تیرنگ، پوریا دهقان:
برنج از مهمترین غلات و اقلام غذایی جهان است و نیمی از جمعیت جهان، به برنج به عنوان غذای اصلی وابسته هستند. این محصول در ایران به همراه گندم، جو، شکر و پنبه جزء ۵ محصول استراتژیک به شمار میرود.
طبق گزارشهای مرکز آمار ایران هر ایرانی بهطور متوسط سالانه ۳۵ کیلوگرم برنج مصرف میکند و با توجه به برآورد جمعیت ۸۸ میلیون نفری در کشور، حدود ۳ میلیون تن نیاز کل کشور به برنج است که بخشی در داخل تولید و باقی از خارج تأمین میشود.
ایران سالانه بیش از ۲ میلیون تن برنج تولید میکند که ۷۵ درصد آن مربوط به استان های شمالی از جمله گیلان، مازندران و گلستان است و باقی از سایر استانهای کشور تامین میشود. در این بین مازندران به تنهایی با تولید حدود یک میلیون و ۷۰۰ هزار تن برنج، سالانه حدود ۴۲ درصد برنج مورد نیاز کشور را تامین میکند.
برنجها در ۲ دسته پُر محصول و کم محصول قرار میگیرند؛ اگر میزان برداشت برنج در واحد هکتار زیاد بوده و مقدار آن معمولاً بیش از ۵۰۰۰ کیلوگرم (۵ تن) شالی در هکتار باشد، این برنج در ردیف ارقام پرمحصول قرار میگیرد و اگر میزان برداشت برنج در هر هکتار زمین کمتر از ۳۰۰۰ کیلوگرم (۳ تن) شالی باشد، این رقم کم محصول نام دارد. ناگفته نماند که برنج در ۳ شکل، کشت اول و دوم و برنج رتون(کاشت خودرو پس از برداشت) از شالیزارها برداشت میشود، اما این محصول با مشکلاتی نظیر نداشتن مشتری، واردات بیرویه و عرضه برنجهای خارجی در استانهای شمالی و آفت شپشک که در مازندران به «ایزی» معروف است روبرو هستند.
در همین باره شالیکاران مازندرانی که در اوایل برداشت محصول برنج در مرداماه سال جاری به سختی برنج تولیدی خود را برای هر کیلوگرم حدود ۸۰۰ هزار ریال به خریدار عرضه می کردند به گفته رسانهها در هفته جاری شاهد ثبت قیمت های جدید یک میلیون و ۶۰۰ هزار ریالی برای هر کیلوگرم در این خطه از شمال بودند.
هر چند فروش این محصول راهبردی در چند سال اخیر به یک چالش جدی برای کشاورزان، و مدیران استانی و حتی ملی تبدیل شده بود نوسانات قیمت ارزی و خرید عمده چند شرکت سرمایه گذار سبب شد که انبارها و برخی از شالیکوبی های این استان مملو از برنج ایرانی باشد.
در حالی رکوردشکنی قیمت های برنج ایرانی در سراسر کشور بر مدار افزایش قرار گرفته بود که این محصول از دست کشاورز خارج و این افزایش قیمت هیچ آورده ای برای تولید کننده نخواهد داشت.
رئیس سازمان جهاد کشاورزی مازندران در گفتوگویی روند عرضه برنج استان به بازار عرضه و تقاضای کشور را نامطلوب توصیف کرد و گفت: انبار شالیکوبی داران باجدیت رصد میشود.
بابک مومنی پس از بازدید چند شالیکوبی در شهرستان های آمل و بابل اظهار کرد: برنجی که در شالیکوبی موجود است و میزان آن در سامانه به ثبت نرسد، احتکار کالا محسوب می شود.
وی گفت: برخی از شالیکوبی داران اعلام می کنند برنج های انباشت شده در شالیکوبی برای کشاورزان است و آنها فقط حق انبار داری دریافت می کنند اما برای جهاد کشاورزی این مطلب قابل قبول نیست.
مومنی با اشاره به این مطلب که حتی برنج موجود در شالیکوبی ها اگر برای کشاورز هم باشد باید در سامانه به ثبت برسد، اظهار کرد: هر شالیکوبی یا انبارداری که از این قانون تخطی کند طبق قانون به عنوان دارنده کالای احتکار شده با آن برخورد می شود.
رئیس سازمان جهاد کشاورزی مازندران افزود: هیچ کسی حق ندارد به بهانه افزایش قیمت مانع از عرضه این محصول راهبردی در بازار شود چراکه این امر زمینه ای برای افزایش قیمت کاذب محصول خواهد شد.
