تیرنگ، رقیه سعیدینژاد
زنان سرپرست خانوار در مازندران، مانند بسیاری از نقاط دیگر ایران، نقش مهمی در چرخه اقتصادی دارند. این زنان به دلایل مختلفی از جمله فقدان همسر، طلاق یا فوت همسر، مسئولیت تأمین معیشت خانواده را بر عهده میگیرند. در گزارش زیر به برخی از روشهایی که این زنان برای چرخاندن چرخه اقتصادی خانواده خود به کار میبرند، اشاره میشود:
خبرنگار تیرنگ:شما بعنوان زن سرپرست خانوار چگونه مسائل اقتصادی را مدیریت می کنید؟
فاطمه ح خانم ۳۸ ساله دارای دوفرزند ساکن یکی از روستاهای ساری :از طریق اجاره زمین به فعالیتهای کشاورزی می پردازم و محصولات ارگانیک باغ را به برای فروش می گذارم گاهی به بازار های محلی می برم گاهی دوستان از من خرید می کنند در روستای ما بسیاری از زنان به کشاورزی و زراعت مشغول هستند. آنها میتوانند با کشت محصولات محلی مانند برنج، مرکبات و سبزیجات، درآمد کسب کنند ما هم مایحتاج خانواده را تامین می کنیم هم از سود فروش برای زندگی خرج می کنیم
خبرنگار : شغل شما دامپروری است و بعنوان زن خودکفا و سرپرست خانوار این شغل برای شما دشوار نیست؟
خانم امینی ۵۶ ساله اهل روستای ساری : دامداری یک شغل سخت است که مردان هم به سختی انجام می دهند اما من به کمک پسر و دختر این کار را انجام میدهم چون همسرم ازکار افتاده است و توان کار کردن ندارد من با علاقه این کار را انجام میدهم مشکلات زیادی داریم اما خدارا شاکریم که همین کار را انجام میدهیم و محتاج نیستیم بیشتر زنان روستا و زنان سرپرست خانوار به پرورش دام و طیور مشغول هستند و ما به هم کمک می کنیم، تولید شیر، تخممرغ و گوشت میتواند منبع درآمدی برای خانواده باشد و علی رغم مشکلات سود قابل توجهی دارد دو فرزندم دانشجو هستند و برای تامین مخارج آنها باید کار کنیم سالهای اول کار دشوار بود اما الان به کار مسلط شدیم و راضی هستیم
تیرنگ: آیا ساختن صنایع دستی عنوان زن سرپرست خانوار پاسخگوی نیاز شما هست؟
مهرانگیز خانم که حدود ۴۰ سال دارد می گوید: بله خداروشکر از زمانی که همسرم را در یک سانحه از دست دادم با بیمه عمری که از وی مانده بود توانستم یک دوره آموزشی ببینم و لوازم تهیه کنم و با ساخت صنایع دستی بازار محلی را بدست بگیرم در بومگردی ها و بازارهای محلی و نمایشگاه کارم را می فروشم گاهی پول دیر بدست ما می رسد اما با اعتباری که داریم مواد اولیه را نسیه میگیرم تا پس از اخذ پول تسویه کنم ما زنانی در مازندران داریم که با استفاده از مهارتهای خود در بافتنی، گلیمبافی، سفالگری و سایر صنایع دستی، محصولات خود را تولید و به فروش میرسانند. نمایشگاه ها که برپا می شود باهم آشنا می شویم و کمک حال هم هستیم در کار ما سود هست اما سختی کارمان هم زیاد هست سلیقه ها بسیار متنوع هست گاهی هم ضرر می کنیم اما چون یک فرزند دارم و باید هزینه و آتیه او را تامین کنم هیچگاه خسته نمی شوم و تا توان دارم کار می کنم .
