تیرنگ:
نام کندلوس که برای بسیاری از دوستداران طبیعت، تاریخ، فرهنگ و گردشگری در ایران آشناست و تصویری از یک روستای خاص و منحصربهفرد در دل جنگلهای هیرکانی را به ذهنها میکشاند، میتواند با برداشتن چند گام دیگر به نامی جهانی تبدیل شود و حتی نخستین روستای ثبت شده مازندران در فهرست میراث جهانی باشد.
این روستا که یکی از نخستین روستاهای نمونه گردشگری ایران به شمار میآید، از دهه ۷۰ با راهاندازی مجموعه تاریخی-موزهای کندلوس و انجام برخی اقدامات زیرساختی مانند توسعه کشت گیاهان دارویی و بهسازی بافت روستا بر اساس معماری بومی که توسط دکتر علیاصغر جهانگیری یکی از اهالی روستا انجام شد به طور جدی مورد توجه گردشگران قرار گرفت و به مرور به مقصدی مستقل برای گردشگری تاریخی، طبیعی و فرهنگی در غرب مازندران تبدیل شد.
حالا چند سال است که از این روستا به عنوان یکی از نامزدهای ثبت در فهرست میراث جهانی نام برده میشود و اخیرا نیز زمزمهها پیرامون این موضوع بیشتر از گذشته مطرح شده است
کندلوس همانگونه که سه دهه اخیر پرچمدار گردشگری روستایی در مازندران بود، میتواند با ثبت جهانی که در صورت همراهی همه علاقهمندان به این حوزه امکان رقم خوردن آن وجود دارد به نخستین روستای جهانی ایران در سازمان جهانی گردشگری تبدیل شود. رخدادی که باعث ایجاد یک برند جهانی میشود و روستاها در مسیرهای بینالمللی سفر قرار میگیرند و در اشتغال تاثیرگذار خواهد بود.
سازمان جهانی جهانگردی (UNWTO)از سال ۲۰۲۱ موضوعی را با عنوان دهکدههای جهانی گردشگری مطرح کرده و هدف از این اقدام را پیشبرد نقش گردشگری در حفاظت از روستاها عنوان کرده است. بر این اساس موضوعاتی از جمله مناظر طبیعی، فرهنگی، ارزشها و فعالیتهای محلی شامل خوراکشناسی و حفظ هویت بومی روستاها مورد تاکید قرار گرفت.
مدیرکل توسعه گردشگری داخلی وزارت میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی هم در بیستم فروردین ماه امسال گفته فهرستی از ۱۳۰ روستای ملی گردشگری ایران تهیه و با توجه به شاخصهای اعلامی از سوی سازمان گردشگری ملل متحد، هشت روستا از این فهرست به عنوان روستاهای نماینده ایران برای شرکت در رویداد بینالمللی جهانیشدن انتخاب شد.
سید مصطفی فاطمی در وبینار با نمایندگان و مسئولان پروندههای روستاهای منتخب جهانی در هشت استان اظهار داشت: روستاهای سهیلی هرمزگان، کندلوس مازندران، پالنگان کردستان، موئیل اردبیل، حسنلو آذربایجان غربی، شفیعآباد کرمان، برغان البرز و فهرج یزد منطبق با معیارهای سازمان ملل متحد گردشگری ویژه سال ۲۰۲۵ انتخاب و برای جهانی شدن شرکت معرفی شد.
وی افزود: همانند سنوات گذشته با همکاری ادارات میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی استانها و اعضای میز ملی گردشگری روستا متشکل از دستگاههایی از جمله معاونت توسعه روستایی و مناطق محروم ریاست جمهوری، بنیاد مسکن، وزارت کشور، فعالان بخش خصوصی گردشگری و اعضای ستادی وزارت میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی روستاهای مورد نظر انتخاب شد.
فاطمی ادامه داد: روستاهای منتخب جهانی گردشگری کشور طبق بررسی روند سنوات گذشته، از لحاظ معیارهای فرهنگی، تاریخی و طبیعی با جاذبههای گردشگری منحصربه فرد، امتیازات بالایی را در فرآیند انتخاب روستای جهانی از سوی سازمان گردشگری ملل متحد (UN Tourism) کسب کردند که این موضوع نشان از قابلیتهای بالقوه فراوان موجود در روستاها دارد. اما در برخی شاخصها از جمله ارتباطات بینالمللی و حضورنداشتن در وبسایتهای جهانی، اولویتبندی گردشگری، زیرساختهای ارتباطی، پایداری اقتصادی گردشگری و پایداری محیطی با مشکلات جدی مواجه ایم و امتیازات کمتری را کسب میکنیم.
