تیرنگ:
کاهش توان تولید و رکود در بازار مسکن، زنجیرهای از بحرانهای ناشی از افزایش بیضابطه قیمت سیمان هستند.
در حالیکه بازار مسکن با رکود شدیدی مواجه است، افزایش افسارگسیخته قیمت سیمان و دیگر مصالح ساختمانی، روند ساختوساز را در کشور کند و در برخی موارد متوقف کرده است؛ مشکلی که حالا دامن پروژههای دولتی، بخش خصوصی و سرمایهگذاران کوچک را نیز گرفته است.
در یک سال گذشته قیمت هر پاکت ۵۰ کیلویی سیمان به چند برابر رسیده است. این افزایش چند برابری در بازاری که پیش از آن هم با تورم شدید دستوپنجه نرم میکرد، فشار مضاعفی را بر دوش سازندگان گذاشته است.
خلیلی، پیمانکار مسکن در مازندران، به تیرنگ میگوید: «پروژهای را در سال گذشته آغاز کردیم، اما با افزایش قیمت سیمان و سایر مصالح، نهتنها از سود خبری نیست، بلکه ادامه ساخت هم برایمان ممکن نیست و هزینهها غیرقابلمدیریت شده است.»
او اضافه میکند که قیمت سیمان تنها عامل نیست، اما چون جزء مصالح پایه است، اثر روانی و اقتصادی آن گستردهتر از سایر اقلام است.
✓اثر دومینویی گرانی سیمان بر قیمت تمامشده ساختوساز
گرانی سیمان تنها محدود به خودِ این کالا نیست، بلکه بهصورت زنجیرهای بر هزینه نهایی ساخت تأثیر میگذارد. از بتنریزی و ملات گرفته تا کفسازی و نماسازی، همگی وابسته به سیمان هستند و با افزایش بهای آن، قیمت تمامشده ساختوساز نیز بهطور میانگین بین ۱۵ تا ۳۰ درصد افزایش یافته است.
حسین محمدی، کارشناس ساختوساز، معتقد است:
«وقتی قیمت مصالح پایه مثل سیمان و میلگرد بالا میرود، سازنده ترجیح میدهد پروژه را متوقف کند تا بازار ثبات یابد. در پروژههای انبوهسازی این موضوع میتواند ماهها روند کار را کُند کند و حتی سرمایهگذاران را فراری دهد.»
✓قطعی برق و گاز عامل اصلی التهاب بازار سیمان
یکی از دلایل عمده افزایش قیمت سیمان، قطع برق و گاز صنایع است.
دبیر انجمن صنعت سیمان کشور گفت: محدودیت برق ۹۰ درصدی صنایع بزرگ از جمله سیمان که از ۲۴ اردیبهشت اعمال شده بود با پیگیری وزارت صمت و همکاری وزارت نیرو رفع شد.
علی اکبر الوندیان اظهار داشت: قرار بود محدودیت ۹۰ درصدی برق برای صنایع سیمانی از ۲۴ اردیبهشت ماه به مدت ۱۵ روز اعمال شود که از روز ۳۰ اردیبهشت محدودیت ها به ۵۰ درصد کاهش پیدا کرد و شرایط تا حدی برای صنایع بزرگ بهتر شد.
وی عنوان کرد: تولیدکنندکان صنایع بزرگ در نامه ای از رئیسجمهور خواستار دستور لغو این تصمیم قطعی ۱۵ روز برق شده بودیم که با پیگیری وزیر صمت این امر نتیجه داد.
دبیر انجمن صنعت سیمان کشور اضافه کرد: هر چند محدودیت ۵۰ درصد نیز برای صنایع بزرگ منجر به کاهش تولید و ارز آوری می شود اما منجر به تعطیلی کامل کارخانه ها و تعدیل نیروی کار نمی شود.
الوندیان با تاکید بر رفع چالش بازار در حوزه سیمان تاکید کرد و گفت: تلاش می کنیم با افزایش تولید و توزیع سیمان التهاب پیش آمده در بازار برطرف شود و سیمان به اندازه کافی در اختیار متقاضیان قرار گیرد.
دبیر انجمن صنعت سیمان کشور خواستار همکاری نهادهای متوالی در حوزه تامین و توزیع برق شد و ابراز امیدواری کرد با هماهنگی ها بین بخش خصوصی و دولتی شاهد قطع ناگهانی برق صنایع و تصمیم یک جانبه نباشیم.
یکی از فروشندگان مصالح در قائمشهر به تیرنگ میگوید:
«در هفتههایی که قطع برق بیشتر میشود، توزیع ما هم کمتر میشود.»
✓پیمانکاران خرد، اولین قربانیان گرانی مصالح
وطن دوست کارگر ساختمانی میگوید: «وقتی هزینههای ساختوساز از توان مالی پیمانکاران خارج شود، یا پروژه نیمهکاره رها میشود یا پیمانکار ترجیح میدهد قیمت را بالا ببرد.»
او همچنین تأکید میکند که بسیاری از سازندگان خرد که در شهرهای کوچک فعالیت میکنند، بهدلیل همین گرانیها از بازار خارج شدهاند.
✓آینده مبهم ساختوساز
با ادامه این روند، بسیاری از کارشناسان نسبت به رکود عمیقتری در بخش مسکن هشدار میدهند. کاهش ساختوساز به معنی کاهش عرضه است و کاهش عرضه، به افزایش بیشتر قیمت مسکن در میانمدت منجر خواهد شد. این چرخه معیوب نهتنها زندگی میلیونها مستأجر را تهدید میکند، بلکه هدفگذاریهای دولت در حوزه تأمین مسکن را نیز با چالش مواجه میسازد.
✓سخن پایانی
گرانی سیمان، در نگاه اول فقط افزایش قیمت یک کالا به نظر میرسد، اما در واقع هشداری است برای عمیقتر شدن رکود ساختوساز، کاهش اشتغال در حوزه مسکن، کند شدن پروژههای ملی، و فشار بیشتر بر اقشار متوسط و کمدرآمد. آنچه ضرورت دارد، نظارت قیمتی و طراحی یک سازوکار برای حل بحران قطعی برق است. در غیر این صورت، سیمان از ستون ساختوساز به مانعی برای نفس کشیدن آن تبدیل خواهد شد.
