تیرنگ:
بر اساس آمارهای رسمی اقلام غذایی ۸۵ میلیون نفر از جمعیت کشور را کشاورزان و تولید کنندگان محصولات کشاورزی تامین می کنند و در این بین نقش ۴۰۰ هزار کشاورز مازندرانی در زمان حاضر با تولید حدود هشت میلیون تن محصولات مختلف، بسیار مهم و حیاتی است.
استان مازندران با دارا بودن ۱.۵ درصد از اراضی کشور و ۲.۵ درصد اراضی کشاورزی کشور ۱۱ درصد ارزش اقتصادی محصولات کشاورزی کشور را به خود اختصاص داده است.
طبق آمار سازمان جهاد کشاورزی مازندران بخشی از اراضی شالیزاری استان در غرب مازندران وجود داشت و پدران ما می گویند تا سه چهار دهه قبل بوی شالی و برنج در اطراف جاده های اصلی و روستایی غرب مازندران را حس میکردی که اکنون از آن خبری نیست.
در زمان حاضر در روستاهای غرب مازندران روستایی که از ساکنان بومی روستا باشد وجود ندارد و بافت روستا دیگر به تاریخ پیوسته است در مغازه و نانوایی های روستاها مسافر غیربومی و ساکنان تهرانی و اقوام مهاجر بیشتر از روستاییان حضور دارند و اغلب با خرید ملک و زمین از کشاورزان و تغییرکاربری توانسته اند در تمام کوچه و پس کوچه های آنها ویلاسازی کنند و با قیمت گزاف به دیگران بفروشند.
محمد درویش فعال محیط زیست ضمن ابراز تأسف از بی برنامگیهای موجود در حفظ منابع زیست محیطی با بیان اینکه بر اساس آخرین تحقیقات واحد تحقیقات جنگلداری کشور، رویشگاه جنگلی در سه استان شمالی ۱.۶ میلیون هکتار است، اظهار کرد: بر اساس گزارش رئیس وقت سازمان محیط زیست کشور از این میزان حدود ۸۰۰ هزار هکتار آن مخروبه است.
وی افزود: این در حالی که در دهه ۳۰ وسعت رویشگاه جنگل هیرکانی دست کم حدود ۵/۳ میلیون هکتار بوده و این یعنی استانداران و رؤسای سازمانهای برنامه در استانهای شمالی باید در طرح آمایش سرزمینی خود مناطقی که مستعد توسعه شهری و شهرکهای صنعتی هستند را برای ساخت و ساز مشخص میکردند که به منابع جنگلی و ساحلی منطقه آسیب زده نشود.
✓ تجاوز به قلمروها و رویشگاههای طبیعی
وی افزود: در حال حاضر پدیده خطرناکی که در شمال کشور جریان دارد تجاوز به قلمروهای طبیعی و رویشگاه هایی است که قابلیت بازسازی و ترمیم و تبدیل به جنگل را دارند اما به دلیل ساخت ویلا و کشاورزیهای غیر قانونی از بین رفتند.
درویش این موضوع را بزرگترین تهدید برای شمال کشور توصیف کرد و گفت: این بحران ناشی از به رسمیت نشناختن رویشگاههای جنگلی و سو مدیریت در سواحل است که هر روز بیشتر از دیروز سندروم ویلا سازی در استانهای شمالی همه گیر میشود.
این فعال محیط زیست با توضیح اینکه شمال کشور حدود ۱۲ میلیون متر مکعب وسعت دارد، خاطر نشان کرد: اگر برنامهریزی درست و اصولی توسط متولیان امر در زمینه صنعت ساختمان انجام میشد، اکنون این خطه سبز این بحران را تجربه نمیکرد، لیکن رویکرد فعلی بدون آنکه هیچ یک از دست اندرکاران به آن بیندیشند این است که در نزدیکترین فاصله به دریا و یا در قلب جنگل ساختمان ساخته شود.
