مازندران در یک نگاه

تیرنگ:

میراث تاریخ طبیعی مازندران و ظرفیت کم نظیر صنعت گردشگری استان از هم اکنون مشتاق حضور بهاری میلیون‌ها مسافر داخلی و خارجی است.

جنگل های دالخانی و صفاورد رامسر، کوه دماوند مازندران واقع در بخش لاریجان آمل، چشمه معدنی باداب سورت در بخش چهار دانگه ساری، غازهای آهکی و چشمه معدنی سودکلا در ساری، جنگلهای حوزه ۴۶ در بخش کجور نوشهر، جنگل های ۲ هزار و سه هزار در تنکابن، دریاچه ولشت در کلاردشت، منطقه جنگلی خشکه داران در نشتارود تنکابن، جنگل ساحلی سی سرا در عباس آباد، جواهرده رامسر و دهها نمونه دیگر از جمله فهرست تاریخ میراث طبیعی مازندران است.

استان مازندران به ویژه خطه غربی آن از مواهب الهی نظیر جنگل های انبوه با گونه های کم نظیر گیاهی در جهان، دریا و کوهستان های خوش آب و هوا، آبشارها، موزه طبیعی، غارها و پارک های جنگلی بهره مند است که هر کدام از آنها به تنهایی می تواند مزیتی برای رونق بیش از پیش صنعت گردشگری باشد.

* اثر طبیعی خشکه داران تنکابن

از جمله میراث تاریخ طبیعی غرب مازندران اثر طبیعی خشکه داران تنکابن است، این پارک جنگلی در کیلومتر ۳۰ محور تنکابن در حد فاصل نشتارود و شهرستان عباس آباد در کنار جاده واقع شده و تنها ۱۲۰ متر با دریا فاصله دارد، این منطقه حفاظت شده به عنوان تنها جنگل جلگه‌ای و بکر و از آخرین بازمانده‌های اکوسیستم‌های جنگلی جلگه‌ای شمال ایران با مساحت تقریبی ۲ میلیون و ششصد هزار متر مربع است.

گونه‌های متنوع و فراوان جانوری نیز از قدیم در آن می‌زیستند و در زمان حاضر زیستگاه حیوانات وحشی نظیر شغال، گرگ، خوک، گربه وحشی و پرندگانی مثل حواصیل خاکستری، قره، غاز، مرغابی‌ها، دار غاز باکلان، اگوت بزرگ و کوچک است.

سایت خشکه داران با وسعتی معادل ۲۱۷ هکتار و با وجود وسعت کم منطقه، حدود ۱۸ گونه گیاهی اندمیک دارد که نشان دهنده ارزش بالای آن در حفظ تنوع زیستی جنگل‌های هیرکانی است. خشکه داران با امکانات اقامتی و پذیرایی موجود بهترین مناطق برای گشت و گذار و مسافرت است.

** پارک جنگلی چالدره

“پارک جنگلی چالدره” دیگر میراث تاریخ طبیعی غرب مازندران است که در ۱۸ کیلومتری مسیر تنکابن به دوهزار و در کنار جاده واقع است و با ۹۲ هکتار مساحت درمیان دلتای دو رودخانه دوهزار و سه هزار و محل اتصال آنها واقع است.

** آبشار تودارک

” آبشار تودارک” یکی از بلندترین آبشارهای گیلان و مازندران به ارتفاع تقریبی ۴۵ متر در دل کوهستان شهرستان تنکابن است و یکی از زیباترین چشم اندازهای مناطق طبیعی ایران را برای طبیعت گردان فراهم می کند که از جمله اثر طبیعی کم نظیر مازندران به شمار می رود.

مازندران مشتاق حضور بهاری مسافران

** دریاچه ولشت

“دریاچه ولشت” دیگر میراث تاریخ طبیعی مازندران که بسیاری از گردشگران و مسافران خطه شمال نام را شنیدند اما هنوز از نزدیک آن را ندیدند، این دریاچه با عمق ۱۷ تا ۲۸ متری درارتفاع یک هزارمتری از سطح دریای خزر در منطقه کوهستانی تخت سلیمان در فاصله حدود ۳۵ کیلومتری جنوب غربی چالوس روستای سنار بخش مرزن آباد قرار دارد.

دریاچه ولشت درسال ۱۳۸۸ در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسید و جزو ۱۰ دریاچه آب شیرین کشور است.

