بحرانی که از راه رسید
بحرانی که از راه رسید
ایران کشوری در حال توسعه است و در آن شاهد افزایش جمعیت درگستره شهرها و آبادی‌ها هستیم. گسترش آبادی‌ها افزایش تولید زباله را به همراه دارد، از طرفی می‌توان گفت نیمی از طلای کثیف زباله‌های تر است که شیرابه ایجاد می‌کنند
تیرنگ:
ایران کشوری در حال توسعه است و در آن شاهد افزایش جمعیت درگستره شهرها و آبادی‌ها هستیم. گسترش آبادی‌ها افزایش تولید زباله را به همراه دارد، از طرفی می‌توان گفت نیمی از طلای کثیف زباله‌های تر است که شیرابه ایجاد می‌کنند. اما گره کار کجاست، ما باید تفکیک زباله را جدی می‌گرفتیم. زباله تر را کمپوست و زباله خشک را بازیافت می‌کردیم. اما ما چه کردیم؟!
برای مثال در شهرستان آمل حدود چهار دهه پیش اتفاقی افتاد و محلی برای زباله انتخاب شد که در بالادست رودخانه هراز قرار دارد. رودخانه‌ای که از دماوند سرچشمه گرفته و به دریاچه ی کاسپین می‌ریزد که در کشور چند استان از آن بهره می‌برند. حالا ببینید شیرابه‌ای که به راحتی قابل مشاهده است چه بلایی را بر سرکشور می‌آورد و زیست بوم را دچار چه مشکلاتی خواهد کرد؟!
قصه طولانی سایت زباله عمارت بیش از یک دهه است که سر زبان‌ها افتاده و در خبرها مرور می‌شود. کوه بزرگی از زباله در ۳۰ کیلومتری جنوب شهر آمل که حدود چهار دهه است روز به روز قامتش بلندتر و حجم زباله‌های انباشت شده‌اش بیشتر می‌شود.
بیش از یک دهه است که با توجه به آغاز ساخت سد هراز در نزدیکی همین سایت زباله، توقف انتقال زباله‌ها به عمارت در دستور کار قرار گرفته است اما در عمل اتفاقی نمی افتد.
نرگس مهدئی، مشاور سازمان نظام مهندسی کشاورزی و منابع طبیعی کشور، دارای مدرک دکترای مدیریت بازرگانی-بازاریابی، عضو هیئت علمی دانشگاه، مولف چند کتاب و مقاله در مجلات داخلی و ژورنالهای خارجی و فعال زیست محیطی در آمل در این باره گفت که
در عمارت آمل که یک تهدید ملی است زباله حاوی حجم قابل توجهی گاز متان شده است. زباله هشت شهر به آن وارد می‌شود که قابلیت انفجار را داشته و هر لحظه امکان دارد این بمب ساعتی فعال شود.
او ادامه داد: در خصوص زباله سوز در تهران و برخی کشورها بیشتر از دفن بهداشتی مورد توجه قرار دارد و با استفاده از آن سوخت نیروگاه‌های تولید برق و انرژی را تامین می‌کنند. از طرفی اين روش موثرترين روش دفع زباله است كه در مقايسه با ساير روش‌های دفع به زمين كمتری نياز دارد. اما این روش هم آلاینده‌های خاص خودش را داشته، نیاز به سرمایه فراوان و مخارج سنگین نگهداری دارد.
✓ تغییر اقلیم، ناترازی انرژی و پسماند ابر چالش مازندران
رئیس سازمان حفاظت محیط زیست کشور تغییر اقلیم، ناترازی انرژی و پسماند را از ابرچالش ها بیان کرد.
 شینا انصاری در آئین رونمایی از تارنمای تنوع زیستی و حیات وحش با بیان اینکه در حوزه محیط زیست در کشور با مشکلات و مسائل متعدی مواجه هستیم، گفت: آلودگی‌ها، تنوع زیستی و ناترازی آب دریا از جمله مسائل است.
وی با اظهار اینکه مسائلی نظیر پسماند و تغییر اقلیم به ابر چالش‌های محیط زیست مبدل شده است، گفت: بی‌توجهی صورت گرفته در دهه‌های گذشته موجب شده تا سازمان محیط زیست در مواجهه با مسائل مختلف محیط زیستی قرار گیرد.
