تیرنگ:
روزانه صدها تن زباله در قلب جنگلهای شمال دپو میشود و همگان نظاره گر این فاجعهاند. زخمهای کهنه و چرکین ناشی از دپو زباله بر پیکره عرصههای جنگلی و محیط زیست شکننده شمال کشور، نیاز به درمان دارد.
جنگلهای شمال به دلیل سود جویی برخی افراد، تاکنون از تخریب و دستبرد در امان نمانده و انتخاب جنگل به عنوان جایگاه زبالههای شهری نیز به گفته کارشناسان خسارت جبران ناپذیری را بر پیکره این منابع کم نظیر وارد کرده است.
جمعیت روبه افزایش استانهای مازندران، گیلان و گلستان و به دنبال آن تغییر کاربری باغات و زمینهای زراعی و ورود انبوه گردشگران به این مناطق از یک طرف و فاصله کم دریا و جنگل از طرف دیگر، ساماندهی امور شهری از جمله دفن بهداشتی زباله را به یکی از مشکلات مهم و اساسی این استانها تبدیل کرده است.
نباید فراموش کرد دپوی زباله در جنگل باعث تخریب جنگل و آلودگی خاک و آب میشود، به خصوص آنکه برخی مواد نظیر جیوه موجود در بعضی باتریها، آلایندگی شدیدی دارد. نفوذ شیرابه زباله در خاک جنگل، تبعات دراز مدتی خواهد داشت، هر تن زباله به طور میانگین 500 تا 600 لیتر شیرابه و 400 متر مکعب گاز گلخانه ای تولید می کند.
در کنار این مسئله نفوذ شیرابه های ناشی از زباله به سفره های آب زیر زمینی که آب آشامیدنی شهروندان را تأمین می کند، خطرناک تر از فاضلاب است.
این زباله ها ضمن ایجاد یک منظره بسیار زننده، نامطبوع و آزاردهنده، سلامت ساکنان روستاهای اطراف و دامپروریهای حوالی را هم به مخاطره افکنده است و باعث میشود سلامت افراد به مخاطره بیفتد.
مازندران از جمله استان های گردشگرپذیر کشور است که هر ساله به خاطر جاذبه های کم نظیر طبیعی و تاریخی میزبان میلیون ها مسافر و گردشگر داخلی و خارجی است و سال به سال برای جمعیت مسافران این خطه افزوده می شود و مهمتر این که در یک دهه اخیر نیز بسیاری از این مسافران که از اغلبشان اهالی پایتخت هستند در این خطه سرسبز سکونت دایمی یافتند و از خدمات و امکانات بومی هر منطقه بهره مند می شوند.
بنا به گفته مسوولان امر بیشتر جمعیت مسافران و گردشگران مازندران به شهرستان های غرب مازندران که اطلس تمام نمای گردشگری است سفر می کنند که پیامدهای از جمله زیست محیطی حضور آنان نمود بیشتری دارد.
سیدعزتالله ضرغامی در همایش «به استقبال نوروز و ماه مبارک رمضان» با اشاره به اظهاراتش در آخرین جلسه هیئت دولت اظهار داشت: وقتی در جلسه دولت درباره مصیبت زبالهها در اطراف اماکن گردشگری صحبت کردم، آقای رئیسی دستور اکید داد تا مشکل توسط دستگاههای مسئول حل شود.
رئیسجمهوری دستوراتی را در اینباره صادر کرد و به رئیس سازمان اداری و استخدامی دستور داد تا ساختاری ایجاد شود و این موضوعات ساماندهی شود. ضرغامی در ادامه به مساجد و نمازخانههای بینراهی اشاره کرد و افزود: متاسفانه برخی از مساجد و نمازخانهها در ساعات غیر نماز بسته است. در حالی که این اماکن باید باز باشند. حداقل در اماکن گردشگری و فرهنگی و تاریخی باید نمازخانهها باز باشند.
وی با انتقاد از عدم معرفی و اطلاعرسانی اماکن تاریخی و مراکز گردشگری ادامه داد: اطلاعرسانیهای ما هنوز ضعیف است. در طول مسیر یک گردشگر گاهی اوقات هیچ تابلویی نمیبیند تا او را به اماکن فرهنگی تاریخی راهنمایی کند. ۵۴ کاروانسرا را ثبت جهانی کردیم ولی در حوزه اطلاعرسانی آنها به مسافران مشکل داریم. با وزارت راه در اینباره توافق کردیم و مصوب شده است ۱۰درصد در جادهها تابلو بزنیم که تصویری از ظرفیتهای گردشگری، اماکن تاریخی و صنایعدستی باشد و شرکتهای تبلیغاتی نیز تبلیغ و حمایت کنند. من نمره خوبی به اطلاعرسانی و معرفی آثار و ظرفیتهایمان در جادهها نمیدهم.
زباله امر جدایی ناپذیر صنعت گردشگری است
استاد رشته گردشگری دانشگاه های غرب مازندران و شرق گیلان با بیان این که برای هر پدیده یا رویدادی جدولی از فرصت ها و تهدیدها تعریف می شود، گفت : اگرچه زباله یک تهدید زیست محیطی است ولی سووال اینجاست که آیا در دنیا این چالش را تبدیل به فرصت نکردند؟.
