تیرنگ، رضا شریعتی:
مازندران با ۴۶۰ هزار هکتار زمین زراعی باغی سالانه حدود ۷ میلیون و ۵۰۰ هزار تن انواع محصولات کشاورزی تولید میکند و در تولید ۱۵ نوع از ۷۲ نوع محصولات کشاورزی استان از جمله برنج، مرکبات، کیوی، گل و گیاه، مرغ و آبزیان رتبه اول تا سوم کشور را دارد. طبق آمار رسمی در حال حاضر ۱۱۲۲ فروشگاه مجاز سموم کشاورزی در استان فعال است که راهکارهای مقابله با انواع بیماری آفات را مطرح میکنند
برخی کارشناسان معتقدند وجود سموم در محصولات کشاورزی باعث بروزی انواع بیماریها از جمله سرطان( که شایع ترین آن سرطان دستگاه گوارش است)، نازایی، کاهش رشد و نمو جنین و… می شود که باید در این باره تجدید نظر صورت بگیرد.
* آلودگی ناشی از سموم از طریق تاثیر میکروب خاک و تجزیه شیمیایی از بین میرود
رییس مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی استان مازندران در گفتوگو با ما با بیان اینکه دو نوع آلودگی در خاک ناشی از فلزات سنگین یا مواد آلی وجود دارد، گفت: ما باید ببینیم چه نوع آلودگی است بسته به نوع آلودگیها آسیبها متفاوت است.
دکتر محمودی با بیان اینکه ممکن است آلودگی ناشی از مواد معدنی و فلزات سنگین باشد، اظهار کرد: اگر منشأ آلودگی خاک کارخانه و معادن باشد اصلاح و بهبودش سخت بوده و هزینه پالایش زیاد و غیر ممکن میشود.
این خاک شناس با بیان اینکه اگر آلودگی ناشی از مواد آلی (سموم) باشد به مرور زمان، آلودگی از طریق تاثیر میکروب خاک و تحت تاثیر تجزیه شیمیایی از بین میرود، ادامه داد: در استان خیلی درگیر این موارد نیستیم و آلودگیها مربوط به معادن است.
*نفوذ کودهایی با طعم سرطان در خاک
حنیف رضا گلزار کارشناس ارشد خاک و آب در گفتوگوی اختصاصی با ما با بیان اینکه در استانهای شمالی مشکلی که با آن روبرو هستیم در دو بخش تعریف میشود آلودگیهای ناشی از نهادههای کشاورزی، پسماند، آفت کش و سموم و دیگری منابع آب، اعم از آبهای سطحی وغیره که ناشی از دفع غیر استاندارد پسماند است، ادامه داد: کشاورزی امروزه بدون استفاده از سموم کشاورزی و آفت کشها غیر قابل تصور است منتهی مسئله در خصوص کود و نوع کود و زمان و مقداری که استفاده میشود و نحوه مصرف است که میتواند موثر باشد.
وی ادامه داد: متاسفانه چون بخش عمدهای از مواد کودی هم در کشور و هم در استان مازندران بدون ارزیابی لازم استفاده میشود و دچار بد مصرفی هستیم (یعنی چون مصرف کود بر مبنای تشخیص خود کشاورز و در نهایت فروشنده انجام میشود و کارشناسان خبره تغذیه گیاه و حاصلخیزی خاک نقش ندارند) بنابراین بخش عمده مواد کودی که در استان مصرف میشود نامتوازن است.
وی افزود: زمانی که کود بیشتری توسط کشاورزان مصرف شود قطعا باید منتظر آلودگی های خاکی نیز باشیم چون تمامی عناصر خاک تحت تاثیر این کودها قرار می گیرند.
گلزار گفت: از بین کودهای شیمیایی کود اوره که پر مصرف ترین کود شیمیایی در بخش کشاورزی استان بوده و کودهای فسفاته مخصوصا سوپر فسفات۳ که تامین کننده فسفر است بیشترین ضریب آلایندگی را دارند به این دلیل که کود اوره تامین کننده نیتروژن است حلالیت بالایی در آب دارد و وقتی استفاده میشود هرکجا آب حرکت میکند این آلایندگی را با خودش میبرد.
وی گفت:اگر این کود مخلوط با خاک به رودخانه، تالاب و آب های زیر زمینی نفوذ کند،ازت مازاد یا نیتروژن مازاد را با خودش جابجا میکند که مهم ترین عامل ایجاد کننده سرطان به ویژه سرطان دستگاه گوارش و معده است.
