تیرنگ، سرویس حوادث:
مرگ خاموش، این عبارت برای کسانی استفاده میشود که در فصل سرما به دلیل عوارض ناشی از گاز گرفتگی فوت میکنند، علیرغم تمام هشدارهایی که در رسانههای جمعی و عمومی تکرار میشود بازهم در فصل سرد آمار فوتیهای مسمومیت با گاز مونوکسیدکربن بالا است، به همین خاطر آگاهی و شناخت نکات ایمنی بخاری گازی ضروری است.
مرگ خاموش، این عبارت برای کسانی استفاده میشود که در فصل سرما به دلیل عوارض ناشی از گاز گرفتگی فوت میکنند، علیرغم تمام هشدارهایی که در رسانههای جمعی و عمومی تکرار میشود بازهم در فصل سرد آمار فوتیهای مسمومیت با گاز مونوکسیدکربن بالا است، به همین خاطر آگاهی و شناخت نکات ایمنی بخاری گازی ضروری است.
يكی از شايعترين علل مسموميتها به ويژه در بخش خانگی مسموميت بر اثر استنشاق گاز سمی مونوكسيد كربن است كه متاسفانه باوجود راهكارهای ساده برای جلوگيری از آن، همواره شاهد تكرار آن هستيم. با وجود اينكه هر سال تعداد زيادی از هموطنان طعمه قاتل خاموش شده و به علت بیاحتياطی جان خود را از دست میدهند اما باز هم شهروندان اين نكات را جدی نگرفته و راحت از كنار آن میگذرند.
بنا به آخرین داده و گزارش پزشکی قانونی مازندران نیز پارسال ۴۲ نفر بر اثر استنشاق گاز مونواکسید کربن جان خود را از دست دادهاند. البته موضوع این نوع مسمومیت در مازندران تفاوتها و ویژگیهای خاص خود را دارد. چرا که بخشی از افرادی که بر اثر گاز مونواکسید کربن جان میبازند مسافرانی هستند که در فصول سرد سال به این استان سفر میکنند و با روشن کردن پیک نیک در چادرهای مسافرتی دچار گازگرفتگی میشوند و یا اینکه اقامت در ویلاهایی که برای مدتی خالی از سکنه هستند و دودکش چک نمیشود و انسداد مسیر خروجی دود باعث ورود گاز مونواکسید کربن به داخل منزل و مرگ افراد شده است.
استاندارد نبودن دودكشهاي ساختمان، دودكشهاي وسايل حرارتي و رابطهای آنها، ايجاد مسموميت با مونواكسيد كربن را به دنبال دارد.
تمام دوكشهايی كه از در و پنجرهها خارج شده و بدون عايق رها شدهاند، ناايمن و در معرض خطر هستند.
سالانه بيش از ۸۰۰ نفر در كشور بر اثر مسموميت با گاز مونواكسيد كربن جان خود را از دست میدهند، اين در حالي است كه ۱۰ تا ۲۰ برابر اين تعداد هر سال دچار عوارض ناشي از مسموميت با اين گاز ميشوند.
کارکرد نامناسب لوله بخاری یا آبگرم کن برای خارجسازی دود، استفاده از وسایل گازسوز و گرمایشی بدون دودکش، بد کار کردن شومینه، استفاده از وسایل خوراکپزی جهت گرمایش، روشن بودن طولانی روشنایی گازی در فضای بسته، روشن بودن خودرو در پارکینگ یا فضای بسته، سوختن ناقص زغال در منقل کرسی از دیگر علل و عوامل مرگ و میر بر اثر استنشاق گاز مونوکسیدکربن هستند. باید توجه داشت که مسمومیت با این گاز، تغییری در تعداد تنفس مسموم ایجاد نمیکند. در مسمومیت شدید، رنگ پوست، مخاطها و زیر ناخن، قرمز روشن گیلاسی میشود. زمانی شک به گازگرفتگی بیشتر میشود که علائم فوق، همزمان در چند نفر هماتاق بروز کند. در این مسمومیت، سیستم عصبی بدن، مختل میشود، لذا فرد مسموم توان و انگیزهای برای تلاش کردن یا فرار از مهلکه ندارد؛ بنابراین اگر گازگرفتگی حین خواب رخ بدهد، بدون آنکه علائم خاصی ظاهر شود، منجر به مرگ خواهد شد. مهمترین علت این نوع مسمومیت، ناآگاهی یا غفلت مردم است. علیرغم هشدارهای مکرر نهادهای مربوطه، بعضی از افراد توصیههای ایمنی را جدی نمیگیرند و بهراحتی باعث مرگ خود و یا دیگران میشوند. متأسفانه همهساله تعداد زیادی از قربانیان این قاتل خاموش، کارگران ساختمانی هستند که بهصورت موقت در ساختمانهای نیمهساز و فاقد دودکش، سکنی گزیدهاند. همچنین رانندگانی که برای گرم کردن خود در شبهای سرد جادهها، در داخل خودرو از گاز پیکنیک استفاده میکنند.
