تیرنگ:
استان مازندران با پیشینهای غنی در فرهنگ بومی، آیینهای نمایشی و روایتهای شفاهی، ظرفیتی کمنظیر برای شکوفایی تئاتر و هنرهای نمایشی دارد. با این حال، واقعیت امروز صحنههای نمایشی استان نشان میدهد که تئاتر در مازندران با چالشهایی جدی همچون کمبود زیرساخت، ضعف حمایت مالی، کاهش مخاطب و مهاجرت هنرمندان روبهروست. رونقبخشی به تئاتر در این استان نیازمند نگاهی جامع، برنامهریزیشده و متناسب با زیستبوم فرهنگی منطقه است.
نخستین گام برای احیای تئاتر در مازندران، تقویت زیرساختهای نمایشی است. بسیاری از شهرهای استان یا فاقد سالن استاندارد تئاتر هستند یا فضاهای موجود از حداقل امکانات فنی برخوردار نیستند. بازسازی سالنهای قدیمی، تجهیز مجتمعهای فرهنگی و حتی استفاده خلاقانه از فضاهای شهری مانند پارکها، اسکلهها و محوطههای تاریخی برای اجرای تئاتر محیطی میتواند جان تازهای به اجراهای نمایشی ببخشد. تجربه نشان داده است که تئاتر زمانی زنده میماند که به میان مردم برود، نه اینکه صرفاً در چهاردیواری سالنها محصور شود.
عامل مهم دیگر، حمایت اقتصادی هدفمند از گروههای نمایشی است. نبود امنیت شغلی باعث شده بسیاری از هنرمندان تئاتر مازندران یا از این عرصه فاصله بگیرند یا به استانهای دیگر مهاجرت کنند. اختصاص بودجههای مشخص، پرداخت منظم کمکهزینه تولید، حمایت از اجراهای عمومی و خرید تضمینی بلیت برای اقشار خاص میتواند انگیزه تولید آثار باکیفیت را افزایش دهد. در این میان، مشارکت بخش خصوصی، شهرداریها و حتی صنعت گردشگری استان نقش کلیدی ایفا میکند.
مازندران به عنوان یکی از قطبهای گردشگری کشور، این قابلیت را دارد که تئاتر را به بخشی از تجربه سفر تبدیل کند. اجرای نمایشهای بومی با محوریت فرهنگ تبری، افسانههای محلی، آیینهای کشاورزی و زندگی ساحلی میتواند برای گردشگران جذاب و برای هنرمندان درآمدزا باشد. پیوند تئاتر با جشنوارههای محلی، مناسبتهای فصلی و رویدادهای گردشگری، راهی مؤثر برای افزایش مخاطب و دیدهشدن هنرهای نمایشی است.
از سوی دیگر، آموزش و پرورش نسل جدید هنرمندان نقشی اساسی در آینده تئاتر استان دارد. راهاندازی کارگاههای آموزشی مستمر، حمایت از آموزشگاههای آزاد هنرهای نمایشی و تقویت رشتههای مرتبط در دانشگاهها میتواند به کشف و پرورش استعدادهای بومی کمک کند. حضور استادان برجسته کشوری در قالب دورههای کوتاهمدت و تبادل هنرمند میان استانها نیز به ارتقای سطح کیفی تولیدات نمایشی منجر خواهد شد.
یکی از ضعفهای جدی تئاتر در مازندران، کمرنگ بودن ارتباط با مخاطب عمومی است. تبلیغات محدود، اطلاعرسانی ضعیف و ناآشنایی بخشی از جامعه با تئاتر باعث کاهش استقبال مردمی شده است. استفاده هوشمندانه از شبکههای اجتماعی، تولید محتوای جذاب، نقد و گفتوگوی رسانهای درباره نمایشها و ورود جدی رسانههای محلی به حوزه تئاتر میتواند فاصله میان صحنه و مردم را کمتر کند. تئاتر زمانی رونق میگیرد که تبدیل به یک مطالبه فرهنگی شود.
همچنین، برگزاری جشنوارههای منظم و کیفی در سطح استانی و منطقهای میتواند به ایجاد رقابت سالم، تبادل تجربه و معرفی استعدادهای نو کمک کند. جشنواره تئاتر مازندران اگر با برنامهریزی دقیق، داوری حرفهای و تداوم سالانه همراه باشد، میتواند به یکی از رویدادهای مهم فرهنگی شمال کشور تبدیل شود و حتی آثار برگزیده را به صحنههای ملی برساند.
در نهایت، رونق تئاتر در مازندران نیازمند نگاه راهبردی مدیران فرهنگی است؛ نگاهی که تئاتر را نه هزینه، بلکه سرمایهای اجتماعی و فرهنگی بداند. هنرهای نمایشی میتوانند به تقویت هویت بومی، افزایش نشاط اجتماعی و حتی توسعه اقتصادی کمک کنند. اگر سیاستگذاری فرهنگی با شناخت ظرفیتهای محلی و اعتماد به هنرمندان بومی همراه شود، صحنههای تئاتر مازندران بار دیگر میتوانند پرنور، پرمخاطب و تأثیرگذار باشند.
تئاتر مازندران هنوز زنده است؛ کافی است راه نفسکشیدنش را هموار کنیم.
