تیرنگ:
مازندران استانی با رودخانههایی زیبا است. رودخانههایی که فرصتی برای استان هستند و اگر از این فرصت به درستی استفاده نشود تبدیل به تهدید میشوند.
رودخانه، بخشی از تاریخچه و پیشنیه یک سرزمین و قسمتی از میراث گرانبها و هویتبخش یک منطقه محسوب میشود.
رودخانهها همواره مکان زیبایی و آرامش و فرصتی برای فارغ شدن از هیاهو و شلوغیهای شهر بودهاند، چرا که در هیچ مکانی مانند این نعمت الهی، انسان را به آرامش نمیرساند، اما امروز این رودخانهها در شهرها و کلانشهرها، نمادی از آلودگیها و پیچیدگیهای شهری را به نمایش میگذارد.
آلوده شدن آب رودخانهها با انواع آلایندههای خطرناک، مشکلات برای سلامت انسانها و محیط زیست ایجاد کرده است، تأثیر آبهای آلوده رودخانهها و انتقال سموم و مواد شیمیایی به ماهیان و آبزیان در مناطق کشاورزی، میتواند تغذیه مردم را نیز به خطر بیاندازد و عواقب بسیار خطرناکی را به دنبال داشته باشد.
رودخانهها دارای ظرفیت مشخصی از خودپالایشی هستند و اگر افزایش آلایندهها بیش از حد پذیرش آن باشد، مشکلات زیستمحیطی در آن پایدار میشود و میتواند عواقب غیرقابل جبرانی داشته باشد.
هماکنون اکوسیستم طبیعی شمار زیادی از رودخانههای ایران دچار تغییرات شده که علاوه بر خطر نابودی کامل آنها و گونههای متنوع آبزیان موجود در آن، اقتصاد و معیشت مردمانی که امرار معاش آنان وابسته به رودخانهها است نیز به خطر افتاده است.
فاضلابهای شهری به عنوان یکی از اصلیترین منابع آلودهکننده رودخانهها به شمار میرود، این مواد بیش از 80 درصد بار آلودگی این رودخانهها را تشکیل میدهند و با توجه به رشد و افزایش جمعیت شهرنشین، هر روز بر میزان این آلودگیها افزوده میشود.
رودخانهها به دو روش آلوده میشوند، در روش طبیعی برخی مواقع تغییراتی به طور طبیعی در آبها مانند گلآلود شدن آبها در اثر سیل به وجود میآید که طبیعی است، به این تغییرات آلودگی طبیعی گفته میشود که به مرور زمان از بین میرود و آب زلال میشود.
همچنین روش آلودگی به وسیله انسانها که بسیاری از آنها در اثر فاضلابهایی که به دست انسان وارد رودخانهها میشوند نیز در زمره آلودگیهای این محیط هستند.
فاضلابها را میتوان به سه دسته تقسیم کرد که شامل فاضلابهای شهری و خانگی، فاضلابهای صنعتی و فاضلابهای کشاورزی است.
فاضلابها در واقع مواد پسمانده و غیرقابل استفاده و دور ریختنی هستند که به وسیله انسان وارد طبیعت میشوند و بیشتر این مواد در طبیعت باقی میمانند و موجب مسمومیت و بیماری انسانها شده و یا موجب از بین رفتن حیوانات، گیاهان و موجودات ریز درون آب میشوند.
مدیرکل حفاظت از محیطزیست مازندران با اشاره به تداوم بررسی وضعیت شناگاههای استان، گفت: آلودگی میکروبی در شناگاههای مجاورت رودخانههای این خطه از شمال کشور قابل توجه است.
عطاءالله کاویان اظهار کرد: بررسی وضعیت شناگاههای استان از لحاظ آلودگی میکروبی و سایر کماکان درحال انجام است.
وی با بیان این که، وضعیت تمامی شناگاههای استان بهصورت پرچم گذاری مورد بررسی قرار میگیرد، گفت: وضعیت شناگاهها همانند سالهای قبل است و شناگاههابی که در مجاورت رودخانهها هستند از وضعیت خوب و مطلوبی برخوردار نیستند.
