تیرنگ:
در حال حاضر مازندران جزو ۲ استان اول کشور از حیث پیری جمعیت است که به باور صاحبنظران با تداوم افول ازدواج و فرزندآوری و افزایش اقشار سالمند چالش های اجتماعی قابل توجهی نظیر سندروم آشیانه خالی طی چند دهه آینده گریبانگیر این دیار خواهد شد.
جمعیت مازندران به دلیل اُفت فرزندآوری که خود متاثر از موضوعات اقتصادی، فرهنگی، اجتماعی و کاهش آمار ازدواج و افزایش آمار طلاق است در حالی سرعت پرشتاب سالمندی را می پیماید که کارشناسان امر از قرار گرفتن استان در تله جمعیتی هشدار می دهند.
در زمان حاضر مازندران حدود سه میلیون و ۳۰۰ هزار نفر جمعیت دارد که بنا به داده های آماری متولیان امر بهداشت و درمان ۴۰ درصد از این جمعیت تا چهار دهه آینده جز افراد مسن قرار خواهند گرفت و به نوعی در تله جمعیتی خواهد افتاد.
در ورای موضوع مطرح شده، طبق اعلام دبیرخانه شورای ملی سالمندان کشور، مازندران با ۱۳.۲۶ درصد جمعیت سالمند پس از استان گیلان اکنون در زمره پیرترین استان جمعیتی کشور به شمار میرود.
واکاوی مستندات ثبت احوال در ارتباط با جمعیت سهمیلیون و ۲۸۳ هزار و ۵۸۲ نفری مازندران براساس آخرین سرشماری نفوس و مسکن نشان میدهد که از سال ۱۳۹۴ تا سال ۱۴۰۰ تعداد موالید در این استان با ۳۵ درصد کاهش از ۴۶ هزار و ۴۶۶ نفر به ۳۰ هزار و ۲۰۳ نفر رسید و میزان باروری کلی هم در استان در این دوره زمانی از ۱.۵ به ۱.۲ کاهش یافت.
میزان باروری عمومی هم در استان در سال ۱۴۰۰ به کمتر از ۳۰ در یکهزار تولد برای خانمهایی که در سن باروری هستند، رسید در حالی که این رقم در سال ۱۳۹۰ طبق آمار ثبت احوال ۵۰ در یکهزار تولد بود.
طی سالهای ۱۳۸۷ تا سال۱۴۰۰ تعداد موارد ازدواج در مازندران در مقایسه با مدت مشابه ۱۳ سال قبل آن ۴۴.۸ دهم درصد کاهش و میزان طلاق هم در این مدت ۵۴.۳ دهم درصد افزایش یافته است.
معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی مازندران اعلام کرد: تا ۴۰ سال آینده ۴۰ درصد جمعیت استان را افراد مسن تشکیل می دهند و غالب این افراد نیز تک فرزند و یا فاقد فرزند می باشند. دکتر سیده محدثه حسینی افزود: در پنج سال گذشته میزان زاد و ولد در مازندران ۴۵ درصد کاهش یافت و تعداد ازدواج ها ۱۷درصد کاهش و تعداد طلاق ها در این مدت ۲۰ درصد افزایش داشته است.
وی با اتکا به آخرین آمار ایران در سال ۱۴۰۰ اعلام کرد: میزان رشد جمعیت در استان مازندران در سال ۱۴۰۰ حدود ۰.۳درصد است در حالیکه رشد متوسط سالانه جمعیت کشور به ۰.۶ درصد رسید.
وی ادامه داد: بیش از ۲۲۲ هزار مرد بین سنین ۲۰ تا ۴۹ ساله و بیش از ۲۴۳ هزار زن ۱۵ تا ۴۹ ساله در استان مجرد هستند به عبارتی بیش از ۹۳ درصد دختران ۱۵ تا ۱۹ سال و ۵۰ درصد دختران ۲۰ تا ۲۹ سال و ۶۰ درصد مردان ۲۰ تا ۲۹ سال مجرد است.
معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی مازندران همچنین تعداد زوجهای نابارور در استان مازندران ۱۱ هزار نفر اعلام کرد.
معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی مازندران تاخیر و مشکلات ازدواج جوانان، الگــوی مســکن و فرهنــگ، مشکلات اقتصادی و هزینههای زیاد فرزندپروری، نگرانی از بیکاری سرپرست خانواده، اشتغال و نگرانیهای آتیه زنان، هزینههای دوران بارداری، زایمان و شیردهی، شیوع و هزینههای درمان ناباروری و محدودیت مراکز آن، عقیم سازی و استفاده بیرویه از اقلام پیشگیری، شیوع غیراستاندارد زایمان غیرطبیعی و ترس از زایمان، ترس از فرزند معلول از موانع شناسایی شده برای فرزندآوری برشمرد.