وی ضمن تاکید بر اینکه نیازمند برنامه هستیم تا بر توان علمی مراکز دانشگاهی و محیط زیستی بیفزاییم، گفت: انتظار داریم با تعامل تنگاتنگ و همکاری نزدیک بتوان مسائل محیط زیست را حل و فصل کنیم.
رئیس سازمان حفاظت محیط زیست با عنوان اینکه نیازمند تمرکز بر حل مسائل هستیم، گفت: مازندران دارای ظرفیت‌های ارزشمندی از نظر تنوع زیستی است و وجود جنگل‌های هیرکانی و دریای خزر بر غنای آن افزوده است اما شاهد آن هستیم که مشکلات متعدد زیست محیطی نظیر بروز آفات، مصرف کودهای شیمیایی، آلودگی آب و خاک و مشکل پسماند و مدیریت آن از چالش‌ها به نظر می‌رسد.
انصاری باز چرخانی استفاده از آب باران را ضروری دانست و گفت: باید ساختمان‌هایی طراحی شود تا سازگار باشند و بتوانیم منابع را ذخیره کنیم
وی آلاینده‌های خاص با تاکید بر آلودگی منابع آب و خاک را از دیگر دغدغه‌ها ذکر و گفت: برای رفع آلاینده‌های دارای مواد عالی پایدار باید از تخصص حوزه دانشگاه استفاده کرد.
وی گفت: موضوعات مربوط به حیات وحش و تنوع زیستی نیز از دیگر مسائلی است که باید مورد توجه قرار گیرد و باید اطلاعات موجود در این بخش را ثبت و ضبط کنیم و از این تجربه در سایر مناطق تحت حفاظت محیط زیست نیز بهره بریم.
رئیس سازمان حفاظت محیط زیست کشور مدیریت پسماند را مسئله مهم بیان کرد و گفت: پسماندهای کشاورزی شیمیایی و صنعتی در استان مازندران مشکل و دغدغه است و برای کاهش آلاینده‌ها نیازمند استفاده از نظرات کارشناسی و دانشگاهی هستیم.
انصاری تغییر اقلیم و ناترازی انرژی را از دیگر مسائل مهم بیان کرد.
✓ آتش سوزی و ریزش در سایت زباله آمل تهدیدزا است
معاون هماهنگی امور عمرانی استاندار مازندران آتش سوزی و ریزش را در سایت زباله عمارت آمل تهدیدکننده دانست و خواستار تعطیلی آن شد.
عبدالرضا دادبود با بیان اینکه قرار نیست همه منابع برای کمک به ساماندهی پسماند توسط دولت تأمین شود، گفت: مابقی منابع باید توسط بخش خصوصی و شهرداری‌ها تأمین شود.
وی با بیان اینکه شهرداری‌ها هیچ اولویتی جز پسماند ندارند، گفت: باید همه هزینه‌ها را در این بخش متمرکز کنند.
وی با اشاره به دپوی پسماند در مناطق مختلف از شهرداران خواست تا برای ساماندهی مراکز برنامه‌ریزی و اقدام کنند.
معاون استاندار مازندران به وضعیت نامناسب زباله در آمل اشاره و اضافه کرد: سد هراز با هزینه چند هزار میلیارد تومانی در دست اجراست و نباید با معضل زباله این پروژه را تحت شعاع قرار دهیم.
دادبود گفت: آتش سوزی و خطر ریزش در سایت زباله آمل تهدید محسوب می‌شود در حالی که یک میلیون نفر با بهره‌برداری از سد هراز مزایای بهره‌مند می‌شود از این رو باید نسبت به تعطیلی سایت آمل اقدام کرد
✓ تصویب تعطیلی محل دفن زباله در عمارت آمل
استاندار مازندران از تصویب تعطیلی محل دفن زباله در عمارت آمل در کارگروه پسماند استان در راستای حفظ سلامت شهروندان و همچنین جلوگیری از پیامدهای مخرب زیست محیطی در این منطقه خبرداد.
یوسف نوری در جلسه کارگروه پسماند استان گفت که تعطیلی محل دفن زباله آمل در منطقه عمارت طبق مصوبه کارگروه پسماند استان است و هرچه سریعتر باید عملیاتی شود.
وی از محل دفن زباله آمل در منطقه عمارت به عنوان یک تهدید بسیار جدی در مازندران یاد کرد و اظهار کرد: محل دفن زباله در منطقه عمارت آمل به یک ابر تهدید و بحران اساسی در راستای حفظ سلامت شهروندان و محیط زیست تبدیل شده بود که با تعطیلی آن، ‌ بسیاری از مشکلات رفع خواهد شد.
