تیرنگ نیوز : سالمندی و مشکلات آن پدیدهای نو ظهور در جامعه نیست و همواره در کشورهای جهان موضوعی مهم شناخته میشود. اما سالمند کیست؟
کارشناسان معتقد هستند به دوران پس از ۶۰ سالگی سالمندی گفته میشود که این تعریف در علوم و کشورهای گوناگون بر اساس معیارهای هر کشور متفاوت است. به طور کلی سن پس از ۶۰-۶۵ سالگی به عنوان دوران بازنشستگی و سالمندی شناخته میشود. سالمندی با چالشها و تهدیدهای گوناگون همراه است. ترس از فراموش شدن، طرد شدن، نبود حمایتهای اجتماعی، بیمهای و نگرانی درمان بیماری تنها بخشی از مشکلات سالمندان به دلیل داشتن سیستم ایمنی پایین و بیماریهای زمینهای است. البته نباید بیماری کرونا را از قلم انداخت.
در این خصوص به سراغ کارشناسان میرویم تا بدانیم آنها در خصوص سالمندی چه نظری دارند.
لیلا محمدی روانشناس در گفت وگو با تیرنگ میگوید: عوامل متعددی در افزایش جمعیت سالمندی دخالت دارد که از جمله آن میتوان به بهبود استانداردهای زندگی، کنترل جمعیت و کاهش تولدها، افزایش طول عمر انسانها، بهبود وضعیت بهداشتی و پزشکی، سازماندهی روابط اجتماعی و خانوادگی، پیشرفتهای صنعتی، پیشگیری و تشخیص درمان بیماریها اشاره کرد.
وی ادامه می دهد: سالمندان سرمایههای ارزشمندی هستند و در این شرایط و با توجه به شیوع ویروس کرونا بسیار شنیده میشد که سالمندان بیشترین آمار تلفات هستند بنابراین باید توجه داشته باشیم این سخنان و تکرار آنها تاثیر منفی بر روحیه سالمندان و تضعیف سیستم بدنی شان دارد که به دنبال آن ریسک ابتلا به این بیماری را بالا می برد.
این روانشناس با بیان اینکه جمعیت دنیا به سوی سالمندی پیش میرود و ساخت شهری مبتنی بر نیازهای دوران سالمندی از ضرورتهای زندگی معاصر است، اظهار کرد: تنهایی در سالمندان باعث محدود شدن روابط اجتماعی آنان میشود، برقراری روابط اجتماعی به ویژه با اعضای خانواده، همسایهها، جامعه، شرکت در شوراها، حضور در فعالیتهای اجتماعی شهر، محله یا مکانی که زندگی میکنند و همچنین بهرهمندی از سالمندان به عنوان مشاور در محل کار سابق به جلوگیری از ایزوله شدن و تنهاییشان کمک میکند. محمدی افزود: تنهایی در سالمندان عوارض بسیار زیادی دارد. در سالمندانی که تنها زندگی میکنند احتمال بروز اختلالات روحی به ویژه افسردگی، خودکشی، اعتیاد، کاهش سطح سلامت، کاهش کیفیت و رضایتمندی از زندگی بیشتر است.
وی هچنین در تعریف سالمندی موفق اظهار کرد: اگر بخواهیم سالمندی موفق را تعریف کنیم، دست یافتن به سالمندی سالم یا از طریق اجتناب یا به تعویق انداختن بیماریها در سالمندان اتفاق میافتد. سالمندان میتوانند با حفظ کارایی از طریق دوری جستن یا تعویق انداختن معلولیت یا حفظ استقلال جایگاه اجتماعیشان را حفظ کنند و در فعالیتهای اجتماعی مثمرثمر باشند.
* پنجره جمعیتی استان رو به بسته شدن است
دکتر عباس علیپور معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی مازندران در این باره به تیرنگ گفت : در حالی که سال ۱۳۹۴ تعداد نوزدان متولد شده در مازندران طبق آمار ثبت احوال ۴۶ هزار و ۶۴ نفر بود، این رقم در سال ۱۴۰۰ با کاهش محسوس به ۳۰ هزار و ۲۰۳ نوزاد رسید.
وی یکی از تبعات فوری کاهش موالید و جایگزین نشدن جمعیت را بروز بحران سالمندی برشمرد و افزود : براساس آخرین گزارش رسمی، آمار جمعیت سالمندان استان هم اکنون دستکم ۴۲۰ هزار نفر است که با این روند در آینده نزدیک استان دچار پیری جمعیت و بحران جمعیتی خواهد شد.
علیپور با این هشدار که رشد جمعیت در مازندران اکنون به کمتر از یک درصد رسیده است، گفت : پنجره جمعیتی استان رو به بسته شدن است و اگر نرخ جایگزینی جمعیت از هشت دهم درصد کنونی به پنج دهم درصد برسد به تَله جمعیتی میافتیم و دیگر امکان جبران از بین میرود.
