تیرنگ:
استان مازندران با طبیعتی سرسبز، در ذهن بسیاری از ایرانیان با هوای پاک و زندگی سالم پیوند خورده است. اما آنچه آمارها نشان میدهند، نگرانکنندهتر از تصور عمومی است. مازندران در سالهای اخیر به یکی از استانهای در معرض خطر بالا برای ابتلا به بیماریهای غیرواگیر تبدیل شده است؛ بیماریهایی که آرام و خاموش، جان هزاران نفر را به خطر میاندازند.
بیماریهای غیرواگیر شامل دیابت، بیماریهای قلبی-عروقی، انواع سرطان، فشار خون بالا، چاقی و اختلالات تنفسی مزمن هستند.
محمدی که مربی ورزشی است به تیرنگ میگوید: «شیوه زندگی شهروندان در دهه اخیر بهشدت تغییر کرده است. تغذیه پرچرب و پرنمک، کاهش فعالیت بدنی، مصرف دخانیات، استرس مزمن و آلودگی هوا، مجموعهای از عوامل خطر را برای مردم این استان ایجاد کردهاند.»
وی تأکید میکند که سبک زندگی ماشینی حتی در شهرهای کوچک استان نیز نفوذ کرده است.
برای بررسی نظرات شهروندان، به چند منطقه مختلف استان رفتیم.
لیلا محسنی، ۵۲ ساله، ساکن قائمشهر، به تیرنگ میگوید:
«قبلاً پیادهروی بخشی از زندگی روزمرهمون بود. الان بیشتر مردم با ماشین تا مغازه سر کوچه هم میرن. خودم هم فشار خون دارم و دکتر گفته باید تحرک داشته باشم، ولی واقعاً حوصله ندارم.»
حسن مرادی، ۳۸ ساله و راننده در بابل، از هزینههای بالای درمان گلایه دارد:
«هم خودم دیابت دارم، هم پدرم. انسولین و داروها گرونه. یه وعده غذای سالم گرونتر از فستفوده. مجبوریم همون غذای روغنی بخوریم.»
در یک نظرسنجی میدانی که توسط خبرنگار ما در شهرهای ساری، آمل و بابلسر انجام شد، بیش از ۷۰ درصد پاسخدهندگان اعلام کردند در طول هفته کمتر از ۱۵۰ دقیقه فعالیت بدنی دارند. این رقم بسیار کمتر از توصیههای سازمان جهانی بهداشت است.
✓نقش تغذیه و سبک زندگی
جعفری، که فعال حوزه سلامت است بر ضرورت تغییر الگوهای غذایی تأکید دارد:
«در گذشته، مازندرانیها مصرف بالای ماهی، سبزیجات و برنج کمنمک داشتند. امروزه غذاهای فستفود و نوشابههای شیرین جای آن را گرفتهاند. حتی در روستاها هم پیتزا و نوشابه بیشتر از آش دوغ دیده میشود.»
وی یکی از دلایل این تغییر را کاهش کشاورزی خانوادگی و افزایش وابستگی به مواد غذایی صنعتی میداند.
✓روند رو به رشد بیماری های غیرواگیر
معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی مازندران در این باره اعلام کرد : روند ابتلای مردم استان به بیماری های غیرواگیر همچون دیابت، فشار خون، بیماری های قلبی و سرطان ها رو به رشد است.
سیده محدثه حسینی افزود: سبک زندگی ناسالم، تغذیه نامناسب، کمتحرکی، استرس، آلودگی هوا و مصرف دخانیات از جمله عوامل تاثیر گذار بر روند ابتلا به این نوع بیماری ها در کشور و استان مازندران است.
وی با تاکید بر ضرورت اصلاح باورهای نادرست تغذیه ای در سطح جامعه اظهار داشت: تغذیه نادرست استفاده از روغن های نامناسب حین پخت غذاها از جمله مواردی است که از سوی جامعه رعایت نمی شود.
معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی مازندران ادامه داد: همین شیوه تغذیه ای نادرست باعث شده تا درصد بالایی مردم مازندران به این نوع بیماری ها دچار شده اند.
وی با اشاره به اینکه سلامت تنها مسئولیت وزارت بهداشت نیست، اظهار داشت: از خانه تا مدرسه، از رسانهها تا نهادهای فرهنگی و از دولت تا آحاد مردم، همگی در تأمین سلامت جامعه نقش دارند.
حسینی افزود: سلامت فقط نبود بیماری نیست، بلکه رفاه کامل جسمی، روحی، اجتماعی و معنوی است؛ بنابراین در سیاستگذاریها باید به همه ابعاد زندگی توجه شود.
وی ابراز امیدواری کرد با ارتقاء مشارکتهای اجتماعی، تقویت شبکه بهداشت، بهرهگیری از ظرفیت رسانهها، انجام پژوهشهای علمی و تلاش همهجانبه نهادها، سطح سلامت مردم استان مازندران و کشور روز به روز ارتقاء یابد.
✓راه حل چیست؟
کارشناسان بر این باورند که راهحل بحران بیماریهای غیرواگیر در مازندران، در سه حوزه باید متمرکز شود: آموزش عمومی، سیاستهای سلامتمحور و بهبود محیط زیست.
زینب صالحی، فعال حوزه سلامت در بابل، پیشنهاد میدهد:
«اگر شهرداریها فضاهای پیادهروی و دوچرخهسواری را بیشتر کنند و مدارس از کودکی ورزش و تغذیه سالم را نهادینه کنند، در آینده شاهد کاهش بار بیماری خواهیم بود.»
او از تجربههای موفق یاد میکند که در آن با مشارکت مردم، فروشگاهها موادغذایی سالم عرضه میکنند و کلاسهای ورزشی رایگان برگزار میشود.
✓سخن پایانی
بیماریهای غیرواگیر در مازندران در حال تبدیل شدن به بحران سلامتی هستند. در حالی که طبیعت زیبا و فرصتهای بومی برای زندگی سالم در این استان فراوان است، اما بدون آگاهیرسانی، مشارکت اجتماعی، سیاستگذاری مؤثر و اصلاح شیوه زندگی، خطرات این بیماریها همچنان سایه سنگینی بر سلامت مردم خواهد انداخت.
