تیرنگ:
دامداری در استان مازندران، بخشی جداییناپذیر از هویت، معیشت و زیستبوم اجتماعی مردم این منطقه محسوب میشود. سالهاست که دامداران مازندران با اتکا به دانش بومی، تلاش شبانهروزی و پیوند عمیق با طبیعت، چرخ تولید را در یکی از سختترین جغرافیاهای کشور به حرکت درآوردهاند. با این حال، چالشهایی همچون کمبود نهاده، مشکلات تأمین آب، بیماریهای دامی و پیچیدگیهای دریافت تسهیلات بانکی، همواره سایهای بر پایداری این تولید انداخته است.
در چنین شرایطی، تحقق سیاستهای کلان کشور در حوزه اقتصاد مقاومتی و رفع موانع تولید، نیازمند ورود میدانی، برنامهریزی دقیق و حمایت عملی از تولیدکنندگان واقعی است؛ موضوعی که بارها در بیانات مسئولان مورد تأکید قرار گرفته است. جهاد کشاورزی بهعنوان بازوی اجرایی دولت در بخش کشاورزی و دامپروری، نقشی کلیدی در تبدیل این سیاستها به اقدام ملموس دارد.
اقدامات اخیر جهاد کشاورزی شهرستان سوادکوه نشان میدهد که نگاه این نهاد، از رویکردهای شعاری فاصله گرفته و به سمت حل مسئله در میدان حرکت کرده است.
تمرکز بر دامداری بهعنوان محور اصلی فعالیت اقتصادی مردم منطقه، بیانگر درک درست از ظرفیتها و نیازهای محلی است. از پایش مستمر بیماریهای دامی بهویژه گرفته تا آموزش میدانی دامداران، از نظارت روزانه بر توزیع نهادهها تا تسریع در پرداخت تسهیلات بانکی، همه و همه نشاندهنده یک رویکرد هماهنگ و هدفمند برای حفظ و تقویت تولید است.
نکته مهم در این میان، مشارکت دادن خود دامداران در فرآیند آموزش، پیشگیری و مدیریت است؛ رویکردی که علاوه بر افزایش اثربخشی اقدامات، حس مسئولیتپذیری و اعتماد متقابل را نیز تقویت میکند. همچنین توجه به زیرساختهای حیاتی مانند تأمین آب پایدار در مراتع، نشان میدهد که نگاه جهاد کشاورزی صرفاً کوتاهمدت نیست، بلکه آیندهنگر و مبتنی بر پایداری تولید است.
✓اقدامات جهاد کشاورزی سوادکوه؛ پای کار برای تولید
سرپرست جهاد کشاورزی شهرستان سوادکوه، گفت: طبق فرمایشات مقام معظم رهبری در خصوص رفع موانع تولید، وظیفه داریم تا از تولیدکنندگان واقعی حمایت کنیم.
عباسعلی پورمند با اشاره به اینکه تولید ستون اقتصاد مقاومتی است و با توجه به اینکه بیشترین فعالیت مردم سوادکوه دامداری است، دامداران در خط مقدم این جهاد اقتصادی قرار دارند، تصریح کرد: ما تلاش میکنیم موانع پیش روی دامدار برای تأمین آب، نهاده و خوراک رفع شود تا تولید پایدار بماند.
وی افزود: پایش مستمر پیشگیری از بیماری تب برفکی و نصب بنرهای آموزشی در تمامی مراکز توزیع نهادههای دامی و جلسات مستمر میدانی در روستاهای پایلوت آغاز شده است و کلاسهای آموزشی میدانی نیز با هدف ارتقای دانش دامداران برگزار شد تا خودشان محور پیشگیری و مدیریت بیماری باشند.
پورمند با اشاره به همکاری جهاد و بانک کشاورزی شهرستان گفت: با تشکیل کارگروه مشترک، فرآیند پرداخت تسهیلات پرواری دامپروری تسریع شده است تا دامداران بتوانند به موقع خوراک و امکانات لازم برای تولید را دریافت کنند. این همان اجرای عملی فرمایش رهبر انقلاب در رفع موانع تولید است.