** غار دانیال سلمانشهر

غار دانیال واقع در سلمانشهر از جمله غارهای آبی و رودخانه ای ایران و یکی از آثار بی بدیل ژئوتوریسم،

** جنگلهای حوزه ۴۶ بخش کجور نوشهر،

** دریاچه خضر نبی در ارتفاعات روستای “نیمور” معروف به بام کجور،

** پارک جنگلی نور

** آبشار آب پری و بوستان جنگلی کشپل بخش چمستان نور از دیگر میراث تاریخ طبیعی خطه غربی مازندران بوده که نیاز است برای هر یک از آن ها نقشه راه بهره برداری علمی و گردشگری تهیه شود.

*ارتفاعات سوادكوه

قله امام زاده حسن در مجاورت شهر آلاشت در هشتاد كيلومترث شهر شيرگاه دارای دهكده های تابستاني بسياری از قبيل لاكوم، لرزنه، اسپرز، گردنه سر و سدين است كه در فصل گرما محل مناسبی برای گردشگری وسكونت به حساب می آيد.

كوه چرات در منطقه آلاشت، قله اتابك در دهستان راستوپی، ارتفاعات 3500 متری دهستان ولو پی در جنوب غرب پل سفيد، ارتفاعات شاراق، ارتفاعات وسو در منطقه لفور، قله خروندو در 24 كيلومتري انارم، كوه استخر با 3602 متر ارتفاع، كوه قدمگاه، ارتفاعات گدوك شاه، قله سنگو و قله ارفع كوه در پل سفيد، ارتفاعات پياز مرك، قله امام زاده عباسعلی در منطقه ملرد و چندين كوه سر به فلك كشيده ديگر از مهمترين ارتفاعات سوادكوه به شمار می رود كه موجب جذب گردشگر در اين منطقه می شود.

** آبشار شوراب

آبشار شوراب در 35 كيلومتري جنوب شهر پل سفيد قرار دارد و آب آن در اراضي پايين دست روستای شوراب و از داخل تونل راه آهن از دل زمين فوران نموده و به وسيله كانال به خارج از تونل هدايت می شود و در مدخل تونل مذكور به پايين می ريزد. آب اين چشمه و آبشار به خاطر گذر از لايه های گوگردی زير زمين قابل استفاده نبوده و به همين دليل شوراب نام دارد. به دليل وجود املاح فراوان مجرا و محل ريزش اين آبشار به شكل بسيار زيبايی به رنگ قرمز در آمده است. بنا بر گفته سالخوردگان در زمان جنگ جهانی دوم روسها از آن برای مصارف پزشكی بهره برداري مي كردند.

**آبشار دراسله تنگه

اين آبشار در 40 كيلومتری جنوب غربی شهر زيراب در دهستان ولوپی و 2 كيلومتری جنوب روستای ييلاقی دراسله واقع شده است. منطقه ييلاقی دراسله دارای آب و هوای بسيار مطبوعی است. اين آبشار زيبا با آب فراوان ، گوارا و سرد در طول مسير نيز به دليل شيب تند زمين آبشار های كوچك و بزرگ فراوانی را پديد آورد.

**آبشار چلاك

آبشار چلاك با ارتفاع زياد به شكلی به زمين می‌ريزد كه همواره بدليل برخورد آب با سنگهای محل ريزش دراطراف ابر بسيار زيبايی از قطرات ريز آب ايجاد می شود . اين آبشار در50 كيلومتری غرب شيرگاه در منتهی اليه غربی دهستان لفور در اراضی جنگلی ريكو وغوزك قرار دارد.

**آبشار گزو

در دل جنگلهای لفور آرامگاه سه برادر كه به امامزاده گزو (سه تن برار) مشهور است قرار دارد. در اطراف اين زيارتگاه آبشاری به طول 47 متر وجود دارد كه به اين مكان زيبايی خاصی بخشيده و مردم نقاط مختلف استان را به سمت خود جذب می‌كند.

به اين دليل به اين مكان گزو گفته می‌شود كه در هر يك گز (واحد اندازه گيری قديم معادل 104 سانتي متر ) آن رود كوچكی جاري است.

**آبشار ميانكلا

در شش كيلومتری جنوب شهر شيرگاه و چهارده كيلو متری شمال شهر زيراب در كنار جاده اصلی تهران- شمال قرار دارد و به همين دليل همواره مسافران و گردشگران از اين آبشار استفاده می كنند.

