تیرنگ، الهام دهقان:
امنیت غذایی بهعنوان یکی از مهمترین مؤلفهها، همواره در کانون توجه سیاستگذاران، برنامهریزان و افکار عمومی قرار دارد. در این میان، تأمین پایدار پروتئین حیوانی، بهویژه گوشت مرغ و تخممرغ که سهم بالایی در سبد مصرف خانوارهای ایرانی دارد، از جایگاه ویژهای برخوردار است. نوسانات اقتصادی، تغییر سیاستهای ارزی، افزایش هزینههای تولید و حساسیت بازار کالاهای اساسی، همگی موجب شدهاند تا نقش استانهای تولیدکننده در حفظ تعادل بازار بیش از پیش برجسته شود. استان مازندران بهعنوان یکی از قطبهای اصلی کشاورزی و دامپروری کشور، در این معادله نقشی راهبردی و تعیینکننده ایفا میکند.
مازندران به دلیل برخورداری از اقلیم مناسب، زیرساختهای گسترده تولید، نیروی انسانی متخصص و زنجیره نسبتاً کامل تولید تا توزیع، طی سالهای اخیر به محور اصلی تأمین گوشت مرغ کشور تبدیل شده است. ارسال روزانه ۱۲۰۰ تن گوشت مرغ از این استان به بازارهای مصرف، گواه روشنی بر ظرفیت بالای تولید و نقش بیبدیل آن در تنظیم بازار ملی است. این میزان تولید نهتنها نیاز داخلی استان را پوشش میدهد، بلکه بخش عمدهای از تقاضای کلانشهرهایی همچون تهران و سایر استانها را نیز پاسخ میدهد؛ امری که جایگاه مازندران را از یک تولیدکننده منطقهای به یک بازیگر ملی ارتقا داده است.
در شرایطی که اجرای سیاست اصلاح پرداخت ارز به کالاهای اساسی، موجب بروز نوسانات مقطعی در قیمتها شده، اهمیت مدیریت هوشمندانه تولید و توزیع دوچندان شده است. عملکرد مازندران در ذخیرهسازی کالاهای اساسی، توزیع منظم نهادهها و نظارت بر بازار، نشان میدهد که این استان صرفاً تولیدکننده نیست، بلکه نقش پشتیبان ثبات بازار کشور را نیز بر عهده دارد.
از سوی دیگر، ساختار گسترده صنعت مرغداری در مازندران با بیش از هزار و ۷۷۳ واحد مرغ گوشتی و ظرفیت جوجهریزی بیش از ۳۷ میلیون قطعه در هر دوره، این استان را به رتبه نخست تولید گوشت مرغ کشور رسانده است. این توانمندی، حاصل سالها سرمایهگذاری، تجربه و سیاستگذاری هدفمند در حوزه کشاورزی است. در چنین شرایطی، بررسی عملکرد مازندران در تأمین گوشت مرغ و تخممرغ، تحلیلی از نقش راهبردی این استان در حفظ امنیت غذایی کشور به شمار میرود.
✓روزانه ۱۲۰۰ تن گوشت مرغ از مازندران روانه بازار مصرف کشور میشود
رئیس سازمان جهاد کشاورزی مازندران گفت: مازندران به عنوان قطب تولید گوشت مرغ در کشور روزانه یک هزار و ۲۰۰ تن محصول تولیدی این استان را به بازار مصرف در سراسر کشور ارسال می کند.
اسدالله تیموری در گزارشی به خبرنگاران اظهار کرد: از این مقدار گوشت مرغ تولید شده ۳۵۰ تا ۴۰۰ تن روزانه در بازار مازندران و حدود ۸۰۰ تن در بازارهای تهران و دیگر استانها عرضه میشود.
وی گفت: با هدف تنظیم بازار و تامین کالاهای اساسی مورد نیاز مردم، توزیع روغنهای خوراکی روزانه در استان از مرز ۱۵۰ تن عبور کرد.
تیموری اضافه کرد: کالاهای اساسی به اندازه حداقل دو ماه مصرف مازندران در این خطه از شمال ذخیره سازی شد و همچنین ۲۰۰ تن برنج نیز در بازار توزیع شد.