این فعال زیست محیطی تصریح کرد:در خصوص کودهای فسفاته باید گفت وقتی به همراه ذرات خاک طی فرایند فرسایش آبی،هنگامی که وارد تالاب و مردآب ها شوند “پدیده شکوفایی ایجاد می شود که باعث کاهش اکسیژن در آب و تبعات ناشی از آن خواهد شد.
این کارشناس ارشد خاک و آب گفت: در خصوص سموم هم همینطور است و اگر بر مبنای درست استفاده نشود هم آلایندگی در آب هم در خاک و هم اثر باقیمانده در محصولات کشاورزی دارد.
*اجرای سند چشم انداز کاهش و مدیریت مصرف سموم کشاورزی
معاون غذا و دارو دانشگاه علوم پزشکی مازندران گفت: اجرای سند چشم انداز کاهش و مدیریت مصرف سموم کشاورزی، تحولی موثر است که باید تامین مالی این سند با جدیت دنبال شود.
ابراهیم صالحیفر معاون غذا و دارو دانشگاه علوم پزشکی مازندران اظهار کرد: وضعیت آمار مصرف سموم کشاورزی در سطح کشور نشان از این دارد که طی یکی دو دهه گذشته اقدامات مثبتی صورت گرفته است.
وی افزود: اقدامات انجام شده از سوی سازمانهایی که در کنترل مصرف سموم شیمیایی، بهینه تر کردن و یا حذف سموم پر خطر نقشآفرینی داشتند جای تقدیر و تشکر دارد.
معاون غذا و دارو دانشگاه علوم پزشکی مازندران با اشاره به اینکه در دهه ۶۰ میزان مصرف سموم کشاورزی در کشور تقریبا ۴۷ هزار تن بود که این میزان در استان مازندران به حدود ۱۳ هزار تن میرسید، اضافه کرد: امروز خوشبختانه میزان مصرف سموم چه در کشور و چه در استان، کاهشی شده است.
صالحیفر تصریح کرد: در حال حاضر باوجود اقدامات انجام شده، جز استانهایی هستیم که بیشترین میزان مصرف سموم را داریم که قطعا نسبت سهم مازندران در تولیدات باغی و کشاورزی کشور نیز در این موضوع بیتاثیر نیست.
وی گفت: وقتی به باقیمانده فلزات، نیترات سنگین و سموم کشاورزی نگاه میاندازیم واقعیت آن است که همچنان در بخشی از شاخصها از جمله در زمینه باقیمانده سموم کشاورزی و نیترات نگرانی وجود دارد.
معاون غذا و داروی دانشگاه علوم پزشکی مازندران با بیان اینکه نگاه ما به حوزه سلامت یک نگاه کشوری و سلامت محور است، تصریح کرد: وقتی نگاه میکنیم برخی چالشها در استان به ویژه بروز سرطانها که در چند مورد رتبه نخست کشور را دارا هستیم اگر به اثبات رسیده، مصرف سموم در این موارد اثرگذار است پس باید در کل کشور، اقدام موثری صورت گیرد.
وی ادامه داد: در این راستا یک سند چشمانداز کاهش و مدیریت مصرف سموم کشاورزی با مشارکت دستگاههای ذیربط تدوین شده است اما مهم آن است که این سند در استان عملیاتی و اجرا شود.
صالحیفر اضافه کرد: این سند یک سند تحولی است و امسال چندین جلسه را با دستگاههای اجرایی مختلف در راستای اجرای این سند برگزار کردیم و در تلاش هستیم که این سند در استان اجرایی شود اما کمبود منابع اعتباری چالش ما است.
وی گفت: کل هزینه ۵ سالهای که برای این سند تحولی پیشبینی شده است حدود ۴۰ میلیارد تومان بوده که برای استانی با ۳.۵ میلیون نفر جمعیت چنین کار بزرگی، این رقم بسیار پایین است.
معاون غذا و دارو دانشگاه علوم پزشکی مازندران، بحث شناسنامهدار کردن اراضی کشاورزی را یکی از موضوعات مهم برشمرد و گفت: هر چند کار در حال انجام اما از ۵۰۰ هزار هکتار اراضی باغی و کشاورزی استان تنها ۲۰ هزار هکتار آن شناسنامهدار شده است و اگر با این شتاب بخواهیم پیش برویم چندین سال به طول خواهد انجامید.
صالحیفر خاطرنشان کرد: برای اقتصاد کشاورزی، نظارت و هم صادرات استان، اجرای این سند تحولی موثر است که باید تامین مالی این سند با جدیت دنبال شود.
- منبع خبر : سم میخوریم؟!