محمدرضا اورمزدی افزود : به طور مثال حجم گردشگرانی که امروز وارد کشورهای اسپانیا، فرانسه، یونان، برخی از کشورهای جنوب شرق آسیا، ترکیه و امارات می شوند که قابل قیاس با کشور ما نیست پس این کشورهای گردشگرپذیر چگونه این چالش را برطرف کردند؟.
وی زباله را امر جدانشدنی صنعت گردشگری دانست و گفت : سازمان مدیریت پسماند زباله در شهرداری ها باید مدیریت هوشمندانه و به روز و برای این امر مهم پیش بینی هایی داشته باشد به طور مثال در شهرهای غرب مازندران در ایام خاصی از سال به ویژه تعطیلات نوروزی و ماه پایانی فصل تابستان اوج ورود گردشگران را داریم، بنابراین این سازمان می تواند حجم مسافران را رصد
و برنامه ریزی و تدابیری برای حل زباله آنان اتخاذ کند.
وی خاطرنشان کرد : از زباله مسافران می شود فرآورده های تولیدی خوبی داشته باشیم و در اقتصاد، معیشت اهالی، توسعه کارآفرینی و حتی مشکلات زیست محیطی منطقه بسیار کمک کند.
این استاد دانشگاه یادآور شد : چرا شهرداری ها و دهیاری ها و نهادهای دخیل در امر زباله تدابیری نیندیشیدند و یا اگر تدبیری داشتند خروجی آن چه بوده است؟
نقش آمار در برنامه ریزی ها
اورمزدی تصریح کرد : در بحث زباله، تفکیک از مبدا، جمع آوری و حمل آن مطرح است و بردن آن به سایت پسماند و تبدیل آن به کودها و فرآورده های مختلف، حال نهادهای مربوط چقدر درست عمل کرده اند و چقدر برنامه ریزی داشتند تا جامعه از آن اطلاع یابد.
وی به عنوان مثال با اشاره به مشخص بودن جمعیت ثابت و شناور در هفت شهرستان غرب مازندران بیان کرد : آیا مسوولان امر پیش بینی جمعیت شناور را در برنامه ریزی ها لحاظ می کنند؟ هنگامی که آماری درست از جمعیت گردشگران نداشته باشیم نمی شود به حل مشکلات مربوط امید داشت.
وی ادامه داد : در بحث زباله به طور مشخص ابتدا باید تحلیل جمعیتی درست از سال های گذشته، سال فعلی و پیش بینی سال های آینده داشته باشیم که این کار اکنون با دوربین های تردد شمار مستقر در ورودی شهرها پایش می شود.
اورمزدی تصریح کرد : بنابراین باید بهره وری های حوزه مدیریت پسماند را افزایش داد و نهادهای تصمیم ساز نظیر وزارت کشور، سازمان شهرداری ها و دهیاری ها و سازمان محیط زیست باید در شهرهای گردشگرپذیر پیش یابی داشته باشند تا در زمان پیک مسافران تا دچار سکته محیط زیستی نشویم.
وی اضافه کرد : نکته دیگر این که موضوع زباله مسافران در بسیاری از کشورهای دنیا حل شده چرا که آنها پیش یابی لازم و نرم افزارهای آماری مختص این کار را دارند و آن را یک فرصت می دانند اما در کشور ما زباله را تهدید زیست محیطی می دانیم چون نتوانستیم تاکنون فرصت سازی کنیم.
این استاد گردشگری با بیان این که امروز در گردشگری دنیا بحث رقابت پذیری مطرح است، گفت : بدان معنی که شهرهای گردشگری دنیا می آیند گزارش می دهند که در فلان فصل این شمار گردشگران را خدمات دادیم بعد هم خروجی را اعلام و آنگاه عملکردشان را با شهرهای دیگر گردشگرپذیر مقایسه می کنند.
برطرف شدن چالشها با داشتن نقشه راه گردشگری
وی افزود : در بحث زباله نیز رقابت پذیری مطرح است یعنی این کشورها اعلام می کنند از کنار گردشگری این مقدار زباله تولید شد و از زباله هم این مقدار منفعت اقتصادی بردند.
اورمزدی خاطرنشان کرد : سازمان جهانی گردشگری که مقر آن در کشور اسپانیا است تمام این نوع گزارش ها را به ریز اعلام می کند اما در کشورمان وزارت میراث فرهنگی، سازمان محیط زیست و یا سازمان شهرداری ها و دهیاری های کشور گزارش هایی از این دست دارد اما منسجم نیست، بحث به هنگام سازی آمار از یک سو و تجمیع این گزارش بحث دیگری است که متاسفانه نداریم.
به طور مثال از مجموع افزون بر ۶۲ هزار روستای کشور به گفته این استاد دانشگاه معلوم نیست چه تعداد روستاهای گردشگری هستند تا بشود برای آن ها برنامه ریزی کرد.
وی نداشتن نقشه راه را چالش اصلی صنعت گردشگری کشور به ویژه در استان مازندران برشمرد و گفت : اگر نقشه راه گردشگری داشته باشیم همه چالش های فراروی این صنعت برطرف می شود.
