تیرنگ، حجت الاسلام و المسلمین حاج محمد حسین گلکار استاد و محقق حوزه و دانشگاه و معاونت پژوهش مرکز تخصصی حوزوی تمدن اسلامی
روایت دوم شهادت فاطمه(س) فقط اختلاف تقویمی نیست؛ یادآوری دوبارهی یک «پیام راهبردی» است: اگر عدالت در کوچکترین واحد اجتماعی ـ خانه ـ رعایت نشود، در بزرگترین واحد ـ شهر و دولت ـ نیز پایدار نمیماند. فاطمه(س) در میانهی غوغای سیاست، چراغ خانه را خاموش نکرد؛ او با حقیقتجویی، گفتوگو و استدلال، از حق دفاع کرد و نشان داد «اخلاق» حتی در داغترین نزاعها نباید قربانی شود. این الگو برای امروز ماست؛ جامعهای که گاهی برای پیروزیِ کوتاهمدت، صداقت و انصاف را هزینه میکند، دیر یا زود سرمایه اجتماعیاش را از دست میدهد.
شجاعت فاطمی، هیاهو نیست؛ شفافیت است. در فرهنگ عمومی امروز، شجاعت یعنی: در برابر تحریف واقعیت بایستیم، از تریبونهای خود برای روشنگری آرام و مستند استفاده کنیم، و بهجای نفرتپراکنی، «حق» را روایت کنیم. این سبک، خشونت را تکثیر نمیکند؛ اعتماد میسازد. جامعهای که در مدرسه، مسجد، رسانه و خانواده «گفتوگوی منصفانه» را تمرین میکند، بحرانها را با کمترین هزینه از سر میگذراند.
کاربستهای اجتماعیِ الگوی فاطمی:
خانه بهمثابه هسته عدالت: تقسیم کار عادلانه، احترام به حقوق اعضا، و شنیدن صداهای کمتر شنیدهشده (کودکان، سالمندان).
مدرسه بهمثابه کارگاه حقیقت: آموزش سواد رسانهای، تمرین مناظرهی مؤدبانه، و تشویق دانشآموزان به استناد دادن و پرهیز از شایعه.
اداره بهمثابه میدان امانتداری: شفافسازی تصمیمها، پاسخگویی در قبال خطا، و تقدم منافع عمومی بر رفاقتها.
رسانه بهمثابه امانت کلمه: روایت دقیق، پرهیز از تیترهای التهابزا، و ترجیح «تصحیح» بر «تکفیر».
این روایت دوم، تقویم را طولانیتر نمیکند؛ «تذکر» را عمیقتر میکند: عدالت را از خانه شروع کنیم، تا در شهر دوام بیاورد؛ و شجاعت را از صداقت آغاز کنیم، تا در جامعه به آرامش برسیم. فاطمه(س) به ما آموخت: حقیقت، اگر با کرامت گفته شود، حتی مخالف را نیز به فکر فرو میبرد.