تیرنگ: شما آشپزخانه مرکزی دارید و گاهی در گرما و سرما مجبورید خدمات ارائه دهید آیا بعنوان زن سرپرست خانوار از این موقعیت راضی هستید؟
خانم نادری یک خانم ۵۰ ساله که با چندخانم سرپرست خانوار دیگر با حمایت بهزیستی استان توانست این مرکز خدماتی راه اندازی کند : این کار خدماتی است و خدمات وقت و زمان نمی شناسد تا مشتری هست ما با جان و دل کار می کنیم همه ما احتیاج داریم زندگی خود را تامین کنیم و این کار از جمله هنرهایی است که در خانه پدرمان از دست مادربزرگ و مادران مان یاد گرفتیم و خلق مزه می کنیم خانواده ها از غذا های ما راضی هستند و ما با رعایت نکات ایمنی و بهداشتی همیشه غذای با کیفیت به مردم ارائه می دهیم غذاهای محلی ما مورد توجه توریست ها و مسافران است. این نوع خدمات موجب می شود همه در حین خوردن غذا بسیار لذت ببرند و ما از رضایت مشتری جانی دوباره می گیریم به خوبی زندگی مان را می گذرانیم و شبها که خسته به منزل بر می گردیم فرزندانمان از ما قدردانی می کنند و این برای ما نعمت هست که بچه های قدردانی داریم به خوبی درس می خوانند و جزو برترین ها هستند حتی با صرفه جویی در هزینه ها مارا حمایت می کنند
تیرنگ : در روستایی به همکاریهای اجتماعی چند از زنان سرپرست خانوار توجه ما را جلب کرد از آنها پرسیدیم چگونه روزگار می گذرانند؟
مدیر تعاونی که خود خانم ۶۰ ساله بود گفت: زنان سرپرست خانوار در این روستا در گروههای خودیار یا همان تعاونی شرکت کردند تا با همکاری یکدیگر منابع مالی و اجتماعی را تقویت کنند و ما در روستا چندتا گلخانه جالیزی برپا کردیم و گیاهان و سیفی جات گلخانه ای می کاریم و به بازار می فروشیم همیاری این زنان آنقدر زیاد است که همپوشانی می کنند و اگر برای خانمی مشکلی پیش بیاید به یکدیگر کمک می کنند تا برای گلخانه مشکلی پیش نیاید ما دوشیفت کار می کنیم و نوبتی در مزارع حضور داریم و سود حاصله نیز به اندازه سهامی که داریم و کاری که انجام می دهیم تقسیم می شود خداروشکر سه نفر از غیر بومی ها هم با سرمایه مشخص وارد کار ما شدند و آنها نیز از سود اینکار خانواده خود را اداره می کنند.
تیرنگ: خانم شما منزل خود را برای بومگردی تغییر شکل دادید و خودتان و فرزندانتان به مسافران خدمات می دهید این کار چقدر به تامین معاش شما کمک می کند.
خانم نوری ۵۵ساله داری سه فرزند سرپرست خانوار: این باغ ارثیه پدرشوهرم بود و ما در یک منزل قدیمی زندگی می کردیم بعد از اینکه یک منزل جدید ساختیم همسرم در ماه های اول از درخت افتاد و از ناحیه کمر قطع نخاع شد و تقریبا ما منبع درآمدمان را از دست داده بودیم اما بعداز یک دوره سخت درمان تصمیم گرفتیم باغ را به بومگردی تبدیل کنیم خودمان منزل قدیمی را مرمت کردیم و از وسایلی که داشتیم تجهیز کردیم اولین مسافری که آمد به جهت خدمات خوبی که گرفت خودش مبلغ ما شد و الان حتی یک هفته باغ خالی نیست کم کم از درآمد همان منزل قدیمی چندتا کلبه دیگر ساختیم و خودمان با خانواده به آنها سرویس غذا می دهیم و از محصولات باغ خرید می کنند گلخانه ای درست کردیم و در آن گلهای زینتی می کاریم و به مهمانان هدیه می دهیم و گل های شمعدانی باغ ما معروف و برای عکس گرفتن بسیار جذاب است کارمان را دوست دارین قبلا سخت بود اما الان خیلی راضی هستیم
با افزایش دسترسی به اینترنت و فناوریهای نوین، برخی از زنان سرپرست خانوار از طریق فروش آنلاین محصولات خود یا ارائه خدمات مجازی درآمد کسب میکنند.
این فعالیتهای زنان سرپرست خانوار در مازندران نه تنها به تأمین معیشت خانواده کمک میکند، بلکه نقش مهمی در تقویت اقتصاد محلی و ایجاد اشتغال در جامعه نیز دارد و حتی به جذب توریست و بومگردی نیز کمک شایانی کرده است.
