تیرنگ:
شهرستانهای سوادکوه و سوادکوه شمالی در استان مازندران قرار گرفتهاند. این شهرستانها در دل کوه های سر به فلک کشیده البزر مرکزی قرار دارند که در طول تاریخ پر فراز و نشیب مازندران، مأمن و خاستگاه اسپهبدان آل باوند و آل قارن بوده است و این حکمرانان از آن جهت که از این کوهستان، امور دولتی و سیاسی تبرستان را اداره می کردند، ملک الجبال خوانده شدند.
شهرستان سوادکوه از چند شهر زیراب، آلاشت و پل سفید و شهرستان سوادکوه شمالی از شهر شیرگاه و حومه تشکیل شدهاند.
شیرگاه، شهری در استان مازندران و مرکز شهرستان سوادکوه شمالی است. این شهر از شمال به قائمشهر، از جنوب به سوادکوه و از شرق و غرب به شهرهای بابل و ساری محدود میشود. شیرگاه بهدلیل موقعیت جغرافیایی و قرار گرفتنش در میان جنگلهای هیرکانی و کوههای البرز، آبوهوایی معتدل و نیمهمرطوب دارد
شیرگاه بهدلیل موقعیت جغرافیایی منحصربهفردش، زیباییهای طبیعی بینظیری دارد و با کوههای سرسبز البرز احاطه شده و خانههای روستایی در قلب درههای چشمنواز قرار دارند. این شهر بهدلیل داشتن شکل کوهستانی در جنوب و وجود دره در بستر رودخانه و مرکز شهر، زیبایی منحصربهفردی دارد که نمونه آن در هیچ جای ایران و خاورمیانه پیدا نمیشود.
زیولا یکی از محلات شهرستان شیرگاه در استان مازندران است که با جنگل طبیعی و مردم خونگرم و به دلیل زیبایی های طبیعی، تنوع گونه ای درختان و فضای آرامش بخش خود، هرساله پذیرای گردشگران و محققان طبیعت شده است.
یکی از محلههای قدیمی شیرگاه زیولا است.
جنگل زیولا با ترکیبی از درختان بلند و سرسبز از قبیل راش، گردو و چندین گونه دیگر، به همراه بوته ها و گیاهان خوراکی و دارویی، از نظر زیست شناسی بسیار متنوع است.
منطقه جنگلی زیولا دارای آب و هوای معتدل و مرطوب است که به ویژه در فصول بهار و تابستان، شرایط مناسبی برای گردش و تفریح فراهم می کند.
این محل زیستگاه گونه های مختلفی از جانوران مانند پرندگان، پستانداران و خزندگان است.
سفر به جنگل زیولا تجربهای بینظیر از گذر از دل طبیعت و آشنایی با تاریخچه این شهرستان است.
مردم این محله ولایت مدار بوده و در مهمان نوازی شهره هستند و این محل زادگاه هفت شهید خوشنام دفاع مقدس شهیدان (قاسم آرایی، احمدعلی کوچکی، علی سراج، علی عباس پور، رضا رضایی، نورالله روح الله پور و حسن طالبی) است.
اگرچه فاصله شیرگاه تا دریای مازندران حدود ۶۷ کیلومتر است و ۴۰ دقیقه رانندگی نیاز دارد اما این شهر به دلیل گذر رودخانه از آن به شهر پلها معروف است.
البته زیباییهای شیرگاه تنها محدود به بهار و تابستان و محله زیولا نیست و طبیعت هزار رنگ و هزار نقش پاییزی شیرگاه، فضای کارت پستالی را روبروی دیدگاه گردشگران قرار می دهد.
مکانهای دیدنی شیرگاه مازندران در زمستان، روستاهایی مثل نارنج بن، آبشار گزو، دهکلان و بورخانی و سد لفور، جنگل پلنگدره، پل شاهپور، پل شاه عباسی آبدنگسر، پل دختر (چالی) و… است که هر ساله پذیرای گردشگران زیادی هستند.
در دوره صفوی جاده شاهعباسی از این شهر عبور می کرد و پلهای شهر بیشتر یادگار آن دورانند.
