شده است. همچنین امیدواریم مدارس بتوانند به جای فشار برای نمره، به رشد فکری و مهارتی بچهها توجه بیشتری داشته باشند.»
✓معلمان در خط مقدم آموزش
نقش معلمان در آغاز سال تحصیلی بیش از هر زمان دیگری پررنگ است. آنان باید علاوه بر آموزش دروس، وظیفه خطیر تربیت و هدایت نسل آینده را برعهده بگیرند. بسیاری از معلمان از شرایط سخت کاری و مشکلات معیشتی سخن میگویند، اما در عین حال رسالت خود را خدمت به دانشآموزان میدانند.
یکی از معلمان مقطع ابتدایی میگوید: «با وجود تمام مشکلات، اول مهر برای ما روزی خاص است. دیدن چهرههای پرامید دانشآموزان انگیزهای دوچندان برای ادامه کار به ما میدهد. امیدواریم در سال جدید، نظام آموزشی بیش از پیش به بهبود کیفیت و ارتقای جایگاه معلم توجه کند.»
✓تجربه آموزش مجازی و بازگشت به مدرسه
تجربه دوران همهگیری کرونا همچنان در حافظه جامعه باقی است. آموزش مجازی در سالهای گذشته، هرچند توانست مانع تعطیلی تحصیل شود، اما کاستیهای زیادی را نیز نمایان کرد؛ از نبود زیرساختهای مناسب گرفته تا کاهش کیفیت یادگیری و افت تحصیلی دانشآموزان. اکنون با بازگشایی کامل مدارس، انتظار میرود که بخشی از این عقبماندگیها جبران شود.
کارشناسان آموزشی بر این باورند که استفاده از تجربه آموزش آنلاین نباید به فراموشی سپرده شود. تلفیق آموزش حضوری و بهرهگیری از فناوریهای نوین میتواند راهگشای بهبود کیفیت آموزشی در سالهای آینده باشد.
✓عدالت آموزشی؛ چالشی همیشگی
یکی از مهمترین چالشهای آموزش و پرورش در آستانه سال تحصیلی جدید، مسئله عدالت آموزشی است. هنوز هم بسیاری از مناطق کشور با کمبود فضای آموزشی، معلم متخصص و امکانات آموزشی مواجهاند. این موضوع بهویژه در روستاها و مناطق کمبرخوردار نمود بیشتری دارد و موجب شکاف آموزشی میان دانشآموزان میشود.
یک کارشناس مسائل آموزشی در این خصوص میگوید: «نمیتوان انتظار داشت همه دانشآموزان با شرایط برابر وارد رقابت تحصیلی شوند، وقتی برخی از آنان حتی به اینترنت یا کتابخانه دسترسی ندارند. دولت باید در سیاستگذاریهای خود به عدالت آموزشی توجه ویژه داشته باشد.»
✓نقش مشارکت مردمی و خیرین
در کنار تلاشهای دولت و آموزش و پرورش، مشارکت مردمی و کمکهای خیرین نیز نقش بسزایی در بهبود شرایط مدارس دارد. بسیاری از پروژههای عمرانی و تجهیزاتی مدارس با کمک خیرین مدرسهساز و انجمنهای اولیا و مربیان به نتیجه رسیده است. در آستانه بازگشایی مدارس، این همراهیها میتواند بخشی از کمبودها را جبران کند و امید را در دل دانشآموزان و خانوادهها زنده نگه دارد.
✓نگاه به آینده
آغاز سال تحصیلی جدید فرصتی برای بازنگری در سیاستها و برنامههای آموزشی است. کارشناسان معتقدند که نظام آموزشی باید به سمت پرورش مهارتهای زندگی، خلاقیت و توانمندسازی دانشآموزان حرکت کند تا آنان برای ورود به دنیای پیچیده آینده آماده شوند.
اول مهر تنها شروع کلاسهای درسی نیست؛ بلکه آغاز فصلی تازه برای رشد و شکوفایی نسل آینده ایران است. زنگ مهر، زنگ امید و تلاش برای فردایی روشنتر است.