وی از سویی شناسایی ۲۱ مانع مهم بر سر راه فرزندآوری در کشور اشاره و تصریح کرد: برای رفع همه آنها اقدام مناسب صورت گیرد که از جمله مهمترین آنها حوزههای اجتماعی و فرهنگی است اما رفع قسمتی از دغدغههای اقتصادی که در قانون آمده میتواند موثر باشد.
حسینی اظهار داشت: برای توانمندسازی خانوادهها درخصوص افزایش جمعیت اقداماتی باید توسط سایر دستگاهها مانند معیشت، اشتغال، فرهنگ و… که بسیار مهم و تاثیرگذار خواهند بود انجام شود تا خانوادهها تمایل بیشتری برای فرزندآوری نشان دهند.
* چالشهای جوانی جمعیت با حل مشکلات اقتصادی و ایجاد اشتغال حل و فصل میشود
ام البنین محمدی، سرپرست اداره کل امور بانوان و خانواده استانداری مازندران در گفتوگو با تیرنگ ضمن تایید مشکلات اقتصادی و آسیب های اجتماعی ناشی از بین نسل امروز جامعه گفت: چالش های جوانی جمعیت با حل مشکلات اقتصادی، ایجاد اشتغال و کسب درآمد مکفی حل و فصل می شود.
وی با توضیح این که جوان امروز باید صاحب شغل و درآمد باشد تا به سنت زوج شدن پیامبر اسلام اهتمام کند، ادامه داد: مهارت های زندگی، ازدواج و اهمیت تشکیل زندگی مشترک و بچه دار شدن باید بیش از پیش در آموزش و پرورش مورد توجه قرار بگیرد.
این مقام مسوول اظهار کرد: امروز بیشتر کارخانه های مازندران نیازمند کارگران ماهر هستند، به طور یقین اگر مشکل کار و اشتغال با درآمد مناسب با نرخ تورم حل و فصل شود، بیشتر مشکلات نیز رفع خواهد شد، موضوعی که دغدغه جدی دولت وفاق است.
محمدی با بیان این نکته که امور بانوان و خانواده استانداری مازندران در حوزه فرزند و جوانی جمعیت طبق فرمان رهبر معظم انقلاب به صورت جدی تمامی ۷۰ ماده قانونی جوانی جمعیت را پیگیری می کند، گفت: آخرین وضعیت جوانی جمعیت مناطق مختلف مازندران بررسی و مسأله یابی شده است و امروز باید برای حل مسایل راهکار ارایه بدهیم.
سرپرست اداره کل امور بانوان و خانواده استانداری مازندران خاطر نشان کرد: از ۷۰ ماده قانونی جوانی جمعیت، ۴۰ماده قانونی در ماموریت های دانشگاه علوم پزشکی مازندران تعریف شده است که مهمترین آن کمک ویژه به مادران غیر بارور است.
وی تصریح کرد: بررسی ها نشان می دهد که روند فرزند آوری به سمت مثبت شدن در حرکت است.
*پنجره خانوادههای خوش جمعیتی با حمایتهای دولت باید باز شود
معاون اجتماعی ستاد فرمان حضرت امام (ره) در مازندران نیز در نشست با خبرنگاران با بیان این که گره ذهنی فرزند کمتر زندگی بهتر منجر به بسته شدن پنجره خانواده های خوش جمعیتی شده است، گفت: این مقوله باید با گفتمان سازی رسانه ای در جامعه حل و فصل شود.
محمد آهنگران جوانی جمعیت را از رویکردهای جدی ستاد اجرایی فرمان امام و همسو با برنامه های دولت توصیف کرد و بیان داشت: چالش جمعیتی کشور را باید با ارایه خدمات مختلف عملیاتی کرد.
وی گفت: بنیاد برکت ستاد اجرایی فرمان امام خمینی (ره) مازندران با حمایت های مختلف در قالب جهیزیه عروس و داماد، بسته های معیشتی و تسهیلات اشتغال به خانواده های دارای سه فرزند بیشتر را اجرایی کرده و همچنان این حمایت ها ادامه دارد.
وی تصریح کرد: حمایت از گروه های مردمی با پویش ایران جوان را در ستاد اجرایی فرمان امام خمینی (ره) مازندران را نیز دنبال می کنیم. علاوه حمایت از خانواده ها، ترویج گفتمانی جوانی جمعیت نیز بسیار مهم و اساسی است.
آهنگران گفت: گفتمان سازی جوانی جمعیت در مازندران رسالت مهم و جدی امروز رسانه های گروهی است، مقوله ای که باید به صورت جدی مورد اهتمام قرار گرفته شود. اگرچه همچنان جوانی جمعیت با سه تا چهار فرزند در جامعه ضد ارزش تلقی می شود ولی این رویکرد باید اصلاح و به شکوفایی خانواده خوش جمعیت تبدیل شود.





















































