آبشار های چرات، سله بن و پلنگ دره از ديگر آبشارهای زيبای منطقه گردشگری سوادكوه است.

**غار اسپهبد خورشيد

غار اسپهبد خورشيد در حد فاصل راه آهن پل سفيد وسرخ آباد در ناحيه دوآب وجود دارد. وجه تسميه دوآب اين است كه دراين منطقه دو رودخانه سولا و عباس آباد به هم پيوند می خورند. جالب ترين بخش غار بناهای قسمت چپ راهرو است كه نسبتا سالم مانده و با دقت درآنها می‌ توان به وضع معماری اين دژ ديمی پی برد.

نام ديگر اين غار عايشه گرگيلی دژ است.

**غار كيجا كچال

اين غار زيبا در داخل ارتفاعات جنگلی مشرف به روستای پيت سرا در دوآب سوادكوه قرار دارد.محل اصلی غار در بدنه يك ديوار60 متري از جنس آهك واقع شده كه ارتفاع آن از سطح زمين به23 متر است و سقف گنبدی آن با كف غار نيز7 متر فاصله دارد.

اين غار يك شاهكار ويك اعجاز طبيعی است وضعيت آن نيز شرايطی را پديد آورده كه دسترسی به غار را غير ممكن ساخته و تنها باتجهيزات كامل می توان به داخل آن راه پيدا كرد.

غار كيجا كچال از هر جهت شبيه غار اسپهبد خورشيد است و مانند آن احتمالا مربوط به اواخر دوره ساسانی و از دژهای دفاعی اسپهبدان تبرستان در برابر حمله اعراب به منطقه و پناهگاه سلاطين و حكمرانان وقت بود.

**غار ديو ليلم

اين غار در روستای آزاد مهر در جنوب غرب شهر زيراب واقع شده و عده ای از محققين و مورخين آن را زندان كی كاووس پادشاه پيشدادی و كيانی ايران می دانند كه توسط ديو سفيد وسپاهيانش در اين غار به بند كشيده شد.

از ديگر غارهای ديدنی و جذاب منطقه می توان به لی پشت، زنگيان و سوت شاه اشاره كرد.

رودخانه های تلار، ولوپی، كسليان، آلاشت يا لّلِه بند و بابل رود از مهمترين رودخانه هايی هستند كه از شهرهاي سوادكوه و سوادكوه شمالی عبور می كنند و به اين مناطق جلوه خاصی می بخشند.

**درياچه شور مست

تنها درياچه طبيعی شهرستان سوادكوه، شورمست است كه در پنج و نيم كيلومتری شهر پل سفيد قرار دارد درختان كهن سال وبلند قامت توسكا در اطراف آن منظره رويايی را به وجود آورده است.

**پل بالو( بلو )

آنجونه که ایرنا روایت کرده، بالو قديمي ترين پل مازندران است و در اطرف شهر شيرگاه قرار دارد. اين پل در قرن سوم هجری مقارن با دولت سامانيان برروی رودخانه تالار در منطقه كتو دره شيرگاه به دست امام زاده ای كه مزارش در روستای بورخانی لفور است، ساخته شد.

اين پل در مسير تابستاني جاده ابريشم قرار داشت و جزو آثار باستانی شهرستان سوادكوه محسوب می شود. در حال حاضر فقط پايه های اين پل باقی مانده است.

**پل شاهپور

بر روی رودخانه آبتيجون در منطقه دينه چال شيرگاه در دوره حكومت صفويه احداث شد و در مسير جاده قديم تهران- شمال قرار داشته است.

اين مكان همواره يكي از مكانهاي تفريحی براي عموم مردم به شمار می رفته كه در حال حاضر نيز هر روز به گردشگران آن افزوده می شود و در فصل های بهار و تابستان گردشگران با پهن كردن سفره ای در كنار رود و استفاده از زيبايی خاص اين پل زيبا ناهار خود را مهمان سفره گرم طبيعت زيباي سوادكوه هستند.

**كيجا پل(پل دختر)

كيجا پِل بر روی رودخانه كسليان (روشن او) در منطقه كلون شيرگاه واقع شده كه در دوره صفويه احداث و در مسير جاده قديم تهران-شمال قرار داشت.

