رضا شریعتی، خبرنگار
مازندران، سرزمینی سرشار از جنگل، دریا، کوه و بارانهای نرم شمالی، در سالهای اخیر شاهد پدیدهای ناآشنا و نگرانکننده شده است: ریزگردها. این پدیده که پیشتر بیشتر در مناطق جنوبی و غربی کشور دیده میشد، حالا به آسمان شمال نیز رسیده و نفس مردم، طبیعت و حتی کشاورزی منطقه را به شماره انداخته است.
ورود ریزگردها به مازندران، هشداری جدی است. نهتنها به خاطر آسیبهای آن به سلامت عمومی و بیماران تنفسی، بلکه به دلیل تغییر الگوهای اقلیمی که میتواند زیستبوم حساس و شکنندهی این استان را دچار بحرانهای تازهای کند. افزایش خشکسالی در نواحی داخلی کشور، نابودی تالابها، بیابانزایی، و تغییرات اقلیمی جهانی از جمله عوامل اصلی شکلگیری این پدیدهاند. اما آنچه ریزگردها را به مازندران میآورد، کاهش پوشش گیاهی در نواحی اطراف، وزش بادهای حامل گرد و خاک، و کاهش بارشهای موثر است.
پوشش گیاهی مازندران به عنوان سدی در برابر ذرات معلق هوا عمل میکرد، اما با افزایش ساختوسازهای بیرویه، تخریب جنگلها و ضعف مدیریت منابع طبیعی، این سپر طبیعی نیز روزبهروز ضعیفتر شده است. از سوی دیگر، آلایندههای صنعتی و شهری نیز به کیفیت هوای منطقه ضربه زدهاند.
این وضعیت بیش از آنکه طبیعی باشد، نتیجه عملکرد انسانی است. راه مقابله با آن نیز نه در عادتکردن، بلکه در بازنگری در شیوه زندگی، مصرف منابع، مدیریت بحرانهای محیطزیستی و همکاری بین استانی و ملی نهفته است. در کنار آن، رسانهها باید با اطلاعرسانی صحیح و مستمر، جامعه را نسبت به آثار مخرب این پدیده آگاه کنند.
