تیرنگ:
یکی از ویژگی های بازر مازندران، آب و هوای بی نظیر آن است که از آن به عنوان استانی معتدل و به اصطلاح چهار فصل تعبیر می شود. استانی که از لحاظ جغرافیایی در شمال کشور و متصی به دریای خزر واقع شده و همین موضوع باعث شده تا هر ساله، پرندگان مهاجر بسیاری در فصول مختلف سال به ویژه در نیمه دوم سال به مازندران مهاجرت کنند.
در اولین سفر استانی رئیس جمهور شهید و در سال ۱۴۰۰ مقرر و مصوب شده بود، اکوتوریسم و طبیعت گردی و پرنده نگری در بهشت پرندگان ایران یعنی میانکاله رونق بگیرد و برای آن برنامه ریزی شود.
مازندران بیش از ۸۰۰ قطعه آببندان به گستره ۱۷ هزار هکتار دارد. همه ساله در فصل زمستان ۹۰ گونه پرنده مهاجر زمستان گذران با جمعیت حدود یک میلیون بال به مازندران مهاجرت میکنند.
اردکها، مرغابیها، غازها، فلامینگوها، حواصیل، غاز پیشانی سفید و عروس غاز به همراه نگین پرندگان مهاجر در مازندران تک درنای سیبری از جمله پرندگانی هستند که به مازندران سفر میکنند و دیدن آنان برای هر فردی جذاب و لذت بخش است.
سالانه بیش از ۴۰ میلیون مسافر به استان مازندران سفر میکند و رونق شاخه پرنده نگری در استان نیازمند تأمین زیرساختها و حمایت از بخش خصوصی به شمار میرود. منطقه فریدونکنار و تالاب از باران از جمله مناطقی است که میزبان پرندگان نادر و منحصربه فرد از جمله قوهای آوازه خوان است.
✓ بازار فروش پرندگان جمع شده است
از طرفی بازار فروش پرندگان در فریدونکنار از سال گذشته به همت دولت سیزدهم جمع آوری شده است و با این کار افراد زیادی که به صید و شکار پرندگان مشغول بودند، از کار بیکار شدند و ضرورت دارد برای اشتغال این افراد، پرنده نگری در منطقه رونق گیرد.
عطاء الله کاویان مدیرکل حفاظت محیط زیست مازندران با بیان اینکه بازار فروش پرندگان فریدونکنار از سال قبل جمعآوری شده است، گفت: این بازار پس از ۵ دهه فعالیت رسمی سال قبل جمع آوری شد و این اتفاق با تلاش و همکاری بخشهای مختلف از جمله اصحاب رسانه، مدیران و مسئولان انتظامی امنیتی رخ داد.
وی با اظهار اینکه تاکید هم بر این است که این بازار به همین شکل بسته بماند، ادامه داد: در کنار بسته بودن بازار ما دنبال معیشت جایگزین هستیم و با یکی از افرادی که از فعالان قدیمی صید و شکار پرندگان است توافقات خوبی انجام دادیم و طرح پرنده نگری و معیشت جایگزین را تهیه کردیم.
کاویان گفت: همچنین با جلساتی که بین محیط زیست و میراث فرهنگی برگزار کردیم در حال پیگیری برای واگذاری عرصه از سوی منابع طبیعی برای اجرای طرح پرنده نگری و معیشت جایگزین هستیم و از سازمان حفاظت محیط زیست نیز از این طرح حمایت میکند.
✓ترویج کارآفرینی پرنده نگری
محمد اکبری فعال محیط زیست در مازندران عقیده دارد برای رونق پرنده نگری باید به راهبردهای توانمندساز مشتمل بر فرهنگ سازی، آموزش مستمر، تبلیغات و بازاریابی، ترویج کارآفرینی پرنده نگری، مشارکت افراد بومی و مدیریت مؤثر سازمانهای گردشگری توجه شود.
وی ادامه داد: تأمین زیرساختهای گردشگری، تسهیل تردد قانونی گردشگران خارجی، ارتقای شرایط محیط زیستی، امنیت پایدار، سرمایه گذاری هدفمند و ارتقای ظرفیت میهمان نوازی از جمله مسائلی است که برای رونق این صنعت نوپا باید به آن توجه کرد.
وی با اشاره به چالشهای زیاد فراروی صنعت گردشگری پرنده نگری، نبود برنامه مدون از سوی سازمانها، کمبود امکانات رفاهی، خدماتی و بهداشتی برای گردشگران، کمبود واحدهای اقامتی و زیرساختهای مالی نامساعد را از جمله موانع بیان کرد و گفت: برای رفع این چالشها و توسعه گردشگری پرنده نگری در ایران، کمک و مساعدت چندگانه دولت، نهادهای محلی و مردم مورد نیاز است.
رئیس اداره حفاظت محیطزیست شهرستان فریدونکنار در گفتوگویی، اظهار کرد: بر اساس پیگیریهای مستمر از سوی محیط
زیست و همراهی مسوولان شهرستان فریدونکنار، ساماندهی شکار و زندهگیری پرندگان وحشی در تالاب فریدونکنار در مسیر بهرهبرداری صحیح قرار گرفته که از مهمترین دلایل آن حذف بازار غیرقانونی سوداگری پرندگان مهاجر در سال گذشته بوده است.
