عبور از خشکسالی با خُشکه کاری
عبور از خشکسالی با خُشکه کاری
محدودیت منابع آبی و ترویج شیوه‌هایی از کشت و آبیاری که میزان مصرف آب را کاهش دهد، بسیار ارزشمند بوده و کشت مستقیم برنج به روش خشکه کاری همراه با کاهش مصرف‌ آب یکی از این روش‌ها است.

تیرنگ:
محدودیت منابع آبی و ترویج شیوه‌هایی از کشت و آبیاری که میزان مصرف آب را کاهش دهد، بسیار ارزشمند بوده و کشت مستقیم برنج به روش خشکه کاری همراه با کاهش مصرف‌ آب یکی از این روش‌ها است.
آنطور که کارشناسان می‌گویند شیوه کشت کنونی شالی در مناطق شمالی مازندران، گیلان و بخشی از گلستان به روش سنتی – غرقابی است یعنی در هر هکتار به روش سنتی بین ۱۲ تا ۱۵ هزار مترمکعب و در برخی از مناطق استان تا ۱۸ هزار مترمکعب آب نیاز دارد.
در این خصوص آمده است که در روش سنتی ابتدا بذر شالی در خزانه کشت و بعد از حدود یک ماه در زمین غرقابی نشاء می‌شود، اما در شیوه خشکه کاری بذر شالی در زمین اصلی که شخم زده شده همچون بذر دیگر محصولات پاشیده و کشت می‌شود.

* بزرگترین مزیت کشت برنج به روش خشکه کاری صرفه جویی در مصرف آب است
قنبرزاده، کشاورز 60 ساله قائمشهری در گفت و گو با تیرنگ با بیان اینکه حدود 10 هکتار زمین کشاورزی دارم، گفت: 40 سال است که به حرفه کشاورزی اشتغال داشته و از ۲۰ سالگی زراعت را آغاز کردم.
وی با بیان اینکه کم آبی در مازندران باعث شده است تا مردم زیادی امکان کشت برنج نداشته باشند، ادامه داد: اما با استفاده از روش خشکه کاری برخلاف روش سنتی کشت برنج که به صورت غرقابی انجام می‌شود، بذر برنج در بستر خشک به صورت مستقیم، کشت شده و آبیاری آن برخلاف روش غرقاب مرسوم و رایج، به صورت دوره‌ای و برحسب نیاز و شرایط خاک انجام می‌شود.
وی با بیان اینکه بزرگترین مزیت کشت برنج به روش خشکه کاری صرفه جویی در مصرف آب است، گفت: در این روش حداقل مصرف آب ۵۰ درصد کاهش می یابد. با توجه به خشکسالی که کشورمان با آن دست به گریبان است موضوع بسیار مهمی بوده که نمی توان نسبت به آن بی تفاوت بود.
قنبرزاده ادامه داد: علاوه بر مصرف آب کمتر، آبیاری محصول هم برای کشاورز آسان تر بوده و هزینه کمتری خواهد داشت به طوری که حداقل ۳۰ درصد در هزینه‌های کاشت صرفه جویی می‌شود.
این کشاورز مازندرانی ادامه داد: در روش خشکه کاری بذر بسیار کمتری نیاز است. استفاده از سموم کمتر، سهولت سمپاشی و عدم فرسایش خاک از دیگر مزیت‌های مهم روش خشکه کاری برنج است.
وی ادامه داد: با توجه به کاهش ذخایر آب‌های زیر زمینی و خشکسالی، حمایت دولت از کشاورزان ضرورت دارد و عملکرد محصول هزینه‌ها را جبران می کند.
* ضرورت ترویج روش خشکه کاری برنج
یک کارشناس کشاورزی در گفت وگو با تیرنگ بر ضرورت ترویج روش خشکه کاری برنج که از راههای مهم غلبه بر کم آبی است، در استان تاکید کرد.
مجیدی با بیان اینکه برنج بیشترین مصرف آب را در میان محصولات زراعی دارد، افزود: خشکه کاری برنج راهی برای کاهش مصرف آب است.