سخنگوی سازمان آتش نشانی با اشاره به مخاطرات وسایل گرمایشی در فصل سرما گفت: مسمومیت با گاز مونوکسید کربن شایع ترین اتفاق در این فصل به حساب می آید.
جلال ملکی کارشناس و سخنگوی سازمان آتش نشانی در خصوص ایمن سازی وسایل گرمایشی اظهار داشت: زمانی که هوا خیلی سرد شود، ممکن است برخی با عدم رعایت اصول استاندارد نسبت به نصب وسایل گرمایشی از جمله بخاری، خود را در معرض خطر قرار دهند. ما در سازمان آتش نشانی، ششمین سالی است که هفته مقابله با مخاطرات گاز مونوکسید کربن را داریم. همکاران ما به خانهها، مخصوصاً آنهایی که از لحاظ ایمنی در شرایط نامناسبی قرار دارند میروند و ضمن اهدای پکیج آموزشی، با اجازه شخص وارد خانه شده و وسایل گرمایشی را از لحاظ برخورداری از استاندارد لازم بررسی میکنند. در مکانهایی که از لحاظ استانداردها در سطح بحرانی قرار دارند، خدماتی نیز از جانب آتش نشانی جهت ایمنسازی صورت میگیرد.
وی افزود: در فصل سرما و در استفاده از وسایل گرمایشی ما با مخاطرات متعددی رو به رو هستیم که از مهمترین آنها مسمومیت با گاز مونوکسید کربن است. مونوکسید کربن به واسطه فرمول شیمیایی خود رنگ و بویی ندارد. علائم مسمومیت با این گاز به سرماخوردگی ساده شبیه است. فرد دچار سردرد، گلودرد و درد در قفسه سینه شده و در نهایت در صورت عدم خروج از فضای آلوده وارد کما خواهد شد.
ملکی گفت: اگر شخصی از محیط عادی وارد فضای آلوده به مونوکسید کربن شود، میتواند برخی از علائم را حس کند. برای مثال اگر چند دقیقه بعد از ورود به محیطی که سیستم گرمایشی فرسودهای دارد، حال بدی به شخص دست بدهد میتواند به آلودگی محیط به مونوکسید کربن شک کند.
وی در ادامه گفت: مادامی که ما از وسایل گرمایشی شعلهدار، مانند اجاق گاز یا حتی آبگرمکن استفاده میکنیم، باید مسیر ورود هوا را نیز باز بگذاریم. مهمترین علت انتشار گاز افت اکسیژن در فضاست. لذا بستن تمام در و پنجرهها، چه بسا با استفاده از انواع درزگیرها در فصل سرما پیشنهاد خوبی نیست. با همیشه مراقب باشیم که مسیر هوا همچنان باز و نزدیک به وسیله گرمایشی باشد.
ملکی اظهار کرد: پکیج و آبگرمکن مصرف اکسیژن بسیار بالایی دارند. زمانی که هوایی به محیط نیز وارد نشود، ما افت اکسیژن را شاهد خواهیم بود. به طور کلی نصب آبگرمکن در واحدهای زیر ۶۵ متر توصیه نشده و باید در بالکن قرار بگیرد. اگر این امکان وجود ندارد حتماً باید از آبگرمکن فن دار استفاده شود.
وی افزود: از نظر ما آتشنشانها شومینه تنها وسیلهای تزئینی است و نباید از آن استفاده کرد. در کنار آن دودکشها به دو دسته تقسیم میشوند. دودکشهایی که لولههای سیمانی آنها از دیوار عبور کرده و از پشت بام خارج میشوند. اگر سر این لولهها چیزی وجود نداشته باشد، ممکن است مسیر آن با مانعی مانند یک تکه پارچه یا لانه پرنده بسته شود. اما با گذاشتن سری که ۴ راه ورودی دارد، دیگر نگران این موضوع نیستیم.
ملکی اظهار کرد: نوع دیگر دودکشها، دودکشهای داخل منزل هستند که در پشت بخاری نصب میشوند. در این حالت تنها دودکشهای ورق سفید و گالوانیزه مناسب هستند. دودکشهای فنری یا آکاردئونی خاصیت ارتجاعی دارند و به واسطه درست چفت نشدنشان برای عبور گاز مناسب نیستند. دستگاههایی تحت عنوان دتکتور گاز مونوکسید کربن وجود دارند که ما نصب آنها را پیشنهاد میکنیم.