وی ادامه داد: در بازدید از مرتع هِلیچال ورسک، مسئله آب بررسی شد. مقرر گردید با مشارکت مرتعداران و دستگاههای مرتبط، پمپ، لوله و منبع ذخیره برای انتقال آب از چشمه به محل دامداریها فراهم شود تا دامداران از منابع پایدار بهرهمند شوند.
پورمند همچنین بر نظارت مستمر بر چهار اتحادیه فعال توزیع نهادههای دامی شهرستان تأکید کرد و گفت: این نظارتها بهصورت روزانه انجام میشود تا نهادهها بهموقع و عادلانه در اختیار دامداران قرار گیرد. هرگونه تخلف در این زمینه بدون اغماض پیگیری خواهد شد.
✓آموزش، ترویج و پایداری تولید
سرپرست جهاد کشاورزی سوادکوه در ادامه از اجرای طرح «یکشنبههای ترویجی» خبر داد: دورههای آموزشی توسعه الگوی کشت پاییزه و پیشگیری از تب برفکی در روستاهای مختلف، از جمله اراتبن، برگزار شد. هدف ما ارتقای مهارتهای فنی دامداران و کشاورزان و ترویج روشهای علمی در مدیریت دام و کشت است. این اقدامات بخشی از تلاش ما برای تحقق فرمایش رهبر انقلاب در حمایت از تولید و رفع موانع پیش روی آن است.
✓سخن پایانی
آنچه امروز در شهرستان سوادکوه در حوزه دامداری در حال رخ دادن است، نمونهای روشن از پیوند سیاستگذاری کلان با اقدام اجرایی در سطح محلی است. وقتی حمایت از تولید از پشت میزهای اداری خارج شده و به مرتع، دامداری و روستای پایلوت میرسد، میتوان به پایداری آن امیدوار بود. اقدامات جهاد کشاورزی سوادکوه نشان میدهد که با مدیریت میدانی، هماهنگی بینبخشی و توجه به آموزش، میتوان بخش بزرگی از موانع پیش روی دامداران را برطرف کرد.
تأکید بر پیشگیری بهجای درمان در مقابله با بیماریهای دام، یک تغییر نگرش مهم در مدیریت است. آموزش دامداران و تبدیل آنها به بازیگران اصلی پیشگیری، نهتنها هزینهها را کاهش میدهد، بلکه امنیت تولید را نیز افزایش میدهد. برگزاری کلاسهای آموزشی میدانی، نصب بنرهای اطلاعرسانی و حضور مستمر کارشناسان در روستاها، گامی مؤثر در جهت ارتقای دانش فنی و خوداتکایی دامداران به شمار میرود.
از سوی دیگر، تسهیل دسترسی به تسهیلات بانکی از طریق کارگروه مشترک جهاد کشاورزی و بانک کشاورزی، یکی از گلوگاههای مهم تولید را هدف قرار داده است. زمانی که دامدار بتواند بهموقع خوراک و نهاده تهیه کند، چرخه تولید دچار وقفه نمیشود و انگیزه ادامه فعالیت حفظ خواهد شد. این اقدام، مصداق عینی رفع موانع تولید و حمایت از تولیدکننده واقعی است.
مسئله تأمین آب پایدار در مراتع، بهویژه در مناطق کوهستانی، یکی از چالشهای اساسی دامداری است. ورود جهاد کشاورزی به این موضوع و برنامهریزی برای انتقال آب با مشارکت مرتعداران و دستگاههای مرتبط، نشاندهنده نگاه زیرساختی و بلندمدت به تولید است. چنین اقداماتی، علاوه بر افزایش بهرهوری، از مهاجرت روستاییان و تضعیف اقتصاد محلی جلوگیری میکند.
نظارت مستمر و بدون اغماض بر توزیع نهادههای دامی نیز حلقه تکمیلکننده این زنجیره حمایتی است. عدالت در توزیع نهادهها، اعتماد دامداران را افزایش داده و از بروز رانت و تخلف جلوگیری میکند.
در مجموع، آنچه در سوادکوه در حال اجراست، یک الگوی قابل تعمیم برای سایر مناطق دامداری کشور است؛ الگویی که نشان میدهد با اراده، مدیریت جهادی و حضور واقعی در میدان، میتوان تولید را حفظ، تقویت و پایدار کرد.
