چشمان مرتع به آمدن دام روشن شد
چشمان مرتع به آمدن دام روشن شد
مراتع مناطق ییلاقی همه ساله در فصل بهار پس از رشد کافی گیاهان در اوایل خرداد بر روی دامداران گشوده می شود و زمان آغاز چرای دام ها در این مراتع هم بر اساس پروانه چرای دامداران، شرایط رویش گیاهی منطقه و همچنین تغییرات جوی و آمادگی مراتع بنا به تشخیص اداره منابع طبیعی و هماهنگی با دامداران تعیین می شود

 

تیرنگ:

مراتع مناطق ییلاقی همه ساله در فصل بهار پس از رشد کافی گیاهان در اوایل خرداد بر روی دامداران گشوده می شود و زمان آغاز چرای دام ها در این مراتع هم بر اساس پروانه چرای دامداران، شرایط رویش گیاهی منطقه و همچنین تغییرات جوی و آمادگی مراتع بنا به تشخیص اداره منابع طبیعی و هماهنگی با دامداران تعیین می شود.

قرق شکنی رسمی جا افتاده است و دامداران برای حفظ مراتع و ادامه فعالیت دامداری همه ساله منتظر می مانند تا منابع طبیعی زمان قرق شکنی را اعلام کند و پیش از آن دام هایشان را وارد مراتع نمی کنند.

در مازندران چند روزی است که قرق شکنی آغاز شده است.

✓قرق شکنی رسمی دیرینه

مهرداد خزایی پول مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری مازندران-نوشهر در مراسم قرق شکنی مرتع سردانی کلاردشت، با بیان اینکه اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری مازندران نوشهر دارای ۱۹۷ هزار مرتع است که بخش وسیع آن‌را مراتع ییلاقی تشکیل می دهد، اظهار کرد: هر ساله با آغاز فصل تعلیف چرای دام در مراتع ییلاقی در خرداد که بین ۱۰ تا ۱۵ روز است و این زمان بر اساس آمادگی مرتع تغییر پیدا می‌کند، بر اساس نظر کارشناسان اداره کل منابع طبیعی و پروانه چرای صادره برای مرتع‌دار و طرح‌های مرتع‌داری، دامداران دام‌ها را به مراتع گسیل می‌کنند.

وی افزود: در این مدت که دامداران در مراتع هستند بر اساس طرح‌های مدیریتی تعریف شده که اکثر این طرح‌ها به دامداران احاله مدیریت شده است شرایط و ضوابط موجود در طرح‌های مرتع‌داری توسط بهره برداران، نماینده دامداران و مجری طرح به طور کامل اجرا می‌شود.

وی با اشاره به اینکه در طرح‌های مرتع‌داری برای منابع آبی و قطعات برنامه‌ریزی شده است که چه تعداد دام و چه زمانی را در این قطعات بگذرانند، گفت: دام‌ها در هر قطعه بعد از بهره‌برداری وارد قطعه بعد می‌شوند و زمانی را برای گونه‌های گیاهی فراهم می‌کنند که آن گونه‌ها از بین نروند.

مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری مازندران-نوشهر با بیان اینکه در سطح این اداره کل چیزی در حدود ۳۰۳ سامانه عرفی داریم که قسمت وسیع آن یعنی برای ۱۸۵ سامانه طرح مرتع‌داری تهیه شده است، افزود: ۱۳۵ سامانه به دامداران واگذار شده است و مدیریت طرح‌های مرتع‌داری توسط خود دامداران و بهره برداران اجرا می‌شود.

خزایی پول تاکید کرد: امید است با اجرای دقیق طرح‌های مرتع‌داری علاوه بر استفاده بهینه از پوشش گیاهی که در مرتع هست، به حفظ آب و خاک این مرتع و تکامل بهتر و تنوع گیاهی متناسب با ظرفیت کمک شود.

در ادامه طاهره ثابت پور لنگرودی معاون اداره امور مراتع اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری مازندران نوشهر با بیان اینکه در اوایل خرداد قرق مراتع منطقه کلاردشت شکسته می‌شود و این اجازه به همه دامداران داده خواهد شد که وارد عرصه‌های مراتعی شوند، گفت: امسال برای اولین بار به مناسبت روز مرتع و اهمیتی که مراتع در حفظ و سلامت زیستی انسان دارند یک روز به این نام نامگذاری شد.

وی با اشاره به شکسته شدن قرق مراتع سردانی و اجازه ورود دامداران به مراتع، ابراز کرد: علت قرق مراتع این است که در مدیریت مراتع اعتقاد بر این داریم که زمان چرایی باید با توجه به شرایط آب و هوایی وپوشش گیاهی تعیین شود.