این مقام مسوول، با اشاره به تکمیل شدن ظرفیت انباشت زباله از حدود یک دهه گذشته در منطقه عمارت آمل، خاطرنشان کرد: واقع شدن این محل در نزدیکی سد مخزنی و در حال ساخت هراز، علاوه و خطر ناشی از نفوذ شیرابه های آن به داخل سد به عنوان محل تامین کننده آب آشامیدنی مردم منطقه و همچنین تامین آب کشاورزی و صنعتی مورد نیاز، به یک معضل اساسی برای سلامت شهروندان و تهدید زیست محیطی بسیار جدی تبدیل شده است.
وی با اشاره به خطر نفوذ شیرابه های زباله محل دفن زباله آمل در منطقه عمارت به داخل سد هراز، تصریح کرد: طبق برنامه ریزی با تکمیل سد هراز آب آشامیدنی یک میلیون و ۱۰۰ هزار نفر از مردم منطقه، آب مورد نیاز بیش از ۱۰۰ هزار هکتار اراضی کشاورزی و همچنین حدود ۱۵ میلیون مترمکعب آب مورد نیاز برای صنعت از طریق این سد تامین خواهد شد. بنابراین خطر نفوذ شیرابه های زباله به داخل این سد می تواند پیامدهای مخرب و زیان باری به همراه داشته باشد.
مقام عالی دولت در مازندران با بیان اینکه مردم منطقه چه گناهی مرتکب شده اند که باید بوی بد و مشمئز کننده زباله را تحمل کنند و نسبت به ناکارآمدی برخی مدیران تاوان بدهند، گفت: تنش آبی در این استان بسیار جدی است و نباید اجازه دهیم که با نفوذ شیرابه های زباله به داخل سد هراز، علاوه بر به خطر افتادن سلامت شهروندان، مشکل کمبود آب آشامیدنی به مرحله جدیدی برسد.
نوری با بیان اینکه با تعطیلی محل دفن زباله آمل در منطقه عمارت، شهرداری باید مکان جدیدی را برای این منظور انتخاب کند و استانداری مازندران نیز در این زمینه آماده هرگونه همکاری و مساعدت است، افزود: شرکت آب منطقه ای استان نیز ملزم است که مکان دفن زباله آمل در منطقه عمارت را با رعایت مسایل زیست محیطی، به طور کامل ایزوله کند.
استاندار مازندران با عنوان اینکه مسوولان امر برای حل معضل پسماند استان، برنامه ریزی برای مسیرهای جمع آوری زباله، تهیه اطلاعات مربوط به نوع زباله، مدیریت پیمانکاران و نیروها، انطباق با قوانین و مقررات، تهیه نرم افزار برای تولید ضایعات و تهیه نرم افزار مدیریت بازیافت و تولید گزارش و عملکرد مربوط به بازیافت زباله را مورد توجه جدی قرار دهند، اظهار کرد: باید با فرهنگ سازی مناسب و اصولی و افزایش سطح آگاهی های جامعه، اقشار مختلف مردم را به مدیریت پسماند دعوت کرد.
استاندار مازندران گفت: مدیران باید مسائل مربوط به موضوعات اجتماعی از جمله معضل پسماند استان را با همیاری و همکاری مردم حل کنند تا علاوه بر برخورداری از مزایای بسیار مثبت آن، سلامت شهروندان نیز حفظ شود.
نوری با بیان اینکه مدیران باید برای حل معضل پسماند استان باید یک برنامه محوری و عملیاتی داشته باشند، ادامه داد: اسیر کلیشه ها هستیم و موضوع غرب و شرق مازندران به یک معضل اصلی تبدیل شده است در حالی که هیچ نوع خط کشی وجود ندارد و مازندران یکپارچه می تواند مسیر توسعه و پیشرفت را هموارتر کند.
وی با اشاره به وجود نعمت های فراوان خدادادی در کشورمان و از جمله در مازندران، گفت که ناترازی برق کشور ناشی از عملکرد ضعیف برخی مدیران است چرا که نظام اداری ما از کارآمدی مناسبی برخوردار نیست و باید متحول و دگرگون شود، گفت: در حکمرانی شبکه‌ای، فناوری اطلاعات حرف اول را می زند و در نظام فرا حکمرانی با تصمیم گیری باید کارها به مرحله انجام برسد