رضا شریعتی، خبرنگار:
مازندران، پیش از آنکه سرزمین برنج و مرکبات باشد، یک کتابخانه زنده از گیاهان دارویی است که قدمت شفابخشی آنها به هزاران سال میرسد.
این استان پتانسیلی نهفته در خاک و اقلیم خود دارد که میتواند آن را به قطب اول گیاهان زینتی و دارویی کشور تبدیل کند؛ سودی که بیش از نان سنتی کشاورزی، ارزش افزوده به همراه دارد. ظرفیتهای ما برای این صنعت بسیار چشمگیر است: رطوبت مطلوب، تنوع دمایی در مناطق مختلف، و از همه مهمتر، وجود گونههای بومی ارزشمند که پتانسیل صادراتی بالایی دارند. اگر نگاهی به بازار بیندازیم، تقاضا برای گیاهان دارویی و زینتی مازندران بالاست و این استان تنها چند گام تا تصاحب این بازار فاصله دارد.
با این حال، در این استان بزرگترین چالش، نبود یک زنجیره ارزش منسجم است. تولیدکنندگان عموماً در مرحله کاشت متمرکز هستند و در فرآوری، بستهبندی، استانداردسازی و بازاریابی بینالمللی دچار ضعف ساختاریاند، به همین دلیل بخش مهمی از ارزش افزوده از دست میرود.
چالش دوم، زیرساختهای سنتی است. اصرار بر روشهای آبیاری ناکارآمد در شرایطی که بحران آب در کشور جدی است، ریسک سرمایهگذاری را بالا میبرد. همچنین، فقدان مراکز تحقیقاتی تخصصی برای بهبود ارقام دارویی و مقاومتبخشی آنها در برابر آفات بومی، مانع از جهش کیفیت میشود.
برای شکوفایی این پتانسیل، باید دیدگاه را از «کشت» صرف تغییر داد. این نیازمند سرمایهگذاری هدفمند دولت در ایجاد شهرکهای فرآوری تخصصی و اعطای تسهیلات برای خرید تکنولوژیهای نوین گلخانهای است. همچنین، تدوین نقشههای کشت هدفمند بر اساس نیاز واقعی بازارهای صادراتی (به جای کشت سنتی)، میتواند تضمینکننده سود پایدار کشاورز باشد. مازندران میتواند نه تنها زیبایی را به باغهای ایرانی بیافزاید، بلکه درآمد ارزی قابل توجهی نیز کسب کند، به شرطی که چالشهای زیرساختی را با نگاهی صنعتی مدیریت کند.
