تیرنگ:
كار كردن در زمين كشاورزی و سختی آن، همراه با باورهای گوناگونی برای كشاورزان بوده است كه درخور ثبت و ضبط هستند.
به ياد داريم اگر برنج را روی سفره ميريختيم، بزرگان ما میگفتند: «پلارِ حَرومْ نَكِنْ، پِلاتيم قايْدِه بَهيمي بينْج هاكِرْدِمی!» یعنی پلو را حرام (اسراف) نكنيد، اندازه برنج شديم تا برنج توليد كرديم.
كشاورز شالیكار قبل از آنكه خزانه برنج/«تيمْجار» را آماده كند، چند روز مانده به بهار توسط ميرآبی كه هر سال تعيين میكنند، روزی را برای لايروبی نهرهای آب /«كيله» تعیین كرده، دستهجمعی به تميز كردن نهرهای آب میپردازند تا آب را از مسير رودخانه به سرزمين آورند.
به قسمتی كه آب از رودخانه وارد نهر میشود «بَنْدِسَرْ» میگويند.
ميراب مسئول تقسيم آب در بين كشاورزان است. كار او در سالهای خشکسالی که كشاورزان با كمبود آب مواجه میشوند، بسيار دشوار است. در اين زمان او بايد با مهارت خاص آب را بين كشاورزان بر مبنای زمين تقسيم/«پَنجی»كند.
قدیمترشاليكاران مازندران برای آمادهسازی خزانه برنج اولين كاری كه میكردند، نگاه كردن به تقويم محلی يا فرس قديم بود.
اما امروز دیگر کشاورزی چون گذشته پر رونق نیست و کشاورز زمین را میفروشد چرا که توان تامین هزینه کشاورزی را ندارد.
علی محمد موسوی کشاورز مازندرانی با بیان اینکه کشاورزی دیگر به صرفه نیست گفت: ساخت وسازها در مرغوب ترین زمین های کشاورزی درجریان است،
اگرکشاورزی سودآور باشد، خودکشاورزان از زمین های شان همچون فرزندان شان مراقبت خواهند کرد وحتی شده پشت بام هایشان را هم کشت خواهند کرد، همانگونه که نیاکان ما طی قرنها آنها را حفظ کرده و تحویل مان دادند.
او افزود: چرا پایتخت نشینان نمی خواهند بپذیرند که بخش کشاورزی نسبت به دیگر بخش های اقتصادی از جمله مشاغل خدماتی، دلالی، واسطه گری، صنعتی و…عقب افتاده و در این دنیای وانفسا که کسی به کسی نیست، کشاورز توان رقابت با سایر بخشها را ندارد؟
وی ادامه داد: چرا آنهایی که فریاد وامصیبتا سر می دهند به فکر مردمانی که سالیان سال در این مزارع کار می کنند و هر روزبیشتر از روز قبل شرمنده زن و فرزندان خود می شوند، نیستند؟
این کشاورز گفت: امروز به دلیل افزایش قیمت نهاده های کشاورزی، خرد شدن زمینها به دلیل وراثت، عدم یکپارچه سازی اراضی، واردات بی رویه محصولات کشاورزی، تعرفه های غیر اصولی و…فعالیت در این بخش را غیر اقتصادی شده است.
وی خطاب به مسئولان گفت: اگر کشاورزی بخش استراتژیک است، راهکار استرتژیک شما برای نجات این بخش چیست؟
محمدی دیگر کشاورز مازندرانی که شصت بهار را پشت سر گذاشته است، از قیمت برنج گلایه دارد و معتقد است مسؤولان تنها شعار میدهند. وی بیش از ۴۰ سال است که کشاورزی میکند و سرد و گرم روزگار را چشیده است.
این کشاورز با سابقه مازندرانی، به اختلاط برنج اشاره میکند و در خصوص آسیبهای اختلاط برنج به برند و اعتبار برنج شمال کشور، میافزاید: در استانهای دیگر برخی سودجویان برنج خارجی را با برنج شمال مخلوط میکنند تا به سود بیشتری دست پیدا کنند.
✓ برنج کشاورز روی دستش باد کرد
دیگر کشاورز مازندرانی مهربانو مهربان است که پنجاه سال از خدا عمر گرفته و گلایه دارد از اینکه برنج کشاورز روی دستش باد کرده است، با آن که هر سال نمایندگان مجلس و دولت تصویب و تاکید میکنند تا در فصل کشت و کار، به هیچ وجه برنج وارداتی که در انبارها و گمرکات دپو شده، به بازار نیاید تا برنج محلی به فروش برود، اما کدام سال این قانون رعایت شد؟ اکنون برنج خارجی به وفور در فروشگاهها پیدا میشود!
مازندران سالانه هشت میلیون تن محصول مختلف تولید میکند که از این تعداد ۵ میلیون تن مربوط به بخش کشاورزی است، همچنین این استان یک میلیون از میزان دو میلیون تن برنج کشور را تولید میکند.
