جدال در حاشیه
جدال در حاشیه
حاشیه نشینی عاملی کمرشکن در بافت‌های شهری است که علاوه بر بدمنظر کردن چهره شهرها، به شدت بر اقتصاد حاکم بر آن منطقه تاثیر منفی می‌گذارد و موجب ایجاد فاصله فاحش معیشتی بین مردم آن منطقه می‌شود.

 

تیرنگ:

حاشیه نشینی عاملی کمرشکن در بافت‌های شهری است که علاوه بر بدمنظر کردن چهره شهرها، به شدت بر اقتصاد حاکم بر آن منطقه تاثیر منفی می‌گذارد و موجب ایجاد فاصله فاحش معیشتی بین مردم آن منطقه می‌شود.

دراینگونه شهرها نقش مسوولان و سرمایه‌‌گذاران و شرکت‌های دولتی بزرگ در افزایش یا کاهش این حاشیه نشینی و فاصله طبقاتی ایجاد شده در مناطق بسیار تعیین کننده است.

مجتبی مصطفوی، جامعه شناس در این باره معتقد است: پديده اجتماعی حاشیه نشینی، در كشورهای توسعه نيافته و در حال توسعه، پررنگ بوده و در فرايند مديريت شهری تاثيرات منفی بيشتری دارد.

مصطفوی در این باره اظهار داشت: معمولا کشورهایی که به لحاظ اقتصادی در شرایط در حال توسعه هستند، به دلیل گذار از شرایط و اقتصاد معیشتی و کشاورزی و تبدیل به جامعه‌ای صنعتی و مبتنی بر شهرنشینی با رشد شتابان مهاجرت و در نتیجه حاشیه نشینی همراه هستند.

این جامعه شناس با تاکید بر اینکه یکی از علل اصلی روی آوردن مردم به سمت حاشیه‌نشینی نداشتن توانایی مالی در تهیه مسکن مناسب در سطح شهر است، اظهار داشت: از این رو برخی خانواده‌ها به اجبار اطراف شهر و یا مکان‌هایی که کمترین هزینه را برایشان دارد انتخاب کرده و بدون هیچگونه امکانات اولیه شروع به زندگی می‌کنند.

وی تصرف اراضی، برق غیر قانونی، بهداشت نامناسب را از جمله مواردی دانست که همواره با حاشیه نشینی همراه بوده و باعث نگرانی بیشتر جامعه و مسوولان شده است.

مصطفوی با بیان اینکه محلات و مناطق حاشیه نشینی مستعد ارتکاب جرم هستند، اظهار داشت: فقدان نظارت امنیتی کافی وجود تعداد زیادی افراد نیازمند و بیکار، سطح پایین سواد و وضعیت جغرافیایی بعضی مناطق همه باعث می‌شود مجرمان به راحتی در آنجا پناه گیرند و تا زمانی که این عوامل زمینه ساز وجود داشته باشد این مناطق بالقوه جرم خیز خواهند ماند.

مصطفوی ادامه داد: باید با ساماندهی حاشیه نشینی و فراهم کردن امکانات مورد نیاز حاشیه‌نشینان برای کم کردن فاصله و خلاء موجود بین آنها و شهرنشینان اقدام کرد و این امور که از لوازم و مقدمات پیشگیری و کاهش میزان جرایم در این مناطق است مگر با مشارکت و همکاری و همدلی تمامی دستگاه‌های دست اندرکار ممکن نیست.

✓ضرورت رعایت عدالت اجتماعی

علی بابایی کارنامی، رییس کمیسیون اجتماعی مجلس با بیان اینکه حاشیه نشینی محصول بی توجهی و نگاه ناعادلانه موجود بوده تاکیدکرد که رفع این معضل زمانی امکانپذیر است که رعایت عدالت اجتماعی با ایجاد سامانه و سازوکار واحد در اولویت برنامه های دولت قرار گیرد.

علی بابایی کارنامی در مورد اظهارنظر برخی مبنی براینکه توزیع عادلانه خدمات اجتماعی کلید حل معضل حاشیه‌نشینی است،. گفت: حاشیه‌نشینی محصول بی‌توجهی و نگاه ناعادلانه موجود است که در پی نبود زیرساخت‌های لازم و سهم افراد از کمترین میزان امکانات به یک معضل مهم تبدیل شده است.

نماینده مردم ساری و میاندرود در مجلس شورای اسلامی، ادامه داد: معضل حاشیه‌نشینی در جایی معنا پیدا می‌کند که زیرساخت‌های سخت افزاری همچون راه، تامین آب شرب، درآمد و تولید ثروت حتی امکانات فرهنگی و اجتماعی برای ارائه مطلوب خدمات اجتماعی وجود نداشته باشند.

وی با بیان اینکه دولت باید برای رفع معضل حاشیه‌نشینی راهکارهایی در جهت توزیع عادلانه ثروت و ایجاد بستری برای برقراری عدالت اجتماعی ارائه دهد، تصریح کرد: رفع معضل حاشیه‌نشینی در گروی تامین زیرساخت‌های لازم در حوزه بهداشت، سلامت، راه، تامین آب و همه حوزه‌هایی است که باید برای تامین یک زندگی سالم به آنها توجه شود به گونه‌ای که شرایطی متناسب با شانیت افراد برای زندگی در جامعه مدنی تامین شود و لازم است که برای تامین توسعه پایدار در این زمینه برنامه‌ریزی شود.

یادآور شد: دولت اگر بتواند در یک برنامه ۸ ساله، توزیع عادلانه ثروت و امکانات را اجرا کند قطعا نقش موثری در پیشگیری از بروز آسیب‌های اجتماعی در کشور خواهد داشت.

امروزه حاشیه نشینی در اطراف شهرها به عنوان چالش و معضل اساسی یاد می شود، شهرهای مازندران نیز از این قضیه مستثنی نیستند.

مشخص است که معضل حاشیه نشینی موجب بروز انواع ناهنجاری های شهری همچون اشتغال افراد حاشیه نشین در مشاغل کاذب، بوجود آمدن ساخت و سازهای غیر مجاز، افزایش جرم و جنایت، اثرات نامطلوب فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی و آلودگی محیط زیست شهری می شود