ثابتی پور با بیان اینکه این امر توسط کارشناسان اداره کل منابع طبیعی انجام می‌شود، افزود: امروز به عنوان یکی از روزهایی است که اجازه تعلیف داده می‌شود و دامداران وارد مراتع سردانی خواهند شد.

وی خاطرنشان کرد: مراتع اداره کل منابع طبیعی مازندران-نوشهر ۱۹۷ هزار و ۱۵۲ هکتار هست که شامل شهرستان‌های رامسر، تنکابن، عباس آباد، چالوس، نوشهر، کلاردشت و کجور می‌شود.

✓زمان کوچ دامداران به مناطق ییلاقی متفاوت است

رییس اداره مرتع اداره کل منابع طبیعی مازندران منطقه ساری نیز با بیان این که زمان کوچ دامداران به مناطق ییلاقی بر حسب بررسی های میدانی و کارشناسی هر منطقه ازییلاقات استان متفاوت است، گفت: طبق برنامه دامداران نکا در شرق و سوادکوه شمالی در منطقه مرکز استان وارد مراتع شدند.

نعمت الله کوهستانی، زمان ورود دام به مراتع سایر مناطق استان به ویژه شهرستان آمل را از نیمه دوم خرداد اعلام کرد و ادامه داد:‌ لزوم رعایت زمان قانونی ورود و خروج دام به مراتع توسط دامداران مورد تاکید است.

وی وسعت مراتع استان منطقه ساری را ۳۷۸ هزار و ۵۵۹ هکتار اعلام کرد و افزود: ۶۶ درصد از مراتع مازندران درجه یک، سه درصد مراتع فقیر و ۳۱ درصد باقی مانده هم مراتع متوسط است.

رییس اداره مرتع اداره کل منابع طبیعی مازندران منطقه ساری با بیان این که در استان مازندران یکهزار و ۶۰۴ سامانه قرق وجود دارد، گفت: ۱۳ هزار و ۵۰۰ خانوار از این سامانه ها بهره برداری می کنند.

✓ارزش علوفه‌ای مراتع در حوزه ساری سالانه حدود ۱۰هزار میلیارد ریال برآورد می‌شود

مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری مازندران-ساری گفت : نزدیک به ۱۳ هزار و ۵۰۰ خانوار بهره‌ بردار مرتعی از این مراتع برای چرای دام خود استفاده می‌کنند.

علی باقری جامخانه با اشاره به ارزش علوفه‌ای مراتع استان تصریح کرد: ارزش علوفه‌ای مراتع در حوزه ساری سالانه حدود ۱۰هزار میلیارد ریال برآورد می‌شود، چرا که تنها ۲۵ درصد ارزش مراتع مربوط به علوفه است و ۷۵ درصد دیگر، ارزش‌های زیست‌محیطی ذکر شده را شامل می‌شود.

وی اظهار کرد: با این حساب، ارزش سالانه مراتع حوزه اداره کل ساری بالغ بر ۴۰ هزار میلیارد ریال است؛ با توجه به اهمیت بالای مراتع، هر ساله برنامه‌های مدیریتی، اصلاحی و احیایی در دستور کار قرار دارد. یکی از این برنامه‌ها، مدیریت چرای دام و کنترل ورود و خروج دام به مرتع است؛ به این معنا که مرتع باید به‌ موقع استفاده شود، چرای زودرس انجام نشود، دام در زمان مناسب خارج شود، به‌اندازه وارد شود و دام و دامدار غیرمجاز حق ورود به مرتع را نداشته باشند. در صورت تخلف نیز برخورد قانونی انجام خواهد شد.

باقری با اظهار این مطلب که مازندران از نظر سطح، نزدیک به نیم درصد مراتع کشور را در اختیار دارد، اما به دلیل شرایط اقلیمی مناسب، پوشش مراتع استان بسیار عالی و وضعیت مراتع نسبت به دیگر مناطق کشور بسیار بهتر است، افزود: در حالی که بیش از ۶۰ درصد مراتع کشور جزء مراتع ضعیف هستند، تنها ۳ درصد از مراتع مازندران ضعیف بوده و نزدیک به ۶۶ درصد مراتع استان، جزء مراتع خوب و با ارزش علوفه‌ای بالا محسوب می‌شوند.

قرق به معنای بستن مراتع به روی دام‌هاست و قرق شکنی نیز به باز شدن مراتع برای چرای دام‌ها اطلاق می‌شود.