تیرنگ، حجت الاسلام و المسلمین حاج محمد حسین گلکار استاد و محقق حوزه و دانشگاه و معاونت پژوهش مرکز تخصصی حوزوی تمدن اسلامی
حدیث:
امام صادق(ع): «اَلمُؤمِنُ هُوَ الَّذی یُحِبُّ فِی اللهِ وَ یُبغِضُ فِی اللهِ»
(مؤمن کسی است که محبت و دشمنیاش تنها برای خدا باشد.)
در جهانی که محبت را یا به احساساتی بیمنطق تقلیل دادهاند یا به واژهای فراموششده، حضرت فاطمه زهرا(سلاماللهعلیها) تجسمِ «محبتِ با مرز» است. او عشق را میشناخت، اما اجازه نداد محبت، عقل را اسیر کند. در نگاه فاطمی، مهر اگر از منبع توحید نیاید، بهجای آنکه رشد دهد، میبلعد؛ و اگر از مرز عدالت عبور کند، به ابزار ضعف بدل میشود.
در خانهی علی(ع)، محبت فاطمه جاری بود، اما تابعِ نظم الهی. او به همسر و فرزندانش عشق میورزید، اما هرگز محبت را جایگزین وظیفه نکرد. گاهی در محرومیت لبخند میزد تا روح خانواده شکسته نشود؛ گاهی در تربیت فرزندان، محبت را با اقتدار درآمیخت تا عشق، مانع رشد آنان نشود. این همان هنری است که امروز خانوادههای ما سخت به آن نیاز دارند؛ تبدیل عشق به انضباط، و عاطفه به تربیت.
در سیرهی فاطمی، محبت، صرفاً احساس نیست؛ نوعی تصمیم اخلاقی است. او حتی دشمنانش را از سر دلسوزی مینگریست، نه از کینه. وقتی در مسجد از حق خود دفاع کرد، کلامش از خشم نیامده بود، از عشق به حقیقت برخاسته بود. او نشان داد میتوان با زبانِ محبت، از بزرگترین اصول دفاع کرد. امروز اگر جامعهی ما بتواند از این الگو الهام بگیرد، اختلافها به دشمنی تبدیل نمیشود، بلکه به گفتوگو و همدلی میانجامد.
در روابط اجتماعی، محبت بیمرز، به وابستگیهای ناسالم و بیانضباطی عاطفی میانجامد. ما باید بیاموزیم که میتوان مهربان بود اما سادهدل نبود، میتوان عطوف بود اما اهل تساهل در حق نبود. محبت فاطمی یعنی مهرورزی بر مدار حقیقت. جامعهای که مهربانی را از ایمان و عقل تغذیه کند، هرگز به افراط و تفریط دچار نمیشود؛ نه سرد و بیاحساس میشود، نه سطحی و بیقاعده.
امروز، در فضای رسانه و شبکههای اجتماعی، واژهی محبت به ابزار محبوبیت بدل شده است؛ اما محبت حقیقی، مسئولیت میآورد نه لایک. اگر از فاطمه بیاموزیم، خواهیم دانست که محبت، بدون مرز، زیانبار است و محبتِ در خدمت حق، ماندگار.
محبت فاطمی، نوری است که از قلب آغاز میشود و تا جامعه امتداد مییابد.
او به ما آموخت: هر عشقی که تو را به خدا نزدیک نکند، عشق نیست، عادت است.
و هر محبتی که عدالت را نادیده بگیرد، نه عشق، که دلسوزیِ خطرناک است.
پس بیایید محبت را از فاطمه بیاموزیم؛
محبتی که گرم است اما آگاه، لطیف است اما مقاوم، و انسانی است اما الهی.