مدیرکل حفاظت از محیط زییست مازندران یادآور شد: در طول سال طی هر فصل دادهبرداریها مورد بررسی قرار میگیرد و نتایج آن در فصل شنا در اختیار استانداری و فرمانداران شهرهای ساحلی قرار میگیرد.
✓ورود زبالههای صنعتی و شیمیایی، رودخانه های استان را آلوده و نازیبا کرد
نماینده ولی فقیه در مازندران گفت: آلودگی و ورود زبالههای صنعتی و شیمیایی، رودخانه های استان را آلوده و نازیبا کرده است.
آیت الله محمدباقر محمدی لائینی در دیدار با مدیرعامل و معاونان آب منطقهای مازندران با بیان اینکه بیتوجهی و ناکارآمدی به مسئله آب معضل آب را بیشتر میکند، افزود: سدها و آببندانها بهعنوان دو ذخیره آبی هستند و لایروبی آببندانها بسیار مهم است، همچنین باید در فکر تغذیه سفرههای آب زیرزمینی باشیم.
وی ادامه داد: متأسفانه در مواجهه با سیل و همچنین آلودگی موجود در رودخانهها کم توجهی وجود دارد و زبالههای شیمیایی، صنعتی و غیرصنعتی به رودخانهها ریخته میشود بدون اینکه نظارتی باشد و در حالی که زیباترین جای یک شهر باید رودخانه باشد، اما کثیفترین آن رودخانه است.
امام جمعه ساری تصریح کرد: از رودخانهها برداشتهای بیرویه شن و ماسه انجام میشود و نظارتی نیست، اما از آن طرف مانع برداشت مردم روستاها از شنی میشوند که سیل آورده است.
وی تاکید کرد: باید مسائل آب در استان شناسایی شود، بهویژه مسئله آبدزدی و نظارت بر حق و حقوق این استان و شهرستان در بحث آب ضرورت دارد و تکمیل؛ پروژههای نیمه تمام ضروری است.
نماینده ولی فقیه در مازندران با اظهار اینکه نباید سرمایهگذاران را سرگردان کنید، بر لزوم برنامه ریزی در این بخش تاکید کرد.
زباله بلای جان رودخانهها
هادی اشکیود کارشناس بهداشت محیط در گفتوگویی در خصوص آلودگیهایی که بر اثر فاضلاب در رودخانهها ایجاد میشود، اظهار کرد: یکی از دلایل آلودگی رودخانهها زبالههایی است که در حریم رودخانه ریخته میشود.
وی افزود: زبالههایی که حاوی مواد فسادپذیر مانند پوست پیاز و سیب زمینی و همچنین باقی مانده مواد غذایی باشند موجب پیدایش باکتریهایی میشوند که ممکن است بیماری ایجاد کنند.
این کارشناس بهداشت محیط خاطرنشان کرد: مواد غیر فسادپذیر مانند پلاستیک در داخل رودخانه باقی میمانند و مشکلات زیست محیطی و زیباشناختی در محیط زیست به وجود میآورند.
وی در زمینه جلوگیری از ورود فاضلاب به رودخانه نیز اظهار کرد: باید برای جلوگیری از ورود فاضلاب بر روی محل عبور آن به رودخانه دستگاهها و روشهای مرتبط با آن آلودگی برای تصفیه احداث شود تا پساب خروج آن مطابق استاندارد سازمان حفاظت محیط زیست باشد.
اشکیود با اشاره به اینکه برای کاهش آلودگی های فاضلاب خانگی، کسانی که در حریم رودخانه ها زندگی می کنند از روش سپتیک تانک استفاده کنند، تصریح کرد: این روش نوعی تصفیه خانه کوچک برای فاضلاب های خانگی است تا میزان آلودگی کاهش یابد و در حد استاندارد محیط زیست باشد.
این کارشناس در خصوص کاهش آلودگی پساب کارخانهها، یادآور شد: برای کاهش آلودگی رودخانهها نخست باید منشا آلودگی مشخص شود تا از طریق شناخت منبع آلودگی و مسیر ورود آن به رودخانه آن را کنترل و یا حذف کرد.
