یک جای کار می‌لنگد!
یک جای کار می‌لنگد!
سال های متمادی است که در مورد مواد مخدر،علائم و عوارض اعتیاد و سوء مصرف مواد مخدر و راه های پیشگیری از آن مطالب متعدد و گزارش های ویژه می نویسیم ،می خوانیم و همایش های بی شمار برگزار می کنیم،آن قدرکه این مساله بسیار نخ نما شده است.

تیرنگ:

فاطمه محمدنژاد ساروی : سال های متمادی است که در مورد مواد مخدر،علائم و عوارض اعتیاد و سوء مصرف مواد مخدر و راه های پیشگیری از آن مطالب متعدد و گزارش های ویژه می نویسیم ،می خوانیم و همایش های بی شمار برگزار می کنیم،آن قدرکه این مساله بسیار نخ نما شده است.

ما منکر اثرات مثبت عملکردهای فوق نیستیم و تا حدودی بر تاثیر گذاری آن ها صحه می گذاریم ، لیکن افزایش میل جوانان و متاسفانه در حال حاضر گرایش نگران کننده نوجوانان و زنان به سوی مواد مخدر -آن هم از نوع صنعتی- نشانگر این است که یک جای کار می لنگد!

معاون پیشگیری و درمان اعتیاد مرکز توسعه پیشگیری و درمان اعتیاد سازمان بهزیستی کشور به دنبال مصوبه اردیبهشت‌ماه سال ۱۴۰۳ ریاست جمهوری و انتقال مراکز سرپایی بهزیستی به وزارت بهداشت، از اقدام سازمان برای تقویت و درجه‌بندی مرکز TC (اجتماع درمان مدار) و مراکز اقامتی میان مدت خبر داد.

فرهاد اقطار با اشاره به اینکه ذیل آئین‌نامه اجرایی ماده ۱۵ قانون مبارزه با مواد مخدر مصوب سال ۹۱-۹۲، هشت نوع مرکز شامل مراکز سرپایی، مراکز بستری، مراکز اقامتی-میان‌مدت، مراکز خودیاری گروه‌های همتا با درمان دارویی، مراکز TC، مراکز واحدهای درمان وابسته به مواد و مراکز کاهش آسیب تعریف شده است، اظهار کرد: مراکز سرپایی سازمان بهزیستی براساس مصوبه اردیبهشت‌ماه سال ۱۴۰۳ ریاست جمهوری به وزارت بهداشت منتقل شد، اما سایر مراکز تحت نظارت سازمان بهزیستی در حال فعالیت هستند.

وی افزود: با انتقال مراکز سرپایی به وزارت بهداشت، مرکز TC (اجتماع درمان مدار) و مراکز اقامتی میان مدت تقویت شد؛ در این راستا از دوره ریاست جدید سازمان بهزیستی، تمامی مراکز، رتبه‌بندی و درجه‌بندی شده‌اند که براساس درجه‌بندی تعریف شده، مراکز درجه یک دارای تمام شاخص‌های کیفی و کمی هستند. مراکز درجه دو،‌ براساس شاخص‌ها، باید اصلاح شوند و مراکز درجه سه، هیچ‌یک از شاخص‌های تعریف شده را ندارند و باید در اسرع وقت تعطیل شوند.

بنابر اظهارات معاون پیشگیری و درمان اعتیاد مرکز توسعه پیشگیری و درمان اعتیاد سازمان بهزیستی کشور، ۳۰ درصد از مراکز دارای درجه ۳ هستند.

اقطار با اشاره به دیگر اقدامات جدید سازمان بهزیستی در حوزه درمان اعتیادِ اختیاری، توضیح داد: باتوجه به انتقال مراکز سرپایی به وزارت بهداشت، توان سازمان در افزایش سقف یارانه درمان اعتیاد نیز تقویت شده و به این ترتیب درمان اعتیاد زنانِ نیازمند، به صورت ۱۰۰ درصدی رایگان شده است

وی با اشاره به مبلغ هزینه درمان اعتیاد، گفت: در مراکز TC هزینه ماهیانه درمان هر نفر معادل ۴ میلیون تومان است که با پرداخت یارانه به زنان دارای اعتیادِ نیازمند، این خدمت برای آنها رایگان است. میزان یارانه‌ کمپ‌های ترک اعتیاد به ازای هر نفر در ماه نیز، معادل سه میلیون و ۵۰۰ هزار تومان است که البته این رقم با هزینه حقیقی بسیار فاصله دارد.

وی در ادامه نیز به ارائه آماری از میزان عملکرد مراکز مذکور پرداخت و افزود: در ۶ ماه اول سال جاری ۵۹ مرکز DIC فعالیت داشته‌اند که پنج مورد آن ویژه زنان بوده است که در مجموع این مراکز به ۹۹۵۴ نفر ارائه خدمت کرده است. همچنین طی ۶ ماه اول سال جاری ۱۶۰ هزار نفر از کمپ‌ها،‌ خدمت دریافت کرده‌اند که ۷۹۲۱ نفر از آنها زن و مابقی مرد بوده‌اند. علاوه بر این نیز ۲۸۴۸ نفر از شلترها خدمات دریافت کرده‌اند.

زهرا رنجبر، کارشناس امور بانوان و خانواده در گفت وگو با تیرنگ با بیان اینکه ما باید به برنامه‌های فرهنگی و آسیب‌شناسی اعتیاد نگاه ویژه داشته باشیم، گفت: دانش آموزان و دختران جوان بیش‌تر از سایر اقشار جامعه در معرض آسیب‌های اجتماعی قرار دارند و باید در این بخش برنامه محور بود.