وی با توضیح این که پنجره جمعیتی فرصتی است که نسبت جمعیتی هر منطقه و در ورای آن فرصت جبران و رشد جمعیت را نشان میدهد، افزود : اکنون دو سوم جمعیت مازندران بین ۱۵ تا ۶۵ سال سن دارند و در واقع جمعیت استان هنوز پیر نشده است ولی باید این فرصت را غنیمت شمرد و با اجرای طرح تشویقی برای ازدواج جوانان و فرزندآوری، نرخ رشد جمعیت را افزایش داد و جلوی پیری جمعیتی را گرفت.
* بیش از ۱۳ درصد جمعیت استان سالمند هستند
دکتر فریبا بریمانی، مدیرکل بهزیستی مازندران، گفت: بر اساس آمار، بیش از ۱۳ درصد جمعیت استان سالمند هستند و استان مازندران رتبه دوم جمعیت سالمندی کشور را دارد.
دکتر فریبا بریمانی، مدیرکل بهزیستی مازندران با بیان اینکه نرخ پیری جمعیت ایران با سرعت در حال افزایش است، گفت: روند تغییرات جمعیتی پدیده ای اجتناب ناپذیر است بنابراین جوامع بشری با توجه به روند پیش روی می بایست نسبت به برنامه ریزی های متناسب با نیاز جامعه خود اقدام نمایند.
وی با تاکید براینکه کشور ما در دهه های آتی با رشد سالمندی روبرو خواهند بود، افزود: پیش بینی می گردد تا سال ۲۰۵۰ به ازای هر ۳ نفر جمعیت کشور و استان، یک نفر سالمند باشد که براساس آن، جمعیت سالمندان ایران و استان در سال ۲۰۵۰ از میانگین جهان و آسیا بیشتر خواهد بود.
وی ادامه داد: براساس مطالعات انجام شده، حدود ۸۱.۷ درصد از سالمندان مستقل، ۱۳.۳ درصد نیازمند به کمک در انجام فعالیتهای روزمره و ۵ درصد کاملا غیرمستقل و وابسته به دیگران هستند که در مجموع تعداد نیازمند به خدمات توانبخشی حدود ۱۸ درصد است که با توجه به جمعیت ۴۰۲ هزار نفری در حال حاضر استان این رقم برابر با ۷۲۳۶۰ نفر است.
مدیرکل بهزیستی مازندران گفت: سیاستگذاران، دولتمردان ومتولیان امر می بایست با رویکردهای نوین و با هدف بهره مندی جامعه متناسب با نوع نرخ رشد سالمندی بمنظور ایجاد و تقویت فرهنگ سالمندی پویا، فعال و مولد، تلاش نمایند بنابراین تقویت مشارکت اجتماعی سالمندان، مدیریت اوقات فراغت، ورزش، بهداشت، سلامت، ارتقاء رفاه و وضعیت معیشتی، گسترش فضاهای آموزشی و توانبخشی سالمندی و برخورداری یکسان سالمندان از حقوق شهروندی باید سرلوحه اقدامات و برنامه های توسعه پایدار کشور قرار گیرد .
دکتر بریمانی با بیان اینکه بر اساس آمار بیش از ۱۳ درصد جمعیت استان سالمند هستند، افزود: استان مازندران رتبه دوم جمعیت سالمندی کشور را دارد که با توجه به این مسئله باید برنامه ریزی مدون در راستای ارائه خدمات ویژه به سالمندان جهت دستیابی به اهداف برنامه ششم صورت گیرد.
وی شاخص امید به زندگی در زنان را ۸۱ سال و برای آقایان ۷۶ سال دانست و ادامه داد: مراکز سالمندی، برنامه توانمند سازی سالمندان، شورای ساماندهی سالمندان استان، پرداخت مستمری، ارائه تجهیزات و وسایل کمک توانبخشی، مناسب سازی منزل، خدمات توانبخشی سرپایی از طریق کلینیک ها و خرید خدمت، برنامه های هنر درمانی و توانبخشی مبتنی بر جامعه (CBR) از جمله خدمات دوران سالمندی سازمان بهزیستی است.
مدیرکل بهزیستی مازندران با بیان اینکه ۲۹ مرکز توانبخشی و مراقبتی شبانه روزی سالمندان در استان مازندران وجود دارد، گفت: مراکز شبانه روزی بعنوان خانه گروه هدف تلقی می گردد و خدمات توانبخشی و مراقبتی در مراکز شبانه روزی بصورت تخصصی و براساس دستورالعملهای مربوطه با بهره گیری از تجهیزات و فضاهای مورد نیاز و نیروی انسانی متخصص، متناسب با نیازهای گروه هدف ارائه می گردد.
