تیرنگ:
سرطان دیگر یک بیماری دور یا نادر نیست؛ آرام، بیصدا و پیوسته در حال پیشروی است و آمارها نشان میدهد شهرستان بابل نیز از این موج نگرانکننده در امان نمانده است. افزایش امید به زندگی، تغییر سبک تغذیه، کاهش تحرک بدنی و گسترش مصرف دخانیات، همگی دست به دست هم دادهاند تا سرطان به یکی از اصلیترین عوامل مرگومیر در جوامع امروزی تبدیل شود. آنچه این موضوع را نگرانکنندهتر میکند، سرعت رشد این بیماری در سالهای اخیر و سهم قابل توجه آن در مرگومیرهای غیرواگیر است.
بر اساس یافتههای علمی و آمارهای رسمی، سرطان نهتنها یک مسئله درمانی، بلکه یک چالش جدی اجتماعی و اقتصادی محسوب میشود. هزینههای درمان، فشار روانی بر خانوادهها و کاهش کیفیت زندگی بیماران، تنها بخشی از پیامدهای این بیماری است. در این میان، نقش پیشگیری و آگاهیبخشی بیش از هر زمان دیگری اهمیت پیدا میکند؛ چراکه بسیاری از انواع سرطانها با اصلاح سبک زندگی، تغذیه سالم و شناسایی زودهنگام قابل کنترل یا حتی قابل پیشگیری هستند.
اظهارات عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی بابل، پرده از واقعیتی تلخ برمیدارد؛ واقعیتی که نشان میدهد در یک دهه اخیر، رشد سرطان در این شهرستان دو برابر شده و روند افزایشی آن همچنان ادامه دارد. آماری که نهتنها مسئولان حوزه سلامت، بلکه عموم مردم را نیز باید به تأمل وادارد
عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی بابل با بیان اینکه در طی ۱۰ سال اخیر رشد سرطان در این شهرستان ۲ برابر شد، گفت: پرهیز از مصرف سیگار و قلیان به همراه رژیم غذایی سالم و ورزش منظم، موثر ترین روش برای پیشگیری از بیماری سرطان است.
حسینعلی نیک بخت اظهار کرد: استفاده از میوه و سبزی، کاهش مصرف چربی و کالری و عدم استفاده از قرص های هورمونی از جمله اقدامات پیشگیرانه موثر برای بیماری سرطان است.
وی گفت: شیردهی، عدم مصرف قرص های پیشگیری از بارداری و تحرک بدنی منظم در پیشگیری از سرطان پستان بسیار موثر است که بانوان باید این اصل مهم را مد نظر داشته باشند.
نیکبخت با اشاره به این مطلب که بر اساس تحقیقات انجام شده در یک دهه اخیر ۱۶ درصد از مرگ و میرها در بابل به خاطر سرطان است که این آمار در حال افزایش است، اظهار کرد: بر اساس تحقیقات انجام شده ۶۰ درصد از فوت شدگان سرطان در این شهرستان مرد بودند که میانگین سنی آنها ۶۶ سال است.
وی گفت: ۴۰ درصد از سرطان های رایج در این شهرستان مربوط به دستگاه گوارش است که سرطان های ریه، خون و لنف در رتبه های بعدی قرار دارند.
این دکترای «اپیدمیولوژی» با بیان تفاوت های ابتلای سرطان در بین زنان و مردان گفت: در مردان سرطان های معده، ریه، پروستات و روده بزرگ شایع است و در زنان سرطان پستان و روده بزرگ بیشتر شیوع دارد.
عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی بابل با اشاره به این مطلب که اگر در این حوزه اقدامات پیشگیرانه انجام نشود سالانه میانگین هفت درصد به آمار مرگ و میر ناشی از سرطان در این شهرستان اضافه می شود، اظهار کرد: این روند افزایشی برای برخی از سرطان ها همانند سرطان پستان شاهد افزایش ۱۳ درصدی خواهیم بود.
نیک بخت تصریح کرد: پرهیز از سیگار، قلیان و تریاک، انجام فعالیت منظم بدنی، حفظ وزن سالم، رژیم غذایی مناسب و کم نمک، پیشگیری از عفونت های مزمن مانند هپاتیت B و همچنین پرهیز از مواجهه با دود سیگار از جمله عوامل مهم و موثر در پیشگیری از سرطان است.
دکتری «اپیدمیولوژی» تصریح کرد: آمارها نشان از افزایش روند مرگ و میر سرطان در این شهرستان دارد و اگر اقدام جدی برای آگاهی بخشی و پیشگیری، به همراه اجرای طرح های غربالگری به درستی انجام نشود این آمار افزایش می یابد
✓سخن پایانی
آنچه از آمارها و تحلیلهای ارائهشده برمیآید، این است که سرطان در مازندران از یک تهدید بالقوه به یک بحران در حال شکلگیری تبدیل شده است. رشد دوبرابری ابتلا در مدت ۱۰ سال و سهم ۱۶ درصدی این بیماری در مرگومیرهای بابل، نشانهای آشکار از ضرورت بازنگری در سیاستهای بهداشتی و رفتارهای فردی و اجتماعی است. این روند اگر مهار نشود، میتواند در سالهای آینده فشار سنگینی بر نظام سلامت و خانوادهها وارد کند
اظهارات حسینعلی نیکبخت، عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی بابل، بار دیگر بر این واقعیت تأکید دارد که پیشگیری، کمهزینهترین و مؤثرترین راه مقابله با سرطان است. پرهیز از مصرف سیگار، قلیان و مواد مخدر، اصلاح رژیم غذایی، افزایش مصرف میوه و سبزیجات، کاهش چربی و کالری، تحرک بدنی منظم و حفظ وزن سالم، از جمله اقداماتی است که میتواند خطر ابتلا به بسیاری از سرطانها را بهطور قابل توجهی کاهش دهد. این اقدامات ساده، در صورت نهادینه شدن در سبک زندگی مردم، میتواند جان صدها نفر را نجات دهد.
در عین حال، تفاوت الگوی ابتلا در میان زنان و مردان نشان میدهد که برنامههای پیشگیری باید هدفمند و متناسب با گروههای مختلف طراحی شود. توجه ویژه به شیردهی، کاهش مصرف قرصهای هورمونی و افزایش آگاهی زنان درباره سرطان پستان، در کنار غربالگری منظم، میتواند از افزایش نگرانکننده این نوع سرطان جلوگیری کند. در مردان نیز تمرکز بر پیشگیری از سرطانهای دستگاه گوارش، ریه و پروستات ضروری است.
هشدار درباره افزایش سالانه مرگومیر ناشی از سرطان، بهویژه رشد ۱۳ درصدی برخی سرطانها مانند سرطان پستان، زنگ خطری جدی برای مسئولان و جامعه است. بدون اجرای برنامههای منسجم غربالگری، آموزش همگانی و سرمایهگذاری در حوزه پیشگیری، این روند صعودی متوقف نخواهد شد. سرطان اگرچه بیماری پیچیدهای است، اما در بسیاری از موارد، پیشگیری از آن در دستان خود ماست؛ تصمیمهایی که امروز گرفته میشود، میتواند فردای سالمتری برای ما رقم بزند.
