تیرنگ:
عقبنشینی دریای مازندران دیگر یک هشدار علمی یا پیشبینی بلندمدت نیست؛ واقعیتی است که امروز در سواحل شمال کشور دیده میشود و پیامدهای آن، آرام اما پیوسته، زندگی هزاران نفر را تحتتأثیر قرار داده است. کاهش سطح آب دریا که طی سالهای اخیر شتاب گرفته، تنها یک تغییر طبیعی در خط ساحلی نیست، بلکه نشانهای از برهمخوردن تعادل اکولوژیک بزرگترین پهنه آبی بسته جهان است؛ تعادلی که صید، معیشت، اشتغال و امنیت غذایی جوامع ساحلی به آن وابسته است.
در استانهای شمالی، صیادی از جمله نخستین فعالیتهایی است که آثار این عقبنشینی را بهطور مستقیم لمس میکند. تغییر عمق آب، جابهجایی مسیرهای مهاجرت ماهیان، کاهش زیستپذیری بسترهای صید و افزایش هزینههای عملیاتی، شرایطی را رقم زده که ادامه این شغل سنتی را با ابهام جدی مواجه کرده است اما با این وجود صید ۸۴۰ تن ماهی در سواحل مازندران نویدبخش روزهای خوش است.
✓۸۴۰ تن ماهی در سواحل مازندران صید شده است
مدیرکل شیلات مازندران در این باره گفت: انواع مختلف آبزیان دریایی و پرورشی با میانگین قیمت ۴۰ هزار تومان تا بیش از یک میلیون تومان عرضه میشود. کفال و کپور در فصل پاییز و ماهی سفید در زمستان در بازار موجود هستند.
نیما حسین زاده افزود: برای دسترسی راحت مردم، ماهی در بازارهای ماهی استان عرضه شده و به صورت روزانه به استانهایی چون تهران نیز ارسال میشود.
وی تأکید کرد: از آغاز فصل صید در مهرماه تاکنون، ۸۴۰ تن ماهی در سواحل مازندران صید شده است و حدود ۲۳ گونه اقتصادی در دریای خزر شناسایی شدهاند.
✓صید ۷۴۳ تنی انواع ماهیان استخوانی در مازندران
سرپرست معاونت صید و بنادر ماهیگیری اداره کل شیلات مازندران گفت: از زمان آغاز صید ماهیان استخوانی یعنی از نیمه مهرماه تاکنون، صیادان استان ۸۴۰ تن انواع ماهیان استخوانی را در دریای خزر صید و روانه بازار مصرف کردند که ۷۸ درصد آن از گونه کفال است.
حسین علی حبیبی با توضیح این که ۱۷ درصد ماهیان صید شده از گونه سفید، سه درصد کپور و ۲ درصد سایر گونه های دریایی است، افزود: ارزش اقتصادی ماهیان استخوانی صید شده در این مدت ۲۹۷میلیارد تومان است که نسبت به مدت مشابه سال قبل ۶۷ درصد افزایش نشان می دهد.
وی شرایط مناسب آب و هوایی و افزایش میزان پره کشی و بالا رفتن دمای حرارت آب دریای خزر که منجر به مهاجرت ماهیان به طرف ساحل می شود را از دلایل افزایش صید گونه کفال برشمرد.
سرپرست معاونت صید و بنادرماهیگیری اداره کل شیلات مازندران ابراز امیدواری کرد که امسال با توجه به رها سازی حدود ۸۰ میلیون قطعه انواع بچه ماهی سفید و کپور، شاهد سال پر باری از صید باشیم.
وی در خصوص صید یک هفته اخیر گفت: شرایط نامناسب آب و هوایی سبب شد تا میزان پره کشی طی چند روز اخیر کاهش بیابد، شرایطی که با کاهش عرضه، در افزایش قیمت بی تاثیر نیست
✓چالشهای پنهان و تهدیدهای پیشِرو
با وجود آمارهای مثبت، مشکلات حوزه صید همچنان باقی است. برخی از مهمترین چالشها عبارتند از:
1. کمبود تجهیزات و فرسودگی ناوگان صیادی
بسیاری از تعاونیها با تورها و قایقهای قدیمی کار میکنند که بازدهی پایین و هزینههای بالا دارد.
2. تغییرات اقلیمی و نوسانات دمایی
افزایش دمای آب یا کاهش بارشها میتواند به تغییر الگوهای مهاجرتی ماهیان منجر شود.
3. آلودگیهای ساحلی و ورود پسماندها به دریا
یکی از جدیترین تهدیدها برای اکوسیستم خزر که مانع رشد و تکثیر طبیعی گونههای حساس میشود.
4. رقابت ناسالم و فعالیت صیادان غیرمجاز
صید قاچاق یا صید در فصل ممنوعه، مانع جدی بازسازی ذخایر است.
5. کاهش توان اقتصادی صیادان
افزایش قیمت سوخت، تجهیزات و هزینههای جاری باعث شده سود واقعی صیادان کاهش یابد.
✓لزوم مدیریت یکپارچه و نگاه توسعهمحور
برای آنکه رشد فعلی صید به یک روند پایدار تبدیل شود، لازم است مجموعهای از سیاستهای مکمل اجرا شود. مدیریت یکپارچه منابع آبزی تأکید دارد که تصمیمگیری در حوزه صید نباید صرفاً از منظر اقتصادی باشد، بلکه باید پیامدهای محیط زیستی و اجتماعی نیز در نظر گرفته شود.
در این مسیر، مشارکت تعاونیهای صید اهمیت ویژهای دارد. تجربه مازندران نشان داده زمانی که صیادان با طرحهای شیلات همراهی میکنند، نتیجه آن رشد ذخایر و افزایش درآمد است؛ و زمانی که بیتوجهی یا برداشت بیرویه رخ میدهد، پیامدهای آن تنها چند سال بعد نمایان میشود.
