زخم تبر بر تن هیرکانی
زخم تبر بر تن هیرکانی
با وجود اجرای طرح تنفس جنگل و ممنوعیت برداشت چوب از جنگل‌های شمال، پدیده قاچاق چوب در استان مازندران همچنان ادامه دارد؛ پدیده‌ای که به گفته کارشناسان، نتیجه کمبود تجهیزات و سودجویی گروه‌های سازمان‌یافته است

 

 

تیرنگ، رضا شریعتی:

با وجود اجرای طرح تنفس جنگل و ممنوعیت برداشت چوب از جنگل‌های شمال، پدیده قاچاق چوب در استان مازندران همچنان ادامه دارد؛ پدیده‌ای که به گفته کارشناسان، نتیجه کمبود تجهیزات و سودجویی گروه‌های سازمان‌یافته است

✓جنگل‌های هیرکانی در خطر

جنگل‌های هیرکانی در مازندران یکی از ارزشمندترین منابع طبیعی ایران به شمار می‌روند. این جنگل‌ها که میلیون‌ها سال قدمت دارند، از سال ۱۳۹۸ در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شده‌اند. با این حال، سالانه حجم قابل توجهی از چوب به شکل غیرقانونی از این مناطق برداشت می‌شود.

✓دلایل تداوم قاچاق

دلایل متعددی برای گسترش قاچاق چوب در مازندران مطرح است. یکی از مهم‌ترین عوامل، وضعیت معیشتی خانوارهای روستایی است که در نبود شغل پایدار، گاهی به قطع درختان روی می‌آورند. از سوی دیگر، سود بالای حاصل از فروش چوب، برخی افراد و گروه‌ها را به سمت قاچاق سوق می‌دهد.

✓راه‌های قاچاق چوب

اغلب درختان شبانه و در مناطق صعب‌العبور بریده می‌شوند و با وانت یا کامیون‌های سبک به کارگاه‌ها منتقل می‌شوند. قاچاقچیان از مسیرهای روستایی یا جنگلی استفاده می‌کنند تا از دید مأموران منابع طبیعی و محیط‌زیست دور بمانند.

✓ترفند جدید قاچاقچیان چوب در ِآمل جواب نداد!

رئیس اداره منابع طبیعی و آبخیزداری شهرستان آمل گفت: اعضای باند حرفه‌ای قاچاق چوب در این شهرستان که با ترفند رهاکردن درخت‌های قطع شده در مسیر ماموران این اداره در تلاش برای فرار و انتقال چوب‌آلات بودند، شناسایی و دستگیر شدند.

ذبیح الله محمدی اظهار کرد:، مأموران یگان حفاظت منابع طبیعی آمل در جریان گشت و سرکشی از حوزه استحفاظی، یک دستگاه خودروی وانت نیسان حامل چوب قاچاق را شناسایی کردند.

وی ادامه داد: راننده این خودروی فاقد پلاک انتظامی به‌منظور فرار از قانون، اقدام به سد معبر و ایجاد مانع در مسیر مأموران یگان حفاظت بوسیله کنده‌های چوب کرد.

رئیس اداره منابع طبیعی وآبخیزداری شهرستان آمل تصریح کرد: با هوشیاری مأموران منابع طبیعی، خودروی حامل چوب قاچاق توقیف و به پارکینگ اداره منابع طبیعی شهرستان آمل منتقل شد.

محمدی اضافه کرد: قاچاقچی متخلف چوب نیز که از قاچاقچیان حرفه‌ای منطقه بوده، دستگیر و تحویل مراجع قانونی شد.

وی یادآورشد: یگان حفاظت منابع طبیعی آمل به‌منظور پیشگیری از تخلف و مقابله با قاچاق چوب، با تشدید اقدامات حفاظتی و نظارت و کنترل شبانه‌روزی محورها و حوزه استحفاظی، عرصه را برای متخلفین حوزه منابع طبیعی تنگ کرده است.

رئیس اداره منابع طبیعی وآبخیزداری شهرستان آمل در عین حال از همیاران طبیعت و هموطنان درخواست کرد: در صورت مشاهده هرگونه تخلف در حوزه منابع طبیعی می‌توانند از طریق شماره‌های تماس ۱۵۰۴ و ۱۳۹ یگان حفاظت منابع طبیعی را اطلاع دهند.

✓پیامدهای زیست‌محیطی

تخریب جنگل‌ها تنها به کاهش تعداد درختان ختم نمی‌شود. نابودی پوشش گیاهی باعث فرسایش خاک، افزایش سیل، کاهش تنوع زیستی، و تهدید زیستگاه‌های حیوانات می‌شود.

مطالعات دانشگاهی نشان داده‌اند که در مناطق آسیب‌دیده از قاچاق چوب، خطر رانش زمین و سیلاب‌های فصلی بیشتر شده است. همچنین گونه‌های کمیاب گیاهی و جانوری در معرض انقراض قرار گرفته‌اند.

✓پایش هوایی و میدانی جنگل‌های هیرکانی

مسئولان راه‌های مختلفی برای نظارت در نظر گرفته‌اند که یکی از راه‌ها پایش هوایی است.

علی باقری مدیرکل منابع‌طبیعی و آبخیزداری مازندران_منطقه ساری، اظهار کرد: باتوجه به اهمیت حفاظت جنگل‌های هیرکانی بحث پایش هوایی جنگل‌های شمال در دستور کار قرار دارد.

وی با اشاره به رصد جنگل‌بانان در سطح جنگل‌های هیرکانی، افزود: در کنار رصدها و پایش‌های جنگل‌بانان و نیروهای حفاظتی بحث پایش هوایی به‌وسیله پهپاد مدنظر قرار دارد.

مدیرکل منابع‌طبیعی و آبخیزداری مازندران_منطقه ساری بیان کرد: در همین زمینه مکاتبه‌های لازم با

سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی انجام شده تا بحث پایش هوایی در عرصه جنگلی داشته باشند.

باقری تصریح کرد: براساس برنامه و درصورت تخصیص اعتبار قرار است هر سرجنگل‌بانی به یک پهپاد تجهیز شود.

وی خاطرنشان کرد: با رصد و پایش هوایی و میدانی جنگل‌های هیرکانی باید عرصه را برای افرادی فرصت‌طلب تنگ کنیم.

مدیرکل منابع‌طبیعی و آبخیزداری مازندران- منطقه ساری درصورت تحقق این مهم حفاظت از جنگل‌های هیرکانی تقویت شده و فضا برای فعالیت‌های غیرمجاز و قاچاق ‌چوب ناامن می‌شود.

✓کمبود نیرو و امکانات

یکی از چالش‌های مهم در مقابله با قاچاق چوب، کمبود نیرو و امکانات در اداره‌های منابع طبیعی است. بسیاری از یگان‌های حفاظت تنها چند مأمور دارند که قادر به کنترل مناطق وسیع جنگلی نیستند.

کارشناسان تأکید می‌کنند که مقابله با قاچاق چوب نیازمند همکاری فرابخشی است.

✓سخن پایانی

قاچاق چوب در مازندران نه‌فقط یک تخلف زیست‌محیطی، بلکه معضلی چندوجهی است که ریشه در اقتصاد، و فرهنگ دارد. اگرچه اقداماتی برای مهار آن انجام شده، اما برای نجات جنگل‌های شمال، نیاز به نگاه بلندمدت، اصلاح قوانین، حمایت از جوامع محلی، و سرمایه‌گذاری در حفاظت منابع طبیعی داریم.