درگذشته گروههای انسانی بیشتر در زیولا، تپه سر و بویژه در آبدنگهسر اقامت داشته اند.
اگرچه برخی نام پیشین شیرگاه را خارخون دانستهاند ولی بر پایهٔ اطلاعات جلد سوم فرهنگ جغرافیایی ایران صفحه 145 نگاشته شده خارخون نام پیشین روستای زیولا در منطقه شیرگاه بودهاست.
شهر شیرگاه و محله زیولا محل فیلمبرداری قسمتهایی از سریال پر طرفدار پایتخت بوده است.
غذاها و شیرینی های محلی مردم مازندران به خصوص شهر شیرگاه گرماس، کئی پلا، پشت زیک، تندیر نون، بهار دونه ( دخترونه)، شیربرنج، کماج و… است.
شهرستان سوادکوه شمالی زادگاه حضرت آیت الله العظمی صالحی مازندرانی از روحانیان بزرگ شیعه، خطيب توانا و مجاهد خستگي ناپذير، شهيد ایت الله شهیدحاج شیخ عبدالوهاب قاسمی سواد كوهی که در حادثه جانگداز انفجار دفتر مركزی حزب جمهوری اسلامی واقعه هفتم تیر به درجه رفيع شهادت نائل آمد، شهید آیت الله عباسعلی سلیمانی، امام جمعه و نماینده ولی فقیه در استان سیستان وبلوچستان و هزاران شهید خوشنام دیگر است.
مردم این شهرستان به ورزش اهمیت زیادی میدهند و هر ساله در ماه رمضان و عید نوروز جام شهدا را برگزار میکنند که نمونه آن در محله زیولا است.
جواد محمدی، شهروند تهرانی که برای سفر به شهرستان سوادکوه شمالی آمده به خبرنگار ما میگوید: این شهرستان را به واسطه سریال پایتخت شناختم. زیباییهای این شهرستان از سنبل رود تا محله زیولا قابل وصف نیست. مردم شیرگاه در دارای فرهنگی غنی هستند برای مثال در محله زیولا و چند محله قدیمی دیگر آیینهایی مانند تیرماه سیزده شو، لاله شو، عید ماه (عید مردگان) و هزاران مناسبت تاریخی دیگر دارند.
مردم مازندران تقویم تبری دارند.
وحید قنبرزاده که از اهالی بومی شهرستان سوادکوه شمالی و شهر شیرگاه است با بیان اینکه تقویم تبری شامل ماههای
۱ – ارکه ما (arkeh ma) ، ۲ – دِما (dema) ، ۳ – وَهمِنِ ما (vahmeneh ma) ، ۴ – عَیدِ ما (aydeh ma) ، ۵ – فردینه ما (ferdineh ma) ، ۶ – کِرچِه ما (kercheh ma) ، ۷ – هَرِه ما (hareh ma) ، ۸ – تیره ما (tireh ma)، ۹ – مِلارِه ما (melareh ma)، ۱۰ – شِروِینِه ما (shervineh ma) ، ۱۱ – میره ما (mireh ma) ، ۱۲ – اونه ما (oneh ma) است، گفت: ” لال شو” مراسمی است که مردم سوادکوه و سوادکوه شمالی میراثدار آن هستند. این رویداد تاریخی را میتوان از برنامههای جمعی و اجتماعی منحصر بفرد و جذابی دانست که شاید نمونهی آن را نتوان در هیچ فرهنگی دید.
او با بیان اینکه با همکاری مردم شهرستان و محله تاریخی زیولا هر ساله مراسمهای مختلف بومی گرامی داشته میشود، اظهار کرد: در شهرستان شیرگاه هر سال جام رمضان و جام نوروز برگزار میکنیم، برای مثال در محله خودمان بیش از صد نفر در مسابقات فوتبال جام شهدا شرکت کردند. مردم شیرگاه به خصوص محله زیولا ورزش دوست و محب اهل بیت هستند. آنها در ایام سوگ اباعبدالله (ع) در این شهرستان مراسمات مختلفی برگزار میشود مثلا در برخی مناطق تعزیهخوانی و در تمام مناطق اطعامدهی انجام میشود.