درویش تراکم ساخت در استانهای شمالی را با سواحل مدیترانه قیاس کرد و افزود: از منظر تراکم ساخت در هر دو از این مکان در موقعیت یکسان قرار داریم، اما چون در خطه شمالی با بهم ریختگی و جانمایی غیر اصولی مواجه هستیم، به این درد دچار شدیم که راه درمانش همان طوری که گفته شد، بسیار ساده است.
✓ شلختگی ساخت و سازها در روستاها
وی مصداق بهم ریختگی و شلختگی ساخت و ساز را در روستاهای بالادست رامسر، ییلاق جواهرده و ارتفاعات تنکابن دانست و خاطر نشان کرد: این ساخت و سازها در حالی در بستر طبیعی رویشگاههای جنگلی انجام شد که قابلیت ثبت جهانی در یونسکو را داشتند.
درویش با بیان اینکه این ویلاها در سال فقط حدود یک ماه سکونت داشته و باقی سال خالی از سکنه هستند، تصریح کرد: این در حالیست که در تمام دنیا در مناطقی که دارای جاذبههای گردشگری هستند، مسئولان با ساخت و تقویت هتلها، متل ها و زیرساختهایی چون فرودگاه، راه آهن ریلی با کیفیت، فضایی امن را برای گردشگران فراهم میکنند تا آنان مجبور نباشند برای یک اقامت امن، برای خودشان ویلا بخرند، درحالیکه در کشور ما به جای تقویت زیرساختهایی چون راه آهن و فرودگاه، مرتب در حال ساختن اتوبان، بزرگراه و آزاد راه هستیم و این خود علت پیدایش ترافیک شدید و مسافرت انبوهی است که با خودروهای شخصی خود به شمال سفرکرده و از نان و برنج تا هر خوراکی دیگر را باخود میآورند و رهاورد این نوع سفر جز ترافیک و زباله نیست.
وی در توضیح اینکه ونیز در ایتالیا تنها ۵۰ هزار نفر جمعیت دارد اما سالانه پذیرای ۷۱ میلیون نفر گردشگر بوده و تبدیل به فرصتی بزرگ جهت تولید ثروت برای ایتالیا شده است، یادآور شد: این در حالیست که در استانهای پهناور شمالی سالانه ۳۰ میلیون نفر گردشگر وارد شده و به جای تولید ثروت و نعمت، زحمت را برای مردمان این دیار به ارمغان میآورند. تا جایی که استانداران شمالی از گردشگران میخواهند که دیگر به این استانها سفر نکنند.
این فعال محیط زیست در نقد به وضعیت اظهار کرد: در همه جای دنیا میلیونها دلار صرف تبلیغات میشود تا گردشگران را جذب کنند اما در کشور ما استعداد عجیبی وجود دارد تا از چالشها به جای تبدیل به فرصت، بحران بسازیم.
وی اساسیترین راهکار برون رفت از این بحران را تقویت زیرساختهای گردشگری مانند هتلها، متل ها، خدمات دهی با کیفیت و ساخت فرودگاه و راه آهن دانست و خاطرنشان کرد: دولت باید از خودروهای شخصی که وارد شمال میشوند عوارض سنگین بگیرد و درآمد حاصله را در ساخت زیرساختهایی که گفته شد و مسیرهای امن دوچرخه سواری، پیاده روی، اسکوتر، ساخت زباله سوز دوستدار طبیعت و … هزینه کند تا بتواند الگوی قابل دفاع گردشگری در شمال کشور اراِیه دهد.
✓ برخورد با ساخت و سازهای غیر مجاز
معاون منابع انسانی و امور فرهنگی دادگستری مازندران گفت: ساخت و سازهای غیر مجاز در نقاطی از این استان به شیوه باندی و زنجیره ای بوده و دستگاه قضا در هیچ شرایطی با این دسته از متخلفان کوتاه نخواهد آمد.