**پل شاه عباسی

پل شاه عباسی در مركز شهر شيرگاه بر روی رودخانه كسليان (روشن او) قرار دارد. اين پل نيز مانند پل شاهپور و كيجا پل در مسير اصلی تهران- شمال قديم قرار داشت.

**اسبه پل(پل سفيد)

در مركز شهر پل سفيد و بر روی رودخانه تالار، اسپه پل قرار دارد و اين شهر را به دو قسمت تقسيم می كند و به دليل سفيد رنگ بودن به آن پل و اين شهر پل سفيد گفته می شود.

**پل ورسك

پل سفيد در دوره پهلوی روی دره توسط مهندس آلمانی برای عبور قطار ساخته و در زمان جنگ جهانی دوم به پل پيروزی معروف شد. پل ورسك با دهانه ای به طول 66 متر و ارتفاع 110 متر يكی از بزرگترين شاهكارهای مهندسي طول خط آهن شمال است. يكی از منابع جذب توريست سوادكوه پل ورسك است.

شهرستان سوادكوه دارای امامزاده های متعددس چون امامزاده گزو، امامزاده شاه كلا، امامزاده محمد آل كيا، امامزاده عبدالحق، امامزاده عباسعلی است.

** آلاشت

آلاشت در منطقه ای كوهستاني و جنگلس واقع شده است. در گذشته خانه های آن اغلب از خشت خام ساخته و بام آنها نيز با تخته پوش پوشانده شده بود. كوچه های اين محله باريك، سنگی و دارای شيب تندی هستند.

**قلعه كنگلو

اين قلعه به فاصله تقريبی 20 كيلومتری جنوب شرقی دوآب در نزديكی روستای كنگلو بر بالای صخره ای قرار دارد كه قسمت اعظم آن با گذشت زمان و عوامل مخرب جوی از بين رفته است. نمای خارجي قلعه را يك باروی عظيم سنگی تشكيل می دهد.

**برج لاجيم

در جنوب شرقی زيراب در شرق جاده سوادكوه به قائم شهر در منطقه ای جنگلی و در كنار روستای لاجيم، برج لاجيم قرار دارد. اين اثر معماری ارزشمند متعلق به قرن پنجم هجري ، زمان تسلط آل زيار بر تبرستان است.

**سه خط طلا

راه آهن معروف به سه خط طلا در سه كيلومتری بعد از آبادی ورسك به سمت گدوك در ارتفاعات شمالی البرز در سمت شرق جاده خطوط راه آهن با پل ها و تونل های زيبا در سه خط به موازات هم مشاهده می شود. اين خطوط برای كم كردن شيب و افزايش ضريب قدرت لوكوموتيوها به اين شكل بنا شده است.

همچنين ايجاد يك چنين موقعيتي در كوههای بلند و با درختهايي كه به اين منطقه سبزی و طراوت می بخشند برای علاقه مندان به طبيعت می تواند محل مناسبی برای گردش و لذت بردن در كنار طبيعت با صفای سوادكوه باشد.

**قلعه مازيار

مازيار مقارن با دوره خلفای عباسب بر مازندران و اطراف آن حكومت می كرد و مركز حكومتش منطقه لفور بود. اكنون باقيمانده كاخ هايش در منطقه هرمزان(مرضی دره كنونژ) و ارسيوسر(آسياب سر) و باقی مانده زندانش در روستای چاشت خوران كشف شده است.

چشمه هايی چوم چشمه گلناب دره، چليا چشمه، سر چشمه، چهل چشمه، زرشكين چشمه،پر او چشمه، چشمه گت او، چشمه پهلم چال،چشمه شور كو و گرو از شاخص ترين چشمه های شهرستان سوادكوه و سوادكوه شمالی است كه نظر هر بيينده ای را به خود جلب می كند.

چشمه های باداب سورت، پارک جنگلی سی سنگان، مجموعه تاریخی عباس آباد، پارک جنگلی فین چالوس، دریاچه چورت، مرداب قادیکلا، پناهگاه حیات وحش دشت ناز، دریاچه الندان، سد سلیمان تنگه، پارک ملل، پناهگاه حیات وحش سمسکنده، میدان ساعت ساری، موزه کلبادی، آب انبار نو، پارک تلار و… تنها بخش کوچکی از جاذبه‌های تاریخی و طبیعی مازندران هستند.