وی با بیان اینکه عقد تفاهم‌نامه‌هایی میان اداره کار، امور اجتماعی بهزیستی، ورزش و جوانان و دفتر امور خانواده سبب بهبود وضعیت جامعه می‌‌شود، تصریح کرد: هزینه کردن برای گروه آسیب‌پذیر جامعه که در معرض انواع بیماری‌ها در پی ارتباطات ناسالم هستند، سبب کاهش آسیب های اجتماعی می‌شود.

رنجبر با اشاره به اینکه با امضای تفاهم نامه‌ها و بسط آموزش در مدارس، زندان‌ها و خانواده‌ها آسیب های اجتماعی مهار می‌شوند، خاطر نشان کرد: اعتبار مشخصی برای این امور وجود ندارد که دولت باید آن را اصلاح کند.

این آسیب شناس مسائل اجتماعی با تأکید بر اینکه نظارت بر سایر دستگاه‌های متولی مبارزه و یا پیشگیری از آسیب‌ها اجتماعی در زمینه بانوان ضروری است، تصریح کرد: کارهای فرهنگی دیر بازده است، اما نباید به آن‌ها بی توجهی کرد. بسیاری از دختران جوان و حتی بانوان خانه دار به دلایل فردی و کم توجهی با آسیب‌های اجتماعی نظیر اعتیاد مواجه می شوند.

رنجبر با بیان اینکه باید با این آسیب‌های اجتماعی برخورد جدی و عاقلانه شود، گفت: طرح‌های جامع برای مبارزه با آسیب‌های اجتماعی در کشور تهیه و اجرا شد و آموزش‌های علمی انجام گرفت تا از گسترش آسیب‌های اجتماعی جلوگیری شود، این اقدامات لازم اما کافی نیست.

رنجبر در پایان با بیان اینکه اشتغال رها یافتگان از بند اعتیاد باید در دستور کار قرار گیرد، عنوان کرد: مساله نگران کننده دیگری که در جامعه وجود دارد زنانه شدن آسیب‌های اجتماعی است که به منظور پیشگیری از آن طرح های مناسبی در کشور اجرا شد. امروزه زنان به عنوان بخش قابل توجهی از جمعیت کشور در بروز و شدت آسیب‌های اجتماعی تاثیر گذار و وارد حیطه ناخوشایند خشونت ورزی شده‌اند، از این حیث باید دانست که یک آسیب اجتماعی به دلایل گوناگونی در جامعه بروز می‌کند و فقط نمی توان یک عامل را در بروز و ظهور آسیب‌های اجتماعی تاثیر گذار دانست به همین جهت باید برنامه محور بودن در این زمینه در دستور کار مدیران قرار گیرد.

رنجبر با تاکید بر اینکه زنان سکاندار مدیریت خانواده هستند، اظهار کرد: بايد توجه داشت که زنان معتاد بسیار آسیب پذیرتر از مردان معتادند، چرا که مصرف مواد در زنان، اغلب با آسیب های اجتماعی دیگری همراه است

✓لزوم افزایش آگاهی خانواده‌ها درباره مخدرهای جدید برای پیشگیری از اعتیاد

سمیه کریمی روانشناس گفت: خانواده‌ها به‌ویژه والدین در شرایط حاضر با توجه به تهدید آسیب‌های اجتماعی و تنوع مخدرهای جدید باید اطلاعات کافی درباره مباحث روز از جمله مواد مخدر، فضای مجازی، مهارت‌های ارتباطی و کنترل هیجانات داشته باشند.

وی تصریح کرد: اعتیاد به مواد مخدر در گذشته اشکال متفاوتی داشت که بسیاری از آنها شناخته شده بود ولی امروزه با انواع اعتیاد به مواد مخدر جدید و مشروبات الکلی مواجه هستیم که اسامی برخی از آنها در بین خانواده‌ها ناشناخته است.

این روانشناس با بیان اینکه اعتیاد، یکی از مهمترین آسیب‌های اجتماعی است که همه اقشار جامعه به‌ویژه نوجوانان و جوانان را تهدید می‌کند و سبب نگرانی خانواده‌هاست، یادآور شد: بررسی عواملی که باعث گرفتاری نوجوانان در دام اعتیاد می‌شود اهمیت بسزایی دارد اما به آن کمتر پرداخته شده است.

به گفته وی، با وجود آنکه دوره نوجوانی و جوانی بسیار حساس است و می‌تواند آسیب‌زا باشد ولی پژوهش‌ها نشان می‌دهد عوامل وراثتی و فردی همانند ابتلا به اختلالات روانپزشکی، افسردگی و اضطراب نیز نوجوانان و جوانان را به سمت مصرف مواد مخدر سوق می‌دهد.

کریمی خاطرنشان کرد: خانواده، نخستین نهادی است که نوجوان در آن اجتماعی شدن را فرا می‌گیرد و باید در این میان نقش پررنگی به‌ویژه در پیشگیری از ورود فرزندان به حوزه آسیب‌های اجتماعی داشته باشد.

این روانشناس تاکید کرد: والدین باید برای پیشگیری از گرفتار شدن فرزندان در دام اعتیاد، انتقادپذیری، احترام به احساسات، هدفمندی و مدیریت زندگی را به آنها یاد بدهند.