مسعود دهقان، کارشناس موسیقی:
در ساخت هر آهنگی، چند مرحله مختلف باید طی شود تا یک آهنگ یا یک اثر هنری خوب، تولید گردد. برای همین، یک سری قوانین و چارچوب در موسیقی که، برای تولید هر نوع سبک موسیقی این قوانین باید رعایت شود. درکنار تئوری¬ موسیقی تعریف شده، هنرموسیقی دارای مباحث بسیار مهمی مانند هارمونی، کنترپوان، فرم، ارکستراسیون، قوانین صدابرداری، ترکیب صوت و صدا و … می¬باشد. هر موسیقدانی برای فعالیت در هر زمینه¬ای باید این قوانین و مباحث را خوب بیاموزد و رعایت این قوانین در دنیای هنرموسیقی کاملا ضروری می¬باشد بعنوان مثال، با حذف کردن چارچوب دروازه فوتبال، پاک کردن خط¬های اوت یا نقطه کرنر نمی¬توان عنوان کرد که بازی فوتبال شکل گرفته است. رعایت نکردن چارچوب¬های ورزشی فوتبال، دیگر بازی فوتبال محسوب نمی¬شود بلکه حرکت¬های نمایشی یا تمرینی با توپ حساب می¬شود. دقیقا داستان تولید موسیقی به همین شکل است. وقتی قصد تولید یا فعالیت یکی از شاخه¬های هنرموسیقی را دارید، باید قوانین و چارچوب¬های هنرموسیقی را رعایت کنید. ما نمی¬توانیم با رعایت نکردن قوانین اصلی موسیقی، ادعای تولید سبک جدیدی داشته باشیم. هر هنجارشکنی سبک محسوب نمیشود. برای ایجاد هر سبکی، ابتدا باید قوانین و چارچوب¬های اصلی موسیقی را خوب بشناسیم و بعد با ایجاد خلاقیت در چارچوب قوانین موسیقی، سبک جدیدی را بسازیم. در تولید و ساخت آهنگ¬ها می¬توان به دو شکل آهنگسازی کرد: 1_آهنگهای باکلام ( آهنگ-های که دارای شعر و ترانه هستند ) و 2_آهنگ¬های بی¬کلام ( آهنگ¬های که فاقد شعر و ترانه هستند ). در ابتدا ساخت یک آهنگ که دارای متن و ترانه است ابتدا باید شعر و ترانه را بر مبنای سلیقه خواننده و آهنگساز انتخاب کرد. در شاهکارهای بزرگ آهنگ¬های باکلام دنیا و ایران، ترانه¬سرا و خواننده و آهنگساز چند ماه را، از صبح تا شب، باهم گفتگو و مشاجره داشتند و گاها همانند یک خانواده باهم زندگی می¬کردند تا ترانه¬سرا از خصوصیات و ذائقه خواننده و آهنگساز کاملا آگاه شود. متاسفانه امروزه خوانندگانی هستند که هیچ شناختی از شاعر یا ترانه¬سرا آهنگ خود ندارند، و یا کلماتی را در آهنگ خود می¬خوانند که اصلا مفهوم آن واژه¬ها را نمی¬دانند. در هر حال آهنگ¬های که دارای شعر و ترانه هستند به چهار روش آهنگسازی می¬شوند. روش اول، ترانه یا شعر از قبل به¬طور کامل نوشته شده و آهنگساز طبق کلمات و واژگان نوشته شده و حتی با کمی تغییر، بر مبنای علم پیوند شعر و موسیقی، شروع به آهنگسازی می¬کند. روش دوم، ملودی یا آهنگ را آهنگساز از قبل ساخته و در اختیار شاعر یا ترانه¬سرا قرار می¬دهد و ترانه¬سرا برمبنای وزن و کشش ملودی ساخته شده، شعر و ترانه مورد نظررا می¬نویسد. روش سوم، آهنگساز و شاعر یا ترانه¬سرا در کنارهم بند به بند آهنگ را می¬سازند. شاید ابتدا یک خط کوچک ملودی نوشته شود و ترانه¬سرا متنی را برای آن ملودی بنویسد و در ادامه ترانه¬سرا بند دیگری بنویسد و آهنگساز برمبنای متن جدید ملودی جدید خلق کند. شاید یکی از ایرادهای روش سوم این باشد که شاعر یا ترانه¬سرا، بیشتر تحت تاثیر اوج و فرود ملودی می¬باشد و کمی از روایت ترانه و شعر دور می¬شود. روش چهارم برای ساخت آهنگ¬های باکلام این است که¬، آهنگساز و ترانه¬سرا هر دو یک نفر باشد. شاید خیلی خوانندگان ایرانی به تقلید از خوانندگان بزرگ و موفق دنیا، بخواهند ترانه و ملودی آهنگ را خودشان بنویسند. اما بحث اصلی این است که، خوانندگان موفق و مطرح دنیا، در کنار آموزش تخصصی رشته¬ موسیقی و سپری کردن دروس اصلی دانشگاه¬های موسیقی، رشته ترانه نویسی (writer song) را در مدت زمان بیش از سه سال زیر نظر اساتید مربوطه آموزش می¬بینند. در حالی که خیلی از خوانندگان کشورمان، فرق بین عروض و قافیه را نمی¬دانند اما سعی می¬کنند که ترانه آهنگهای خود را خودشان بنویسند. به همین خاطر است که در ترانه¬های امروزی فقط یک سری کلمات احساسی استفاده شده است، ولی پیوند واژگان و روایت ادبی و تکنیک¬های ترانه نویسی در کارهای¬شان دیده نمی-شود و فاقد مفهوم و محتوا ادبی هنری هستند. این دسته از آهنگسازان و خوانندگان که از ضعف شدید دانش و تخصص رنج می¬برند، سعی می¬کنند با حرکات تعریف نشده در موسیقی، توجه مخاطبان را به خودشان جلب کنند تا با این روش، نقاط ضعف¬شان را پوشش دهند. خواننده¬ای که در اجرای زنده، ناکوک خواندن فاجعه بارش را، به تشابه بازی دوران کودکی¬مان ( صحبت کردن جلوی پنکه روشن ) با تکان دادن سریع میکروفون، ضعف تحریر صدا و توانایی خوانندگی¬ خود را، یک سبک ( نامفهوم ) هنری عنوان می¬کند و متاسفانه مورد توجه حاضرین هم قرار می¬گیرد، این رخ داد عجیب، دانش بسیار مبتدی خواننده و سطح بسیار پایین علاقه¬مندان به موسیقی کشورمان را نشان می¬دهد. بعضی از هنجارشکنی¬ها در موسیقی توهین به مخاطبان و هواداران موسیقی می¬باشد. در این بین شرکت¬های تکثیر و انتشار موسیقی و شرکت¬های برگزاری کنسرت، برای مطرح کردن خوانندگان بسیار تاثیرگذار هستند. در کمال ناامیدی، امیدواریم که روزی مردم عزیز کشورمان، شرکتهای تکثیر و انتشار آلبوم¬های موسیقی، موسسات برگزاری کنسرت و … آگاه شوند که، هر ادا و اطواری سبک جدیدی از موسیقی محسوب نمی¬شود بلکه در اجرای موسیقی، اجرای حرکات عجیب و غریب، توهین به فهم و شعور علاقمندان و هواداران موسیقی می¬باشد.
