تیرنگ:
تالاب میانکاله بهعنوان یکی از مهمترین زیستگاههای طبیعی شمال کشور و ذخیرهگاه زیستکره، این روزها با بحران جدی کمآبی و خشکی بخشهای وسیعی از اراضی خود روبهرو است. بنا بر اعلام معاون محیط زیست طبیعی اداره کل حفاظت محیط زیست مازندران، کاهش محسوس تراز آب دریای خزر، افت بارندگیها و نرسیدن حقابه، سبب خشک شدن حدود ۲۰ هزار هکتار از این تالاب ارزشمند شده است. روحالله اسماعیلی با اشاره به اینکه دریای خزر منبع اصلی تأمین آب تالاب میانکاله محسوب میشود، پسروی سالانه ۱۵ تا ۲۰ سانتیمتری آب دریا را یکی از عوامل اصلی تشدید این بحران دانست. وی همچنین وجود چاههای غیرمجاز، فعالیت مزارع پرورش ماهی در بالادست و مسدود شدن مسیرهای طبیعی ورود آب به تالاب را از دیگر عوامل اثرگذار بر وضعیت کنونی عنوان کرد. به گفته این مقام مسئول، تداوم شرایط فعلی میتواند پیامدهای جبرانناپذیری برای اکوسیستم منطقه به همراه داشته باشد؛ از نابودی زیستگاه پرندگان مهاجر و آبزیان گرفته تا تخریب پوشش گیاهی و افزایش پدیده گردوغبار که تهدیدی جدی برای محیط زیست و زندگی ساکنان محلی محسوب میشود.
✓برنامه های احیای تالاب
در این ارتباط معاون محیط زیست اداره کل حفاظت محیط زیست مازندران اظهار کرد: کاهش تراز آب دریای خزر، کمبود بارشها و نرسیدن حقابه سبب خشک شدن ۲۰ هزار هکتار از تالاب میانکاله شده است.
روح الله اسماعیلی گفت: پسروی پیدرپی آب دریای خزر، کمبود بارشها و وجود چاههای غیرمجاز و مزارع پرورش ماهی در بالادست تالاب و نرسیدن حقابه اثر مخربی بر تالاب میانکاله گذاشته است.
وی با بیان اینکه دریای خزر منبع اصلی تغذیه آب این تالاب است، افزود: سطح تراز آب دریای خزر سالانه ۱۵ تا ۲۰ سانتیمتر کمتر میشود.
اسماعیلی لایروبی ۷۶ کیلومتر از انهار منتهی به تالاب، هماهنگی برای رساندن آب از سرچشمه نکارود و پمپاژ آب از دریا را مهمترین برنامههای حفاظت محیط زیست برای احیای تالاب دانست و ادامه داد: تداوم خشکی تالاب سبب از بین رفتن محیط زیست طبیعی پرندگان و آبزیان، تخریب پوشش گیاهی و افزایش گردوغبار خواهد شد.
معاون محیط زیست طبیعی اداره حفاظت محیط زیست مازندران گفت: این تغییرات نهتنها اکوسیستم را تهدید میکند، بلکه معیشت جوامع محلی را نیز تحت فشار قرار داده است.
✓اقدام شتاب زده ممنوع
اسماعیلی با اشاره به ثبت تالاب میانکاله در کنوانسیون رامسر، گفت: این تالاب میراث طبیعی بینالمللی است و هر اقدام شتابزده میتواند پیامدهای جبرانناپذیری برای کل اکوسیستم خزر داشته باشد.
✓سخن پایانی
در چنین شرایطی، اجرای برنامههای اصولی و علمی برای احیای تالاب میانکاله بیش از هر زمان دیگری ضرورت یافته است. لایروبی ۷۶ کیلومتر از انهار منتهی به تالاب، هماهنگی برای انتقال آب از سرچشمه نکارود و پمپاژ آب از دریای خزر از جمله اقداماتی است که میتواند بخشی از کمبود آب این زیستبوم ارزشمند را جبران کند. با این حال، مسئولان محیط زیست تأکید دارند که هرگونه مداخله باید با دقت، مطالعه کارشناسی و در چارچوب ملاحظات زیستمحیطی انجام شود. اسماعیلی با یادآوری ثبت تالاب میانکاله در کنوانسیون بینالمللی رامسر، هشدار داد که اقدامات شتابزده و بدون پشتوانه علمی، نهتنها مشکل را حل نخواهد کرد، بلکه میتواند آسیبهای گستردهتری به اکوسیستم تالاب و حتی کل دریای خزر وارد کند. حفظ میانکاله تنها به معنای صیانت از یک تالاب نیست، بلکه تضمینکننده پایداری معیشت جوامع محلی، حفاظت از تنوع زیستی و ایفای تعهدات بینالمللی کشور در حوزه محیط زیست است. آینده این تالاب در گرو همکاری همهجانبه دستگاههای اجرایی، جوامع محلی و پایبندی به رویکردی مسئولانه و بلندمدت خواهد بود.
