تیرنگ:
جوانان و زنان زیادی در جامعه هستند که به دلیل فقدان شناخت، ضعف اراده، پائین بودن سطح تحمل، اعتیاد والدین، طلاق، نبود پایههای تربیتی مناسب و مسائلی از این دست با آسیبهای اجتماعی نظیر اعتیاد مواجه میشوند و این مسئله سبب میگردد تا حالا دیگر دیدن واژه زن در کنار کلماتی همچون فقر، اعتیاد، بیکاری و به عبارت کاملتر آسیبهای اجتماعی عادی شود و موضوع تا جایی پیش برود که دیگر دیدن زن معتاد در پارکها و یا در شهر جای تعجب نداشته باشد.
زهرا رنجبر، کارشناس امور بانوان و خانواده در گفت وگو با تیرنگ با بیان اینکه ما باید به برنامههای فرهنگی و آسیبشناسی اعتیاد نگاه ویژه داشته باشیم، گفت: دانش آموزان و دختران جوان بیشتر از سایر اقشار جامعه در معرض آسیبهای اجتماعی قرار دارند و باید در این بخش برنامه محور بود.
وی با بیان اینکه عقد تفاهمنامههایی میان اداره کار، امور اجتماعی بهزیستی، ورزش و جوانان و دفتر امور خانواده سبب بهبود وضعیت جامعه میشود، تصریح کرد: هزینه کردن برای گروه آسیبپذیر جامعه که در معرض انواع بیماریها در پی ارتباطات ناسالم هستند، سبب کاهش آسیب های اجتماعی میشود.
رنجبر با اشاره به اینکه با امضای تفاهم نامهها و بسط آموزش در مدارس، زندانها و خانوادهها آسیب های اجتماعی مهار میشوند، خاطر نشان کرد: اعتبار مشخصی برای این امور وجود ندارد که دولت باید آن را اصلاح کند.
این آسیب شناس مسائل اجتماعی با تأکید بر اینکه نظارت بر سایر دستگاههای متولی مبارزه و یا پیشگیری از آسیبها اجتماعی در زمینه بانوان ضروری است، تصریح کرد: کارهای فرهنگی دیر بازده است، اما نباید به آنها بی توجهی کرد. بسیاری از دختران جوان و حتی بانوان خانه دار به دلایل فردی و کم توجهی با آسیبهای اجتماعی نظیر اعتیاد مواجه می شوند.
رنجبر با بیان اینکه باید با این آسیبهای اجتماعی برخورد جدی و عاقلانه شود، گفت: طرحهای جامع برای مبارزه با آسیبهای اجتماعی در کشور تهیه و اجرا شد و آموزشهای علمی انجام گرفت تا از گسترش آسیبهای اجتماعی جلوگیری شود، این اقدامات لازم اما کافی نیست.
رنجبر در پایان با بیان اینکه اشتغال رها یافتگان از بند اعتیاد باید در دستور کار قرار گیرد، عنوان کرد: مساله نگران کننده دیگری که در جامعه وجود دارد زنانه شدن آسیبهای اجتماعی است که به منظور پیشگیری از آن طرح های مناسبی در کشور اجرا شد. امروزه زنان به عنوان بخش قابل توجهی از جمعیت کشور در بروز و شدت آسیبهای اجتماعی تاثیر گذار و وارد حیطه ناخوشایند خشونت ورزی شدهاند، از این حیث باید دانست که یک آسیب اجتماعی به دلایل گوناگونی در جامعه بروز میکند و فقط نمی توان یک عامل را در بروز و ظهور آسیبهای اجتماعی تاثیر گذار دانست به همین جهت باید برنامه محور بودن در این زمینه در دستور کار مدیران قرار گیرد.
رنجبر با تاکید بر اینکه زنان سکاندار مدیریت خانواده هستند، اظهار کرد: بايد توجه داشت که زنان معتاد بسیار آسیب پذیرتر از مردان معتادند، چرا که مصرف مواد در زنان، اغلب با آسیب های اجتماعی دیگری همراه است
✓اولویت سرمایه گذاری؛ پیشگیری از اعتیاد
مدیرکل بهزیستی مازندران گفت: ۱۲۴ مرکز درمان اعتیاد در استان با نظارت بهزیستی مشغول فعالیت است.
فریبا بریمانی در کارگاه آموزشی مشاوره فردی و خانوادگی در درمان اعتیاد ویژه مدیران داخلی مراکز اقامتی بهبود و بازتوانی اعتیاد با اشاره به شعار جهانی هفته مبارزه با مواد مخدر سازمان ملل در سال ۲۰۲۴ با عنوان «اولویت سرمایه گذاری؛ پیشگیری از اعتیاد»، اعتیاد را نمادی از آسیبهای پنهان روحی، روانی، شخصیتی، خانوادگی و اجتماعی دانست و گفت: آسیبهای عاطفی دوران کودکی، عدم مهارت در مدیریت هیجانات دوران نوجوانی، اختلالات شخصیت، مشکلات خانوادگی، سبک فرزند پروری، افسردگی و…. میتواند در به وجود آمدن اعتیاد نقش بسزایی ایفا کند.