وی با اشاره به محدودیت منابع آب معرفی شیوه‌هایی از کشت و آبیاری که میزان مصرف آب را کاهش دهد را بسیار ارزشمند دانست و کشت مستقیم برنج به روش خشکه کاری را یکی از این روشها عنوان کرد.
این کارشناس کشاورزی بیان داشت: باتوجه به کمبود آب در سالهای اخیر، تغییر الگوی کشت برنج در سطح شالیزارها اقدامی ضروری است.
وی اظهار داشت: در روش کشت برنج به صورت خشکه کاری علاوه بر کاهش مصرف آب، شاهد صرفه جویی در هزینه‌های نشاء کاری و تسهیل در امور زراعی خواهیم بود.
مجیدی ادامه داد: با بهره گیری از این روش کشت می توان زمین‌های را که آب کمتری نیاز دارند برنجکاری کرد.
وی خاطرنشان کرد: با این اقدامات ارزشمند و اساسی، زمینه خودکفایی کشور در خصوص برنج مهیا خواهد شد.
مجیدی گفت: برنج پس از گندم به عنوان دومین محصول استراتژیک کشور و اولین محصول با اهمیت استان از جایگاه ویژه‌ای در امر تغذیه و امنیت غذایی برخوردار است.
این کارشناس کشاورزی، مازندران را استانی مستعد و بی نظیر در تولید انواع محصولات کشاورزی و باغی برشمرد.
* در ۶ شهرستان طرح خشکه‌کاری برنج انجام شد
معاون بهبود تولیدات گیاهی سازمان جهاد کشاورزی مازندران در گفت و گویی اظهار کرد: در حال حاضر ۴۶.۵ هکتار در ۶ شهرستان با همکاری کشاورزان طرح خشکه‌کاری برنج انجام شد.
احسان عباسپور معاون بهبود تولیدات گیاهی سازمان جهاد کشاورزی مازندران در ادامه با اشاره به اینکه با توجه به شرایط کم بارشی که در کشور و به تبع در استان مازندران داریم خشکه کاری برنج روش مقرون به صرفه در منابع آبی است که در استان در حال انجام است، گفت: چهار استان متولی اجرای طرح خشکه‌کاری شدند که در قالب دو پروژه تحقیقاتی، اجرایی انجام می‌شود.
معاون بهبود تولیدات گیاهی سازمان جهاد کشاورزی مازندران اظهار کرد: در حال حاضر ۴۶.۵ هکتار در ۶ شهرستان با همکاری کشاورزان طرح خشکه‌کاری برنج انجام شد
این مسئول با بیان اینکه همه اقداماتی که در این طرح در حال انجام است با همکاری و اعتبارات مدیریت آب و خاک استان انجام می‌شود، ادامه داد: اجرای این طرح از نظر اقتصادی، کاهش مصرف آب و افزایش سطح عملکرد مناسب است.
عباسپور اضافه کرد: ۱۵ هکتار از مزارع در دشت ناز به روش خشکه‌کاری کشت برنج انجام شد.
*۴۰ درصد کاهش هزینه تولید در روش خشکه‌کاری
خلیل حقیقی مدیر زراعت سازمان جهاد کشاورزی مازندران هم طی گفت و گویی با بیان اینکه خشکه کاری برنج با استفاده از خطی کار کشت می‌شود و چند سالی است در شرق مازندران در حال انجام است، گفت: اکنون که شرایط آب و هوایی تغییر کرده وزارت جهاد کشاورزی تاکید دارد روش کشت و آبیاری در استان‌های شمالی تغییر کند.
وی به مزایای اجرای خشکه کاری برنج اشاره کرد و افزود: کاهش مصرف آب، راحتی کار در کشت، مدیریت داشت، حفظ ساختمان خاک، مدیریت تغذیه از مزیت روش خشکه کاری برنج است.
مدیر زراعت سازمان جهاد کشاورزی مازندران ادامه داد: ۴۰ درصد کاهش هزینه تولید را در روش خشکه‌کاری برنج شاهد هستیم.
وی بر رعایت تاریخ کاشت در روش خشکه کاری برنج تاکید کرد و گفت: عامل اصلی موفقیت در اجرای این کشت زمان آن است.