✓برچیدن روشهای غیرقانونی زندهگیری پرندگان مهاجر
وی افزود: با حذف بازار و برچیدن روشهای غیرقانونی زندهگیری پرندگان مهاجر، بهرهبرداری سنتی و پایدار که همان روش سنتی و پذیرفته شده «دوما» در منطقه ضروری است تا احیا و امنیت زیستی برای زمستانگذرانی پرندگان مهاجر به تالاب فراهم شود.
رئیس اداره حفاظت محیطزیست شهرستان فریدونکنار بیان کرد: ساماندهی شکار و زندهگیری پرندگان مهاجر در دامگاهها، حذف بازار غیرقانونی تجارت پرندگان وحشی، حذف روشهای مخرب کرس و گذر و شب دامها که منطقه را برای زیست پرندگان مهاجر بهشدت ناامن میکند، مطالبه دیرینه دوستداران حیاتوحش و عموم علاقهمندان به محیطزیست بوده است.
✓حذف بازار فروش پرندگان گامی برای حفاظت پایدار از منابع زیستی
کیانی با تأکید بر اینکه حذف بازار جایگاهی در مدیریت حیاتوحش و شکار و صید ندارد و گامی بزرگ در راستای حفاظت پایدار از منابع زیستی را در پی خواهد داشت، خاطرنشان کرد: بدینوسیله از حمایتهای همهجانبه تمامی مسوولان شهرستان فریدونکنار، جوامع محلی، دامگاه داران و سماکان که در حفظ و حراست از مواهب الهی و طبیعی با مجموعه اداره کل متبوع و اداره شهرستان همکاری و همراهی کردهاند، کمال تشکر به عمل میآید.
وی ادامه داد: سازمان حفاظت محیطزیست و بهتبع آن مجموعه اداره کل حفاظت محیطزیست مازندران و اداره شهرستان با احترام به حقوق ذینفعان تالاب و مجموعه دامگاهداران، بر حفاظت مشارکتی تالاب و بهرهبرداری معقول از منابع زیستی با اعمال روشهای سنتی و پذیرفته شده دوما در منطقه همواره تأکید کرده و از توسعه و ترویج فعالیتهای گردشگری و پرندهنگری برای بقای منطقه خواستار و حمایت میکنند.
✓ چالشهای صید تجاری کرس
رئیس اداره حفاظت محیطزیست شهرستان فریدونکنار با اشاره به اینکه تالاب بینالمللی فریدونکنار مشتمل بر دامگاههای سهگانه سرخرود، ازباران و لپو دارای حدود ۲۰۰ بهرهبردار است، یادآور شد: در دو دهه اخیر به دلیل تغییر روش برداشت شکار سنتی از دوما به روش غیرمجاز و صید تجاری کرس چالشهای زیادی در حفاظت و مدیریت تالاب و حیاتوحش ایجاد کردهاند.
کیانی اضافه کرد: عدهای سودجو و زیادهخواه در به انحراف کشاندن شیوه سنتی مدیریت و مشارکت حفاظت تالاب در این فرایند نقش داشتهاند و ازاینرو عمده دامگاه داران زحمتکش را ناخواسته در مسیری که در تقابل با اهداف و برنامه حفاظت از محیطزیست بوده، قرار دادهاند.
✓جلوگیری از فعالیت بازار فروش پرندگان فریدونکنار
رئیس اداره حفاظت محیطزیست شهرستان فریدونکنار اظهار کرد: بازار پرندگان یکی از حلقههای اصلی شکار و صید بود که با توجه به برنامهریزی و تمهیدات صورتگرفته از فعالیت این بازار طی سال گذشته جلوگیری شد.
کیانی گفت: متأسفانه در سال گذشته حسب بررسی محسوس و نامحسوس در بازار پی بردیم برخی سماکان حریم امنی را برای خودشان ایجاد کردند و برای برخورد با این معضل با کمک مسوولان استانی و شهرستانی همفکری، همراهی و اقدامات مهمی صورت گرفت.
وی با اعلام اینکه همراهی و کمک مسوولان استانی و شهری منجر به جمعآوری بازار فروش پرندگان فریدونکنار شد، تصریح کرد: این مهم را به فال نیک میگیریم، چراکه اعتقاد داریم با جمعآوری بازار جلوی فعالیت یکی از حلقههای صید و شکار غیرمجاز گرفته شد.
✓ هشدار روشهای نامتعارف صید و شکار
رئیس اداره حفاظت محیطزیست شهرستان فریدونکنار با هشدار اینکه دام، کرس و گذر آسیب فراوانی به گونههای نادر و درخطر انقراض پرندگان وارد میکند، اظهار کرد: بخش عمدهای از پرندگان وارد زیستگاه میشوند متأسفانه توسط این روشهای غیرقانونی و نامتعارف صرفاً توسط تعدادی اندکی از افراد جامعه و به تعداد زیاد صید میشوند که باید چارهاندیشی و تدابیری اتخاذ شود تا جلوی این حجم از کشتار در سال فعلی گرفته شود.
کیانی با اعلام اینکه در سال گذشته برخی از افرادی که تمکین نمیکردند به مرجع قضائی معرفی کردیم، بیان کرد: با تشکر از همراهی دستگاه قضا که بهسرعت پروندهها را مورد رسیدگی قرار دادند تمام پروندههای سال گذشته منجر به رای کیفری شد که این مهم به نظر بازخورد و بازدارندگی مهمی را به همراه داشته است.
