تیرنگ:
سیل در مازندران همواره کام مردم استان را تلخ میکند. تخریب هزاران هکتار باغ و اراضی شالیزاری، آسیب های جدی به تولیدات دام و طیور، منازل و اماکن مسکونی و تجاری و صنعتی، شبکه راهها و تاسیسات برق، ابنیه عمرانی و فنی و هزاران میلیارد تومان خسارات مالی در مناطق روستایی و شهری سیل زده در مازندران؛ تنها بخشی از پیامدهای ویرانگر سیل برای مردم مازندران است.
در این میان بدون آن که خواسته باشیم زحمات مدیران استان را با درجات متفاوت و در بازه های زمانی مختلف برای خدمت به سیل زدگان انکار کرده و نادیده بگیریم، اما بر این باوریم که علاج واقعه پیش از وقوع باید کرد!
مازندران از جمله استانهایی است که معمولا با بارندگیهای شدید و سیلابها طرف است و هر سال همه یا مناطقی از استان (شرق، غرب، مرکز و جنوب) دچار سیل زدگی میشود.
متاسفانه علیرغم وعدههای مسئولان استانی و کشوری که در طول دهههای مختلف بارها و بارها بر اهمیت پیشگیری و ممانعت از وقوع سیل تاکید میکردهاند همچنان با هر بارندگی شدید شاهد وقوع سیلاب و خسارتهای کم و بیش در استان هستیم.
انتظار میرود در آغاز دولت چهاردهم به این مسئله به طور ویژه پرداخته شود و دیگر شاهد بروز سیلابهای خسارتزا و ویران کننده، نباشیم. بدون شک هزینه پروژههای پیشگیرانه بسیار پایینتر از هزینهای است که در مراحل مقابله و بازسازی به دستگاهها اختصاص مییابد.
رودخانههای ما ساماندهی میخواهند و باید علاوه بر اطلاع رسانی و آموزش مناسب به مردم، از هرگونه تخلفی در این عرصه جلوگیری کرد.
صاحبنظران دانشگاهی بر این باورند که تغییرات اقلیمی و گرمایش زمین که یک مسئله جهانی است و از طرفی دیگر کاهش پوشش جنگلی و مراتع در مازندران که سبب نفوذ کمتر بارش ها در زمین شده به همراه تغییر کاربری و گسترش ویلا سازی و توسعه شهری سبب شد که بارش های در استان سیل آسا و خسارت آفرین باشد.
کارشناسان می گویند با توجه به گرم شدن زمین، گاز گلخانه ای سبب می شود نور خورشید در اتمسفر زمین حبس شود و این موضوع زمینه گرمایش زمین و بی نظمی را فراهم می کند که این بی نظمی و تغییر اقلیم رو به افزایش است و بنابراین بارش های سیل آسا در مازندران با توجه به تغییر کاربری های زیاد در استان بیشتر از این میزان هم خواهد شد.
✓تغییرات اقلیمی
فوق دکتری مهندسی عمران- محیط زیست از آمریکا گفت: بنا بر تغییرات اقلیمی و افزایش گازهای گلخانه ای زمین گرم تر می شود و گازهای گلخانه ای نور خورشید در اتمسفر زمین را حبس می کنند که این امر باعث گرمای زمین و بی نظمی می شود.
عزیر عابسی افزود: این تغییر اقلیمی سبب می شود که شدت قدرت بارش در یک زمان کوتاه بسیار زیاد می شود.
وی بیان داشت: گرمای زمین قدرت انتقال آب و رطوبت را بالا می برد که این امر بارش های شدید را سبب شده و این رویه در آینده هم ادامه دار خواهد بود.
این استاد صاحبنظر در حوزه محیط زیست کشور تصریح کرد: این تغییر اقلیم و گرمایش زمین که قدرت انتقال آب و رطوبت را بالا برده و سبب بارش های سیل آسا همانند مازندران می باشد در برخی دیگر از نقاط جهان هم این امر اتفاق می افتد.
عضو هیات علمی دانشگاه صنعتی نوشیروانی بابل در ادامه گفت که در حوزه آبریز مازندران در گذشته جنگل ها و مراتع بسیار زیادی وجود داشته است که این امر سبب می شد ۸۰ درصد از بارش در زمین نفوذ کند اما به مرور زمان با کاهش سطح جنگل ها و مراتع و گسترش شهر نشینی همانند شهرهای جدیدی همانند گتاب، زرگر شهر و مرزیکلا دیگر از محدوده جنگلی و مرتعی خارج و با آسفالت به مناطق شهری تبدیل شده است.
عابسی اضافه کرد: همانند این شهرها در بسیاری از نقاط دیگر مازندران هم این اتفاق رخ داده است که در حال حاضر نفوذ بارش های باران در زمین به کمتر از ۵۰ درصد رسیده و بقیه روان آب می شوند که این روان آب ها سیلاب ها را تشکیل می دهند.
✓ افزایش تغییر کاربری زمین
این استاد دانشگاه بیان داشت: تغییر کاربری در مازندران سبب شد ویلا سازی در این استان شتاب گیرد و زمینی که بنا احداث شود دیگر مکانی برای نفوذ آب به زمین نخواهد بود و این تغییر کاربری ها و توسعه شهری سبب سیلاب می شود.
عابسی اظهار داشت: با توجه به تجربه سیلاب ویرانگر که چند سال گذشته در زیراب، سوادکوه و سیمرغ رخ داد و با توجه به تحلیل های انجام شده این سیلاب ها در سال های پیش رو با شدت بیشتری انجام خواهد شد
آنچه مشخص است باید هر چه سریعتر طرح جامع پیشگیری سیل را اجرایی کرد چون این طرح در برگیرنده مطالعات جامع و علمی است و میتواند در کاهش اثرات ناشی از سیل در استان موثر باشد.
مطمئنا هر رفتاری که ما با طبیعت انجام دهیم، طبیعت نیز همان رفتار را با ما خواهد داشت و در این شرایط پاسخ دست اندازی به طبیعت، سیل و بلایای طبیعی دیگر است.
باز هم تاکید میکنیم علاج واقعه قبل از وقوع باید کرد!