مدیرکل توسعه گردشگری داخلی وزارت میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی گفت: پس از انتخاب و معرفی هشت روستا منطبق با معیارهای سازمان ملل متحد گردشگری برای سال ۲۰۲۵، تکمیل پروندههای آنها با توجه به شاخصه هایی از جمله بهداشت، ایمنی، حفاظت از منابع فرهنگی و تکمیل زنجیره ارزش گردشگری در دستور کار قرار گرفت.
فاطمی، توسعه گردشگری جامعه محور و مشارکت زنان روستای شفیع آباد کرمان، گردشگری کشاورزی و گیاهان دارویی روستای کندلوس استان مازندران، توجه به گردشگری کوهستان با محوریت قله سبلان روستای موئیل اردبیل، بهرهگیری از آیینهای سنتی در توسعه گردشگری روستای پالنگان کردستان، گردشگری تالابی روستای حسنلو آذربایجانغربی، توجه به گردشگری خوراک روستای برغان البرز و نیز توجه به گردشگری دسترسپذیر روستای فهرج استان یزد به عنوان یکی از دهها اقدام شاخص و ابتکاری است که نمایندگان روستاها در هر یک از استانها در حال ارتقا و تکمیل آنها برای ورود اطلاعات لازم در پرونده های روستاهای جهانی هستند.
وی خطاب به نمایندگان روستاهای منتخب جهانی خاطرنشان کرد: طی استمرار مکاتبات با مقامات ارشد استانی از جمله استانداران و فرمانداران، باید به اهمیت حضور، مشارکت و کسب مقام در این رقابت بینالمللی توجه کرد.
مدیرکل توسعه گردشگری داخلی با تاکید بر اینکه ۲۸ اردیبهشت امسال آخرین زمان تکمیل و ارسال پرونده روستاهای منتخب جهانی است، گفت: زمان ارسال پرونده روستاهای کندلوس، فهرج و پالنگان و روستای سهیلی که یکی از روستاهای ذخیره سال گذشته بوده به دلیل اینکه بسیاری از اطلاعات آنها از قبل تکمیل شده، پایان فروردین اعلام شده است. البته روستای پالنگان به دلیل اینکه رویداد «هزار دف» را پیش رو دارد با فرصت افزوده، همانند مابقی روستاها میتواند تا نیمه نخست اردیبهشت پرونده خود را تکمیل و ارسال کند.
فاطمی افزود: منابع فرهنگی و طبیعی، ترویج، پایدار اقتصادی، اجتماعی و محیطی، پتانسیل گردشگری و توسعه و یکپارچگی زنجیره ارزش، حاکمیت و اولویت بندی گردشگری، زیرساخت و اتصال، توجه به بهداشت، ایمنی، امنیت و حفاظت از منابع فرهنگی از سوی سازمان جهانی گردشگری به عنوان معیارها برای روستای جهانی در نظر گرفته شده است
*کندلوس با پرونده کامل عازم گردشگری ملل متحد شد
حسین ایزدی مدیرکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی مازندران ادامه داد: با پیگیریهای لازم مجدداً روستای کندلوس در سال ۲۰۲۴ در کنار سایر روستاهای منتخب کشور برای کسب عنوان روستای جهانی گردشگری با پرونده کامل عازم گردشگری ملل متحد شد.
وی قصه عاشقانه مینا و پلنگ، کارگاه گیاهان دارویی و آرایشی بهداشتی و بافت کهن تاریخی در کنار بزرگترین موزه روستایی کشور را از جمله ویژگیهای خاص این روستا برشمرد و یادآور شد: روایت عاشقانه و دلدادگی مینا به پلنگ یکی از باورهای مهم اسطورهای این روستا است که خوشبختانه با همت شورا و دهیاری مسیر این روایت از روستا تا جنگل مشخص و بهعنوان مسیر گردشگری ادبی ثبت شده است.
ایزدی تصریح کرد: کارگاه محلی تولیدات گیاهان دارویی و آرایشی بهداشتی روستای کندلوس از دیگر ویژگیهای این روستا است که علاوه بر اشتغالزایی باعث احیای تولیدات سلامت و اقتصاد مستقل روستایی است که کمتر روستاهای کشور از آن برخوردارند.
مدیرکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی مازندران با بیان اینکه بافت کهن با ویژگیهای منحصر به فرد شامل معماری، خیابانها، کوچهها، فرم و جداره، روستای کندلوس را در میان همتایان خود متمایز میکند، افزود: وجود بزرگترین موزه آثار تاریخی و مردمشناسی در قلب روستا و در دل بافت کهن آن از دیگر شاخصهای این روستا برای ثبت در لیست میراث جهانی است.
وی یادآور شد تمامی این ظرفیتها در کنار غذا، باورها، آداب و رسوم و محیط طبیعی جذاب باعث شد تا به عنوان یکی از مقاصد مهم روستایی استان مازندران مورد توجه قرار گیرد تا جایی که اکنون گردشگری نقش مستقیم در اشتغال و اقتصاد روستای کندلوس برعهده دارد.
