تیرنگ:
قطع درختان جنگلهای مازندران به یک سریال ادامه داری تبدیل شد که نه تنها توقفی در این فرایند ایجاد نمی شود بلکه با جهشی چند برابری تجاوز سوداگران چوب در این خطه از شمال ادامه دارد.
کمبود محیط بان، فقر زیرساختی و تجهیزاتی به همراه مجازات های سطحی سبب شد چشم طمع سوداگران چوب در مازندران محدودیتی نداشته باشد.
صاحبنظران پیش تر دلایل مختلفی را برای رونق قاچاق چوب در این خطه از شمال برشمردند که مهمترین عامل آن گسترش جاده سازی ها در عمق جنگلهای هیرکانی است.
گسترش این جاده سازی ها سبب شد که خودروی قاچاقچیان چوب در بالا ترین منطقه جنگلهای هیرکانی تردد و از کمبود نیروی محیط بان استفاده و به سوداگری چوب درختان هیرکانی ادامه می دهند
از طرف دیگر آسفالتی کردن این جاده ها سبب شد که سوداگران با سرعتی مضاعف بعد از قطع درختان از محل جرم گریخته و به سختی قابل شناسایی باشند.
دوستداران محیط زیست جنگل نشینان را بهترین محافظ این میراث چند میلیون ساله می دانند و بر این باورند این افراد باید همکاری بیشتری نسبت به شناسایی و دستگیری این افراد داشته باشند.
از طرف دیگر فقر قانونی محکم و چکشی بر علیه این سوداگران سبب شد که یک قاچاقچی چوب بعد از ۶۰ بار تخلف در یک شهرستان دوباره دست به قطع و قاچاق چوب بزنند.
قدمت جنگل های هیرکانی به طور دقیق مشخص نیست، اما بر اساس آخرین نظرات کارشناسان قدمت جنگلهای هیرکانی بیش از ۴۰ میلیون سال برآورد شده و بازمانده دوره سوم زمین شناسی هستند. از همین جهت به فسیلهای زنده شهرت دارند و در حوزه باستان شناسی و گیاه شناسی یک موزه طبیعی به شمار می روند.
در دنیایی که تاکنون هزاران گونه گیاهی و جانوری منقرض شده اند، مجموعه ای کهن با قدمتی این چنینی نه تنها یادگاری با ارزش از دل تاریخ است، بلکه منبع عظیمی از گونه های منحصر به فرد زنده است که باید حفظ شود.
رئیس کل دادگستری مازندران قاچاق چوب و قطع درختان را از مشکلات بیان کرد و گفت: جرایم و برخورد با این تخلفات باید بازدارنده باشد.
عباس پوریانی حفظ و صیانت از اراضی ملی را از دیگر اقدامات بیان کرد و گفت: برخورد با کسانی که به عرصههای ملی و طبیعی تعرض میکنند از اقدامات است و برخورد با متعرض و متخلفان جزو پروندههای خاص منابع طبیعی است.
وی با بیانی که ۸۰ تا ۹۰ درصد پروندههای تخلفات چوب به تعزیرات ارجاع میشود، گفت: معتقدیم که این مجازاتها نمیتواند بازدارنده باشد و پیشنهاد دادیم که مجازاتها باید متناسب و سنگین باشد
«رضا» یکی از شهروندان ساکن در شهرستانی غربی از مازندران است که بخشی از درآمدش را با فروش چوبهای جنگلی بهدست میآورد. کاری که او انجام میدهد از نگاه مسئولان قاچاق، اما از نگاه خودش تأمین مخارج زندگی است. حتی براین باور است که حواسش به جنگل هست و درخت سالم و زنده را قطع نمیکند. او به خبرنگار یکی از رسانهها میگوید: قاچاقچی کسی است که دهها و صدها درخت را از یک محدوده قطع میکند و بدون اینکه کسی مانع او شود، چوب را به کارگاهها و کارخانهها میفروشد. از این آدمها کم نیستند
✓ آمار قاچاقچیان چوب در مازندران نگرانکننده است
مدیرکل منابع طبیعی مازندران – نوشهر با اشاره به اهمیت کار یگان حفاظت در صیانت از منابع طبیعی، آمار قاچاقچیان چوب در استان را نگرانکننده دانست و گفت: یگان حفاظت زمانی موفق خواهد بود که مردم همراه با منابع طبیعی باشند؛ فرهنگ منابع طبیعی باید به فرهنگ عمومی تبدیل شود.
مهرداد خزایی پول، با اشاره به اینکه ۱۹۷ هزار هکتار از اراضی منابع طبیعی غرب مازندران مرتعی است، اظهار کرد: مراتع ما نیازمند مدیریت پایدار است و به همین دلیل با طرح خروج دامداران از مراتع وضعیت کنونی مراتع غرب مازندران مطلوبتر شده است.
وی با بیان اینکه از مجموع ۱۳۷ کیلومتر سواحل حوزه غرب مازندران ۱۱۶ هکتار آزادسازی شده است، افزود: برای بخشی از زمینهای مربوط به اداره کل بنادر، نیروی دریایی و دو سه نقطه دیگر که قابلیت آزادسازی وجود ندارد همچنین برای ۸۲۲ هکتار سند تک برگ صادر شده است.
مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری مازندران – نوشهر از انعقاد قرارداد در ۱۱ نقطه سواحل غرب استان در راستای گردشگری ساحلی خبر داد و گفت: در مجموع ۳۲ مورد تفرجگاه با سه هزار و ۸۶۲ هکتار پارک در غرب استان داریم.
این مسئول با تأکید بر اینکه باید برای قاچاقچیان چوب اشد مجازات در نظر گرفته شود، گفت: باید این افراد به بیابان تبعید شوند تا قدر درخت را بدانند.
وی با بیان اینکه از سال ۹۲ تاکنون هزار و ۱۷۰ هکتار از اراضی ملی آزادسازی شده است، یادآور شد: در همین مدت دو هزار و ۵۰۰ نفر از قاچاقچیان بازداشت شدند همچنین هزار و ۸۰۰ خودروی حامل چوب قاچاق توقیف شد که آمار نگرانکنندهای است.
خزایی پول در خبری که اسفند ماه در ایسنا منتشر شد، با بیان اینکه از سال ۱۴۰۰ تاکنون ۴۶۵ هکتار از اراضی آزادسازی شده است، اضافه کرد: امسال اطفای حریق ۴.۸۳ هکتار از اراضی صورت گرفت که این آمار نشاندهنده کاهش ۹۸ درصدی حریق در حوزه ادارهکل غرب مازندران است.
وی با اشاره به تعطیلی بهرهبرداری از جنگل در سالهای ۱۳۹۵ تا ۱۴۰۳، گفت: در کنار تعطیلی بهرهبرداری از جنگل باید مدیریت در طرحهای جنگلداری بدرستی صورت گیرد تا شاهد کاهش قاچاق چوب باشیم. قوانین موجود در حفظ منابع طبیعی و مبارزه با قاچاقچیان کمککننده نیست و در این راستا طرح پیشگیری از قاچاق چوب در استان آغاز شد و همه دستگاهها موظفند همکاری کنند.
مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری مازندران-نوشهر نبود زادآوری در جنگل و قطع درختان را دو معضل اصلی در حوزه منابع طبیعی غرب استان دانست و افزود: در مدیریت پایدار باید این مسائل حل شود.
وی با اشاره به کمبود اعتبار در بخش تولید نهال در راستای طرح کاشت یک میلیارد درخت تصریح کرد: در شش نهالستان حوزه منابع طبیعی غرب مازندران طی دو سال بیش از شش میلیون اصله نهال تولید شد.
این مسئول تصریح کرد: به علت نوع بارندگی در زمان نامناسب شاهد زمین لغزشهای زیادی هستیم که منابع طبیعی در این حوزه ورود پیدا کرده است و در ۱۶۰ هکتار کار مطالعات زمین لغزش انجام و یا در حال انجام است.
خزایی پول ادامه داد: ۲۲۰ مورد پویش نهالکاری در مدارس و مهد کودکهای غرب استان اجرایی شد و همچنین تفاهم نامهای با کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان استان در راستای درختکاری نوهها با پدربزرگ و مادربزرگهای خود امضا شد
قاچاق چوب در مازندران معضلی ریشهدار و پیچیده است؛ جنگلهای سراسر این استان از برداشتهای پنهانی و قاچاقی چوب زخم خوردهاند. البته زخم برداشتهای قانونی از جنگلها طی دهههای اخیر نیز کاری است؛ زخمهایی که سبب شد شرایط جنگلها بهحدی بحرانی شود که طرح «تنفس جنگل» را تدوین و اجرایی کنند تا بلکه کمی از برداشتهای با برنامه ازسوی شرکتهای بهرهبردار کاسته شود، اما شرایط بهگونهای پیش رفت که برداشتهای غیرقانونی و قاچاقی از جنگلهای مازندران و دو استان همسایه شرقی و غربی این استان نسبت به گذشته بیشتر شود.
مدتهاست که هیچ هفتهای در مازندران بدون انتشار چندین خبر توقیف محموله غیرمجاز چوب به جمعه نمیرسد. پراکندگی جغرافیایی خبرها هم نشان میدهد برداشت غیرمجاز چوب از جنگلها در سراسر این استان انجام میشود. عدهای مشکلات اقتصادی را بهانه میکنند، برخی به بهانه تأمین چوب موردنیاز سوخت خانههای ییلاقی خود چوبهای جنگلی را از جنگل بیرون میبرند، گروهی با توجیه خارج کردن چوبهای خشک و شاخهها و تنههای افتاده روی زمین وارد جنگلها میشوند و عدهای هم سالهاست که از این راه کسب درآمد میکنند.
واقعیت این است که با وجود نظارت و پایش دائمی نیروهای یگان حفاظت ادارهکل منابعطبیعی بر جنگلها، بهدلایل مختلفی مانند کمبود نیرو و تجهیزات، چالشهای اقتصادی خانوادهها، رفع نشدن بیکاری ساکنان روستاهای اطراف جنگلها یا روستاهای مستقر در دل جنگل، تعدد راههای دسترسی به جنگل، ضعف در کنترل و تثبیت مرز بین مستثنیات و زمینهای کشاورزی با عرصههای جنگلی، جنگلهای استان مازندران همچنان درحال زخم خوردن از قاچاق چوب هستند