سیدناصر احمدی در آیین معارفه و تکریم رییس دادگستری و دادستان نوشهر در سالن بندر این شهر افزود: امروز با عوامل ساخت و ساز به شکل زنجیره ای و باندی که اقدام به تغییر کاربری هکتاری اراضی خارج از بافت می کنند، برخورد خواهد شد موضوعی که مورد تاکید مسوولان دستگاه قضا هم در کشور و هم استان است.
وی اظهار کرد: متاسفانه این دسته از سازندگان متخلف بدون توجه به بیت المال و طبیعت استان و چشم پوشی به قوانین مرتکب چنین تخلفاتی می شوند.
وی تصریح کرد : نوشهر به خاطر برخورداری از موقعیت های ممتازی چون همسایگی با دریا، جنگل و داشتن ظرفیت هایی نظیر بندر، فرودگاه، گمرک و … تمایل افراد غیر بومی برای ساخت و ساز در این خطه غربی استان به مراتب نسبت به خیلی از نقاط دیگر بیشتر است بنابراین برخورد با ساخت و سازهای غیر مجاز یک عزم و اراده جدی طلب می کند.
✓ ویلاسازی در سطح گسترده
مجیدرضا حاجی زاده مدرس و کارشناس ارشد رشته کشاورزی در مازندران در این پیوند گفت: با توجه به آمارهای موجود و مشاهدات، گستره زیادی از زمین های کشاورزی و باغ های غرب مازندران با ویلاسازی از بین رفته است.
حاجی زاده افزود: امروز اغلب کسانی که در این منطقه ویلا یا به عبارتی خانه دوم دارند از قشر متوسط به بالای جامعه هستند که میلیاردها ریال بابت ساخت این بناها هزینه کردند و استمرار راهبرد ویلاسازی و توسعه شهرک های مسکونی غیربومی ها در غرب مازندران نگران کننده است.
وی بیان داشت : روستاهای مازندران به ویژه غرب مازندران در تاریخ کشاورزی ایران به روستاهای مولد معروف هستند و روستاها تا چند دهه گذشته در تولیدات انواع محصولات نقش آفرینی می کردند اما کافی امروز سری به روستاهای غرب مازندران داشته باشیم که خبری از تولیدات نیست، فقط ویلاهای رنگارنگ را می بینی تمام.
این مدرس علوم کشاورزی تصریح کرد : روستاهای غرب مازندران قربانی راهبرد ویلاسازی شده اند و مسوولانی که در ادوار گذشته تاکنون در حفاظت از این اراضی و باغ ها کوتاهی کردند باید مجازات شوند.
✓ نه اراضی را حفظ کردیم نه گردشگری را سامان دادیم
حاجی زاده در پاسخ عده ای که می گویند غرب مازندران منطقه صرف گردشگری است، یادآور شد: فقدان نقشه راه گردشگری یکی از چالش های اساسی این منطقه است که امروز گردشگری انبوه سبب نابودی محیط زیست و زمین های کشاورزی و باغ ها شده است.
به گفته وی روستایی که تولید کننده نباشد دیگر روستا نبوده بلکه مصرف کننده است و با شهرها تفاوتی ندارد.
وی اضافه کرد : گسترش ویلاسازی ها در غرب مازندران در زمان حاضر چنان رو به گسترش است که با ادامه این روند، باید در آینده نزدیک شاهد فاجعه ای اجتماعی در منطقه باشیم.
به اعتقاد کارشناسان رشد بی رویه قیمت های زمین های کشاورزی و باغ ها و عدم حمایت مسوولان در کاهش هزینه های فرآیند تولید محصولات کشاورزی مضافا روستاییان را به سمت فروش و تبدیل زمین هایشان به فروش زمین، خانه سازی، شهرک نشین سوق داده است و دیگر فضایی برای تولید وجود ندارد و این دردی دیگری است که هم اکنون تا دیر نشده است باید برای درمان بقیه مزارع و باغ های منطقه تدابیری اندیشید.