تیموری با بیان اینکه با اجرای طرح اصلاح پرداخت ارز به کالاهای اساسی، در روزهای اخیر شاهد نوسان قیمتها در بازار بودیم، ادامه داد: با توجه به تامین و توزیع کالاها و نیز تشدید نظارتها، پیش بینی میشود تا یک هفته آینده شاهد تعدیل قیمتها در بازار باشیم.
این مقام مسوول تصریح کرد: با تدابیر اندیشیده شده و حمایت های استاندار مازندران هیچ کمبودی در تامین کالاهای مورد نیاز مردم وجود ندارد.
در زمان حاضر مازندران با داشتن هزار و ۷۷۳ واحد مرغ گوشتی به ظرفیت ۳۷ میلیون و ۵۷۵ هزار قطعه جوجه ریزی در هر دوره پرورش و حدود ۱۱ درصد تولید گوشت مرغ کشور، رتبه نخست را در بین سایر استان ها دارد.
طبق آمار استان مازندران با داشتن حدود ۲ هزار واحد مرغداری سالانه افزون بر ۲۱۰ هزار تن گوشت مرغ تولید می کند و سرانه مصرف این فراورده پروتئینی در این خطه شمال کشور نیز حدود ۲۳ کیلوگرم برای هر نفر است.
✓سخن پایانی
آنچه از آمارها، اظهارات مسئولان و واقعیتهای میدانی برمیآید، نشاندهنده جایگاه محوری استان مازندران در تأمین پایدار گوشت مرغ و تخممرغ کشور است. تولید روزانه ۱۲۰۰ تن گوشت مرغ و ارسال حدود ۸۰۰ تن آن به خارج از استان، بیانگر آن است که مازندران عملاً به ستون فقرات بازار مرغ کشور تبدیل شده و هرگونه اختلال یا تقویت در این استان، تأثیری مستقیم و فوری بر بازار ملی خواهد داشت. این وابستگی، مسئولیت تصمیمگیران استانی و ملی را در حمایت از تولیدکنندگان مازندران دوچندان میکند.
تجربه نوسانات اخیر بازار نشان داد که وجود ظرفیت تولید بالا بهتنهایی کافی نیست، بلکه مدیریت توزیع، ذخیرهسازی و نظارت مستمر نیز نقش تعیینکنندهای در آرامش بازار دارد. اقدامات انجامشده در حوزه ذخیره کالاهای اساسی، توزیع روزانه روغن و برنج و تشدید نظارتها، موجب شده تا مازندران نهتنها با کمبود مواجه نشود، بلکه بهعنوان پشتوانهای مطمئن برای سایر استانها عمل کند. این رویکرد، الگویی قابل تعمیم برای سایر قطبهای تولیدی کشور محسوب میشود.
از منظر اقتصادی، صنعت مرغداری مازندران علاوه بر تأمین امنیت غذایی، سهم قابل توجهی در اشتغال، گردش مالی و پایداری اقتصاد روستایی دارد. بیش از دو هزار واحد مرغداری فعال و تولید سالانه بیش از ۲۱۰ هزار تن گوشت مرغ، نشان میدهد که این صنعت یکی از موتورهای محرک توسعه استان است. حفظ و تقویت این ظرفیت، مستلزم حمایت مستمر دولت، ثبات در سیاستهای ارزی، تأمین بهموقع نهادهها و ایجاد اطمینان برای تولیدکنندگان است.
در عین حال، نقش مازندران در تولید تخممرغ و سایر فرآوردههای پروتئینی نیز مکمل جایگاه آن در زنجیره امنیت غذایی کشور است.
در مجموع، مازندران امروز فراتر از یک استان تولیدکننده، به یک بازیگر راهبردی در مدیریت بازار کالاهای اساسی کشور تبدیل شده است. تداوم این نقش، نیازمند نگاه ملی، برنامهریزی بلندمدت و حمایت هدفمند از تولیدکنندگان است تا این استان بتواند همچنان نقش کلیدی خود را در تأمین مرغ و تخممرغ کشور ایفا کرده و ضامن ثبات و آرامش بازار برای میلیونها مصرفکننده ایرانی باشد.
