تیرنگ:
معلولیت به هیچ وجه نباید مانعی برای زندگی شهری و استفاده برابر از امکانات عمومی باشد، اما واقعیت در بسیاری از شهرهای مازندران چیز دیگری را نشان میدهد. مدیرعامل انجمن نابینایان و کمبینایان استان با انتقاد از عملکرد شهرداریها میگوید وضعیت مناسبسازی معابر، پیادهروها، سرویسهای بهداشتی و فضاهای همگانی در نقاط مختلف استان هنوز مطلوب نیست. بسیاری از شهرداریها تنها به اقدامات سطحی و نمادین بسنده میکنند و در برخی شهرها هیچ توجهی به حقوق معلولان نمیشود. این امر بهرهمندی افراد دارای آسیب بینایی از زیرساختهای شهری را محدود و دشوار کرده است. با توجه به ضرورت ایجاد خطوط ویژه روشندلان، آسانسورها، سطح شیبدار و مبلمان شهری مناسب، مدیر انجمن تاکید میکند که همه شهروندان، از جمله معلولان، باید بتوانند آزادانه در شهر تردد کنند و از امکانات شهری بهرهمند شوند. وی همچنین یادآور شد که ضوابط مناسبسازی از سالها پیش تدوین شده و همه شهرداریها به این دستورالعملها دسترسی دارند، اما متاسفانه رعایت آنها به شکل کامل و جدی صورت نمیگیرد. با توجه به جمعیت بیش از ۹ هزار نابینای ساکن مازندران، موضوع مناسبسازی شهری نه یک مسئله فرعی، بلکه یک ضرورت است.
✓شهرداریها مناسبسازی شهر برای معلولان را جدی نمیگیرند
مدیرعامل انجمن نابینایان و کمبینایان مازندران گفت: وضعیت مناسبسازی معابر شهری و فضاهای همگانی در بسیاری از نقاط مازندران مطلوب نیست و برخی شهرداریهای مازندران هیچ توجهی به این موضوع ندارند که این وضعیت بهرهمند شدن از زیرساختهای همگانی را برای معلولان به ویژه نابینایان محدود و دشوار کرده است.
سید مهدی مسلمی جورجاده ضمن گرامیداشت ۲۳ مهر روز جهانی عصای سفید، با بیان اینکه عمده اقدامات شهرداریها برای مناسبسازی فضاهای شهری در حد رفع تکلیف است، اظهار کرد: بهسازی فضاهای شهری برای بهرهمندی توانخواهان در شهرهای مازندران کمتر از ۵۰ درصد آنچه که باید انجام شود تا کنون صورت گرفته است و در برخی شهرها هیچ توجهی به این موضوع نشده است.
وی افزود: رسیدگی به ورودیهای اماکن شهری و زیرساختها، ایجاد سطح شیبدار، مناسبسازی سرویسهای بهداشتی، مبلمان شهری و آسانسورها و ایجاد خطوط ویژه روشندلان در پیادهروها از جمله الزاماتی است که شهرداریها باید طبق قانون به آن توجه داشته باشند که متاسفانه در برخی شهرها توجهی به آنها نمیشود.
مدیرعامل انجمن نابینایان و کمبینایان مازندران خاطرنشان کرد: البته برخی شهرداریها مانند شهرداری بابل در همه زمینهها همراهمان است. شهردار ساری، نور، فرحآباد، نوشهر و آمل از جمله شهردارانی هستند که هر وقت پیشنهاد و نظری دادیم توجه کردند و پیگیر شدند. اما شهرداران زیادی هم هستند که حقوق معلولان به عنوان بخشی از شهروندان، برای آنها اهمیتی ندارد.
مسلمی با اشاره به لحاظ نشدن نیازهای معلولان در ساختوسازهای شهری، تصریح کرد: شهرداریها نباید به خاطر منافع مالیشان، مجوز پایان کار ساختمانها را بدون در نظر گرفتن ضوابط مناسبسازی برای معلولان صادر کنند. پیش از صدور پایان کار برای ساختمانها بررسی کنند که نکات سادهای که برای بهرهمندی معلولان از ساختمانهای مختلف تعریف شده در فرآیند اجرا مورد توجه قرار گرفته باشد.