وی ادامه داد: بهزیستی تنها دستگاه دولتی عضو ستاد مبارزه با مواد مخدر است که در تمامی طیف پیشگیری اولیه، درمان، بازتوانی، کاهش آسیب اعتیاد و همچنین حمایتهای اجتماعی، برنامه دارد و با تکیه بر دانش تخصصی سازمانی نقش مهمی در این حوزهها ایفا میکند که همه این موارد نشان از اهتمام دولت در امر پیشگیری و درمان اعتیاد است.
بریمانی سازمان بهزیستی را پرچمدار الگوهای نوین در حوزه درمان اعتیاد دانست و اظهار داشت: سازمان بهزیستی در عرصه پیشگیری و درمان اعتیاد با طراحی الگوهای نوین و بهره گیری از آخرین دستاوردهای علمی و تجربی، تمام تلاش خود را در زمینه کاهش آسیب اعتیاد و حمایتهای اجتماعی از بهبودیافتگان به کار گرفته است.
وی حفظ شأن و کرامت انسانی مبتلایان به اعتیاد را اولویت برنامههای بهزیستی عنوان کرد و گفت: حضور مبتلایان به اعتیاد در مراکز درمان اعتیاد با هدف بازگشت به آغوش خانواده و اجتماع صورت میگیرد و حفظ کرامت انسانی منجر به بازتوانی شخصیت فرد میشود.
این مسؤول با بیان اینکه ۱۲۴ مرکز درمان اعتیاد در سطح استان با نظارت بهزیستی مشغول ارائه خدمات به معتادین متقاضی درمان و همچنین بیماران معرفی شده از سوی دستگاه قضائی هستند، تصریح کرد: این مراکز شامل؛ مراکز گذری کاهش آسیب و بازتوانی اعتیاد، مراکز اقامتی بهبود و بازتوانی، درمان سرپایی دارویی میباشد که از این تعداد ۴۸ مرکز در حال حاضر در قالب مراکز اقامتی درمان اعتیاد به ارائه خدمات درمانی به جامعه هدف میپردازند.
مدیرکل بهزیستی استان ادامه داد: در سال گذشته بیش از ۱۴ هزار نفر در این مراکز پذیرش و پس از بهبودیافتگی ترخیص شدند.
وی با بیان اینکه آموزش نقش بسزایی در ارتقا عملکرد این مراکز در عرصه درمان اعتیاد دارد، اظهار داشت: در تلاش هستیم تا دانش و مهارت تمام کسانی که در حوزه درمان اعتیاد در مراکز فعال هستند را به روز رسانی کنیم و به همین منظور اقدامات متنوعی را برای بهبود عملکرد آنان تدوین کرده ایم که برگزاری این کارگاه یکی از این اقدامات است.
مدیرکل بهزیستی مازندران در پایان گفت: فعالیتهای جاری و برنامههای بهبود و بازتوانی، فرایند ارجاع، ترخیص و پیگیری مبتنی بر قوانین و مقررات، رعایت دقیق بخشنامههای ابلاغی و … میتواند به بهبود عملکرد مراکز اقامتی بهبود و بازتوانی اعتیاد استان منجر شود.
✓لزوم افزایش آگاهی خانوادهها درباره مخدرهای جدید برای پیشگیری از اعتیاد
سمیه کریمی روانشناس گفت: خانوادهها بهویژه والدین در شرایط حاضر با توجه به تهدید آسیبهای اجتماعی و تنوع مخدرهای جدید باید اطلاعات کافی درباره مباحث روز از جمله مواد مخدر، فضای مجازی، مهارتهای ارتباطی و کنترل هیجانات داشته باشند.
وی تصریح کرد: اعتیاد به مواد مخدر در گذشته اشکال متفاوتی داشت که بسیاری از آنها شناخته شده بود ولی امروزه با انواع اعتیاد به مواد مخدر جدید و مشروبات الکلی مواجه هستیم که اسامی برخی از آنها در بین خانوادهها ناشناخته است.
این روانشناس با بیان اینکه اعتیاد، یکی از مهمترین آسیبهای اجتماعی است که همه اقشار جامعه بهویژه نوجوانان و جوانان را تهدید میکند و سبب نگرانی خانوادههاست، یادآور شد: بررسی عواملی که باعث گرفتاری نوجوانان در دام اعتیاد میشود اهمیت بسزایی دارد اما به آن کمتر پرداخته شده است.
به گفته وی، با وجود آنکه دوره نوجوانی و جوانی بسیار حساس است و میتواند آسیبزا باشد ولی پژوهشها نشان میدهد عوامل وراثتی و فردی همانند ابتلا به اختلالات روانپزشکی، افسردگی و اضطراب نیز نوجوانان و جوانان را به سمت مصرف مواد مخدر سوق میدهد.
کریمی خاطرنشان کرد: خانواده، نخستین نهادی است که نوجوان در آن اجتماعی شدن را فرا میگیرد و باید در این میان نقش پررنگی بهویژه در پیشگیری از ورود فرزندان به حوزه آسیبهای اجتماعی داشته باشد.
این روانشناس تاکید کرد: والدین باید برای پیشگیری از گرفتار شدن فرزندان در دام اعتیاد، انتقادپذیری، احترام به احساسات، هدفمندی و مدیریت زندگی را به آنها یاد بدهند.