وی از دیگر مراسمات محلی شهرستان سوادکوه شمالی را شیر آشپزون جشنی سنتی (مذهبی) که هر ساله در روستای خرکاک لفور سوادكوه شمالی برگزار میشود دانست و افزود: آیین سنتی پخت رب ازگیل (کنس ترشی) و دوشاب خرمالو (دشو) در روستاهای لفور سواد کوه شمالی از دیگر اقداماتی است که میتواند اقتصاد سوادکوه شمالی را رونق دهد.
وی با اشاره به ظرفیت سوادکوه و سوادکوه شمالی در رونق بوم گردی گفت: مردم سوادکوه بزرگ از شمالی تا خود سوادکوه مهمان نواز هستند.
وی با بیان اینکه شیرگاه محل تلاقی دو رودخانه است. یکی از این رودخانه ها رودخانه تلار است که از منطقه آلاشت و گردنه دوگل سرچشمه می گیرد و دیگری رودخانه کسیلیان است، اظهار کرد: برای مثال رودخانه تلار از مرکز شهر عبور کرده و از بین محلههای مختلف گذر میکند و به همین دلیل در سطح شهر پلهای زیادی وجود دارد.
✓ استان مازندران بالاترین میزان جذب گردشگران را دارد
وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی با بیان اینکه ظرفیت موجود مازندران پاسخگوی گردشگران نیست و این استان بالاترین میزان جذب گردشگران را داشته است، فرودگاه نوشهر و رامسر را در جذب گردشگران مؤثر دانست.
«سیدرضا صالحی امیری» وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی با بیان این که ایران و ایرانیان در نوروز احساس غرور و افتخار میکنند، اظهار داشت: امیدواریم که سال جدید برای مردم ایران پر خیر و برکت باشد.
وی از تخصیص ۲۰ همت تسهیلات برای تقویت زیرساختهای گردشگری خبر داد و افزود: ایران یکجسم دارد و یک روح و روح این سرزمین ایران و نوروز ما است.
وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی با بیان اینکه ۴۳ هزار میراث فرهنگی در کشور ثبت ملی شده است، از نوروز به عنوان یک گفتمان در این سرزمین یاد کرد و گفت: هیچروزی در تاریخ ایران اسلامی مثل نوروز نیست.
صالحی امیری با بیان این که هزار و۴۳۰ هتل داریم، گفت: امسال ۱۰۰ هتل احداث میشود و ۱۰۰ هزار شغل ایجاد میشود.
وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی حمایت از سرمایه گذاری را شعار اساسی دولت خواند و گفت: برای ساخت تأسیسات گردشگری و هتل از سرمایه گذاران حمایت میشود.
این مسئول با عنوان این که مازندران از جاذبههای زیادی برخوردار است خواستار بهره گیری از ظرفیتها برای توسعه صنعت گردشگری شد و گفت: متوسط دریافت مجوز در حوزه گردشگری یکسال بود که به یک ماه کاهش یافته است.
وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی حمایت از سرمایه گذاران را رویکرد دولت برشمرد و اذعان داشت: باید زیرساختهای اقامت گردشگران را فراهم کنیم و باید هتلها، متلها و تأسیسات افزایش یافت.
وی با بیان اینکه ظرفیت موجود مازندران پاسخگوی گردشگران نیست و این استان بالاترین میزان جذب گردشگران را داشته است، فرودگاه نوشهر و رامسر را در جذب گردشگران مؤثر دانست.
✓ اقامت ۱۲.۸ میلیون مسافر نوروزی در مازندران
مدیر کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری مازندران میزان اقامت مسافران را در استان بیش از ۱۲ میلیون و ۸۵۰ هزار نفر شب اعلام کرد.
حسین ایزدی با بیان اینکه تاکنون بیش از ۱۲ میلیون و ۸۵۰ هزار نفر شب در استان اقامت کردند افزود از این میزان حدود ۸۶۰ هزار نفر مربوط به روز گذشته بوده است.
وی تعداد بازدید از جاذبههای تاریخی و فرهنگی و توریستی را تاکنون ۸ میلیون و ۹۸۹ هزار و ۸۱۹ نفر اعلام کرد.