وی با بیان این نکته که بازار مصرف به برنج مازندران نیاز دارد و روزانه این محصول باید به بازار تزریق شود، ادامه داد: نظارت ها در روند عرضه برنج به بازار شدت خواهد گرفت.
مومنی ادامه داد: همکاران جهاد کشاورزی در همه شهرهای مازندران به صورت مستمر از انبارها و شالیکوبی های این خطه از شمال کشور بازدید و در روند عرضه این محصول نظارت دقیق دارند.
رئیس سازمان جهاد کشاورزی مازندران تصریح کرد: همه تلاشها برآن است تا برنج مازندران به صورت مستقیم در بازار میوه و تره بار به دست مصرف کننده برسد.
✓وزیر جهاد کشاورزی: افزایش قیمت برنج ساختگی بود
وزیر جهاد کشاورزی درباره علت افزایش قیمت برنج در بازار گفت: صراحتا میگویم افزایش قیمت برنج متأسفانه ساختگی بود.
غلامرضا نوری قزلجه وزیر جهاد کشاورزی در حاشیه جلسه هیئت دولت در پاسخ به پرسشی درباره علت افزایش قیمت برنج عنوان کرد: صراحتا میگویم افزایش قیمت متأسفانه ساختگی بود و از سوی عدهای محتکر رخ داد.
وی افزود: چند روزی است با کمک دستگاههای ذیربط و تعزیرات بارهای محتکران را شناسایی کردهایم و محصولات نیز به بازار روانه شده است تا قیمت متعادل شود.
وزیر جهاد کشاورزی تصریح کرد: این افزایش قیمت بلاوجه و سودجویانه بود.
نوری در پاسخ به پرسشی درباره علت افزایش قیمت سیبزمینی گفت: علت این امر صادرات بوده که جذابیتی صادراتی داشت و با واردات تعدیل شد و هماکنون نیز قیمتها در بازار در حال کنترل است.
وی تاکید کرد: همه اقلام مورد نیاز مردم در ماه مبارک رمضان و عید تأمین شده و حدود ۲۵ درصد بیش از سالهای گذشته است و انشاءالله بازار از روند عادی برخوردار خواهد بود و مردم با دل خوش از محصولات استفاده میکنند.
سید تقی جعفریان فعال اقتصادی و از شالیکوبی داران مدرن مازندران است در این خصوص اظهار کرد: در شرایط فعلی باید مدافع تولیدکننده و مصرف کننده بوده و با همدلی و اتحاد مشکلات را مرتفع کنیم تا دشمن از این موضع سوءاستفاده نکند.
وی با اشاره به اینکه برنج سکه و دلار نیست که بتوان براحتی از کنار آن عبور کرد، افزود: برنج از ارزاق عمومی مردم است که باید مورد توجه جدی قرار گیرد.
این فعال اقتصادی بیان آمار و اطلاعات درست را محوری ترین رکن کمک به دولت در اتخاذ تصمیمات درست برشمرد و تصریح کرد: باید واردات برنج نیز مدیریت شود متاسفانه نه قیمت مصوب به نفع تولیدکننده است و نه افزایش قیمت زمانی که از دست تولید کننده خارج می شود به نفع مصرف کننده است بلکه باید با تعادل قیمت بازار را در توازن قرار داد تا همیشه برنج مورد نیاز در دسترس باشد.
جعفریان یادآور شد: از تولید دو هزار و ۷۰۰ تن برنج اعلام شده در مازندران فعلا قادر به تهیه برنج مورد نیاز خود نیستیم.
وی با اشاره به اینکه درخواست ما مدیریت و بررسی وضعیت بازار از سوی متولیان امر است، ادامه داد: در سال گذشته ۱۰ هزار تن برنج بستهبندی و به بازار عرضه کردهام اما امسال این میزان کاهش داشت.
جعفریان از کاهش تولید محصول برنج کیفی به میزان ۲۵ درصد در مازندران خبر داد و گفت: بیشترین میزان برنج موجود در انبارها برنج پرمحصول است.
مهدی مرادی شالیکار مازندرانی علت نوسان قیمت برنج نسبت به سال گذشته را دلالان و فروشندگان برنج خارجی و برخی برندهای داخلی که به طور بسته بندی در بازار مطرح هستند، میداند و میگوید: اگر قیمت این برنجها (وارداتی) و همین طور میزان واردات متعادل بود، برنج محلی نیز با قیمت مناسبی عرضه میشد.
این کشاورز با سابقه مازندرانی، به اختلاط برنج اشاره میکند و در خصوص آسیبهای اختلاط برنج به برند و اعتبار برنج شمال کشور، میافزاید: در استانهای دیگر برخی سودجویان برنج خارجی را با برنج شمال مخلوط میکنند تا به سود بیشتری دست پیدا کنند.