وی با بیان اینکه معلول هم باید در شهرها زندگی کند، افزود: باید در فرآیند دریافت استعلامهای پیش از صدور مجوز پایان کار ساختمان که به تایید دستگاههای مختلف مانند آتشنشانی، اداره پست و سایر دستگاهها نیاز دارد، از بهزیستی نیز استعلام گرفته شود. متاسفانه در حال حاضر بهزیستی در بین دستگاههای نظر دهنده برای تایید وضعیت ساختمان قرار ندارد که انتظار داریم با اتخاذ تدابیر قانونی و ضوابط لازم، استعلام از این دستگاه نیز برای تایید و صدور مجوز پایان کار ساختمانها توسط شهرداریها الزامی شود.
مدیرعامل انجمن نابینایان و کمبینایان مازندران ادامه داد: همانطور که یک شهروند عادی در شهر از زیرساختها استفاده میکند، معلول هم دوست دارد در شهر راحت تردد کند و از زیرساختهای موجود بهره بگیرد.
مسلمی با اشاره به تدوین ضوابط مناسبسازی و ارائه آن به شهرداریها در سالهای گذشته تصریح کرد: هیچ شهرداری نمیتواند بگوید که از ضوابط مناسبسازی و شیوه اجرای آن اطلاع ندارد. هر شهرداری که بگوید از این ضوابط اطلاع ندارد دروغ میگوید. کتابچه مناسبسازی اماکن همگانی برای معلولان در همه شهرداریها وجود دارد، اما به آن توجهی نمیشود.
وی خاطرنشان کرد: هر شهرداری که نیاز به مشورت درباره مناسبسازی داشته باشد آمادگی کامل دارم تا همراهیشان کنم. برخی از شهرداران در جلسات مناسبسازی شرکت میکنند و از جلسه که خارج میشوند همه چیز را فراموش میکنند.
مدیرعامل انجمن نابینایان و کمبینایان مازندران درباره تعداد روشندلان در این استان گفت: در حال حاضر ۹ هزار و ۲۳ نفر با انواع آسیب بینایی در چهار دسته خفیف، متوسط، شدید و خیلی شدید در مازندران زندگی میکنند که بیش از ۵۰ درصد این جمعیت را افراد دارای آسیب بینایی شدید و خیلی شدید تشکیل میدهند.
مسلمی ادامه داد: از نظر تفکیک شهرستانی، ساری با ۱۴۱۲ نفر، بابل با ۱۲۶۲ نفر و آمل با ۸۶۴ نفر به ترتیب سه شهرستان دارای بیشترین جمعیت نابینایان استان هستند و سوادکوه شمالی با ۱۰۸ نفر، کلاردشت با ۶۹ نفر و سیمرغ با ۴۹ نفر سه شهرستان انتهای جدول دارای تعداد نابینایان در مازندران هستند.
به گفته وی، از ۹ هزار و ۷۳ نابینای ساکن در مازندران، ۵ هزار و ۹۰۹ نفر را مردان و مابقی را زنان تشکیل میدهند. همچنین ۵ هزار و ۹۳۹ نابینای مازندران متاهل هستند
✓سخن پایانی
وضعیت نامطلوب مناسبسازی شهرها در مازندران، پیامدهای قابل توجهی برای حقوق و زندگی روزمره معلولان دارد. مدیرعامل انجمن نابینایان و کمبینایان استان با اشاره به کمبود توجه برخی شهرداریها به این موضوع، تاکید میکند که اجرای ضوابط قانونی، نه تنها حق شهروندان معلول، بلکه یک شاخص توسعه و عدالت شهری است. عملکرد مثبت چند شهرداری، نشان میدهد که با همکاری و پیگیری میتوان شرایط شهر را برای معلولان بهبود داد، اما عملکرد برخی دیگر، بیانگر بیتوجهی به نیازهای این گروه از شهروندان است. در نهایت، بهبود مناسبسازی فضاهای شهری، آموزش و فرهنگسازی در میان مسئولان و بهرهگیری از تجربیات موفق میتواند مسیر تحقق عدالت شهری و ارتقای کیفیت زندگی معلولان را هموار کند و تضمین کند که همه شهروندان، بدون استثنا، بتوانند از امکانات شهری بهرهمند شوند.
